9ο. Γνωρίζατε ότι …
Ο ήρωας που γύρισε με το φως — Φώτιος Φωτακίδης (1907–1941)
Γνωρίζατε ότι ο Φώτιος Φωτακίδης, γιος του Αθανασίου και της Αναστασίας, ήταν ένας από τους ήρωες του Αλβανικού Έπους; Μαζί με τον Νικόλαο Κυριακίδη, τον γιο του Χρυσάφη, έγραψαν με το αίμα τους μια λαμπρή σελίδα στην Ιστορία μας.
Ο Φώτιος γεννήθηκε το 1907 στο Λαζάρκιοϊ της Επαρχίας Μετρών, κοντά στην Τσατάλτζα της Κωνσταντινούπολης. Από τα χώματα εκείνα της Ανατολικής Θράκης, που μύριζαν στάρι, ιδρώτα και λιβάνι, ξεριζώθηκε με τους γονείς του, τον Αθανάσιο και την Αναστασία, το 1924. Τότε που οι καρδιές μετρούσαν με δάκρυα τη Συνθήκη της Λωζάνης και οι πρόσφυγες φόρτωναν σε κάρα τη ζωή τους, για να ξαναχτίσουν αλλού πατρίδα.
Στη Νέα Δήμητρα βρήκαν στέγη, χώμα, κι ελπίδα. Ο Φώτιος ήταν τότε δεκαεφτά χρονών, νέος, ριζωμένος ήδη στην ανάγκη και στην αξιοπρέπεια. Δούλεψε, αγάπησε, παντρεύτηκε τη Ζαχαρώ Τακαβάκη από τις Καστανιές Κιλκίς, κόρη της Μαρίας Αξονίδου και εγγονή του Παντελή και της Φωτεινής.
Όταν η πατρίδα τον κάλεσε, δεν σκέφτηκε δεύτερη φορά. Κατετάγη στον Ελληνικό Στρατό στα τριάντα τρία του χρόνια. Ήταν ο καιρός που το χιόνι σκέπαζε τα βουνά της Ηπείρου και οι στρατιώτες ανέβαιναν το Καλπάκι με πίστη, με τη σκέψη στις μάνες και στα χωριά τους. Εκεί, στις 14 Απριλίου 1941, ο Φώτης έπεσε μαχόμενος. Έπεσε για τη γη που μόλις είχε προλάβει να αγαπήσει, τη νέα του πατρίδα.
Ο ήρωας Φώτης είχε αδελφή την Ευσεβία, τη γυναίκα του Απόστολου Γιοβαντσάκη, του Ανικά. Ήταν ξαδέλφια με τη Σμαρώ Χατζοπούλου, τον Ευξάνθιο Τσαλκιτζή, την Όλγα Τσαλικίδου του Ανδρέα, την Τασούλα Πεταλωτή στο Μαυρονέρι, τη Δημητρούλα Παπαδοπούλου του Βλάντου, τη Φωτεινή στις Καστανιές και τη Δροσή Δημητριάδου του Μόσχου. Όλοι μια ρίζα, ένα σόι, απλωμένο στα χωριά του Κιλκίς ,όλοι παιδιά εκείνων των πρώτων προσφύγων που έμαθαν να χτίζουν τη ζωή από την αρχή.
Η μάνα του, η Αναστασία, ήταν αδελφή της Ευδοκίας Χατζοπούλου, της μάνας της Σμαρώς, της γυναίκας του Στεφάκ Χατζόπουλου. Ο πατέρας του, ο Αθανάσιος, αδελφός του Φώτη Φωτακίδη, του πατέρα του Δημητράκη, της Γιωργιάς. Δέντρα μιας ίδιας γενιάς, που έριξε ρίζες βαθιές στο χώμα της Νέας Δήμητρας.
Κι όμως, σήμερα, λίγοι γνωρίζουν. Ούτε οι απόγονοί του, δύο γενιές μετά, δεν θυμούνται ποιος ήταν, τι πρόσφερε, πού έπεσε.
Αν σταθείς στην πλατεία της Νέας Δήμητρας, μπροστά στο Ηρώο, θα δεις μια μαρμάρινη πλάκα. Αν κοιτάξεις προσεκτικά, θα δεις εκεί χαραγμένο το όνομά του:
Φωτακίδης Φώτιος του Αθανασίου – Έπεσε στο Καλπάκι, 14 Απριλίου 1941.
Πόσοι άραγε σταματούν να το διαβάσουν; Πόσοι ξέρουν ότι πίσω από αυτό το όνομα υπήρξε μια ζωή, ένα βλέμμα, μια υπόσχεση;
Ίσως ήρθε η ώρα να το θυμηθούμε. Να πάμε ως το Ηρώο, να σκύψουμε λίγο το κεφάλι και να πούμε ψιθυριστά:
«Φώτη, δεν σε ξεχάσαμε.»