82ο. Γνωρίζατε ότι…
Το Καλπάκι, είναι κωμόπολη της Ηπείρου, στον νομό Ιωαννίνων, κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα .
Βρίσκεται περίπου 30 χιλιόμετρα βορειοδυτικά των Ιωαννίνων, στον δρόμο προς την Κόνιτσα και τα σύνορα. Ανήκει διοικητικά στον Δήμο Πωγωνίου. Είναι χτισμένο σε υψόμετρο περίπου 650 μέτρων, μέσα σε ορεινό τοπίο.
Ιστορική σημασία:
Το Καλπάκι είναι γνωστό από την Ελληνοϊταλική σύρραξη του 1940, καθώς εκεί δόθηκε η Μάχη του Καλπακίου (ή Μάχη της Ελαίας), όπου ο Ελληνικός Στρατός απέκρουσε την ιταλική επίθεση.
Σήμερα υπάρχει πολεμικό μουσείο και μνημείο αφιερωμένο στο έπος του ’40.
Εκεί άφησαν τη ζωή τους οι δύο ήρωες της Νέας Δήμητρας, ο Νικόλαος Κυριακίδης και ο Φώτιος Φωτακίδης και κατετάγησαν στο Πάνθεον των Ηρώων.
Ο Νικόλαος Κυριακίδης , ο ήρωας της Νέας Δήμητρας, άφησε την τελευταία του πνοή στο Ορεινό Χειρουργείο, στο Καλπάκι.
Τι σημαίνει αυτό ; Ότι το Ορεινό Χειρουργείο στήνεται πολύ κοντά στη γραμμή πυρός, συνήθως σε ορεινές περιοχές ή δύσβατα σημεία του μετώπου. Σκοπός του είναι να παρέχει άμεση χειρουργική βοήθεια (επείγουσες επεμβάσεις για να σωθεί η ζωή ή το άκρο του τραυματία).
Λειτουργεί με ελάχιστα μέσα, συνήθως μέσα σε σκηνές, καταφύγια, σπηλιές. Οι γιατροί δούλευαν μέρα και νύχτα, συχνά χωρίς φως, με φορητά εργαλεία και περιορισμένα φάρμακα. Χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο (1940–41), στην Πίνδο και στα βουνά της Βορείου Ηπείρου.
Ιστορική Σημείωση
Στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο, πολλές γυναίκες νοσοκόμες και γιατροί εργάστηκαν στα ορεινά χειρουργεία της Πίνδου, σε υψόμετρα 1.500–2.000 μέτρων.
Εκεί μεταφέρονταν τραυματίες με μουλάρια, φορεία ή ακόμη και στα χέρια.
Συγκλονιστικές μαρτυρίες υπάρχουν για γιατρούς που χειρουργούσαν μέσα στο χιόνι, με το νερό να παγώνει πάνω στα εργαλεία
* Πεδινό Χειρουργείο . Στήνεται πιο πίσω από τη γραμμή του μετώπου, σε πεδινό, ανοιχτό και προσβάσιμο έδαφος.
Διαθέτει καλύτερες υποδομές (σκηνές, οχήματα, εξοπλισμό, αποθήκες αίματος, αποστείρωση, ηλεκτρισμό). Εκεί μεταφέρονται οι τραυματίες μετά την πρώτη περίθαλψη για χειρουργική επέμβαση, νοσηλεία ή μεταγωγή σε μετόπισθεν. Είναι ο βασικός χώρος οργάνωσης της ιατρικής υπηρεσίας του στρατού.
Στήνονταν σε χωριά ή κοντά σε δρόμους ανεφοδιασμού, συνήθως 10–30 χιλιόμετρα πίσω από τη μάχη.