71ο Γνωρίζατε ότι …
***Οι γιαγιάδες μας, με την απλότητα και την σοφία τους, συχνά συνδύαζαν τη φύση και τις παραδόσεις με την καθημερινή ζωή ,παρέχοντας έτσι σε όλους μας, έναν κόσμο γεμάτο από μυστικά .
Ένα από αυτά τα μυστικά αυτά ήταν η χρήση των “λουμινιών”. Τα λουμίνια , τα φυτιλάκια της γιαγιάς μας , είναι φυτό που που έχει ξυλώδη βάση και ύψος έως 60 εκατοστά. Τα φύλλα του είναι καρδιόσχημα , χνουδωτά ,απαλά και με χρώμα πράσινο . Οι αποξηραμένοι κάλυκες του φυτού ,όπου έχουν σχήμα που μοιάζει με χωνάκι τοποθετούνται ανά δύο , αφού πρώτα αφαιρέσουμε τον σπόρο από τον ένα και τους τοποθετούσαν ανεστραμμένους μέσα σε λάδι και τους άναβαν . Η φλόγα κρατούσε αναμμένη όλη την νύχτα και δεν δημιουργούσε κάπνα . Η φλόγα που έμενε αναμμένη ,φανέρωνε την φροντίδα που η γιαγιά μας έβαζε σε κάθε πράξη .
***Το “ρετσέλ” ήταν και παραμένει ένα αγαπημένο γλυκό στη Νέα Δήμητρα,το χωριό μας , όπου οι γιαγιάδες μας μετέφεραν την παράδοση της παρασκευής του . Στα αμπέλια μας όπου ευδοκιμούσαν οι συκιές , τα σύκα ήταν άφθονα και οι Νεοδημητριώτες εκμεταλλεύονταν την σοδειά τους για να φτιάξουν το παραδοσιακό γλυκό. Οι γιαγιάδες έβραζαν τα σύκα με ζάχαρη και λίγες σταγόνες λεμόνι ,δημιουργώντας ένα γλυκό με τη γεύση του τόπου τους . Εμείς το γευόμασταν ως επιδόρπιο πάνω στο ψωμί μας και αποτελούσε έναν από τους αγαπημένους γευστικούς θησαυρούς της Νέας Δήμητρας .
***Ο Χατζόπουλος Στέφανος 1904-1955), γνωστός ως Στεφάκκ ήρθε στην Νέα Δήμητρα με την μαμά του Παναγιώτα και τα αδέλφια του Ευανθία και Ευριπίδη , γνωστού ως Εβρεπή . Ο μπαμπάς τους Αθανάσιος πέθανε στην Πατρίδα , στο Λαζάρκιοΐ της Τσατάλτζας της Ανατολικής Θράκης. Η αδελφή του, η Ευανθία , ήταν παντρεμένη με τον Σίμο Καλλιόγλου στο Όκλαλι της Τσατάλτζας και πέθανε από ασθένεια μαζί με το παιδί της. Ο αδελφός του, ο Εβρεπής, ζούζε με την μαμά του Παναγιώτα και ήταν ξυλουργός . Το σπίτι τους ήταν εκεί που έμενε ο Παπαδόπουλος Ιωακείμ της Μαριγώς .
Ο Στέφανος όταν ήρθε στην Ελλάδα στην Νέα Δήμητρα ήταν 20 χρόνων και παντρεύτηκε με την γειτόνισσά του Σμαρώ 1907-1956), την κόρη του Τσαλκιτζή Στυλιανού και τής Ευδοκίας και απέκτησαν 4 παιδιά, που τα άφησαν ορφανά σε νέα ηλικία , αφού πέθαναν νέοι και με διαφορά μηνών . Ο Στέφανος ήταν 51 ετών και η Σμαρώ 49 ετών.
Το επίθετο της οικογένειας ανευρίσκεται στον Ονομαστικό Κατάλογο Προσφύγων Αγροτών ως Μοσχίδης Στέφανος του Αθανασίου με αριθμό 141511 και εγκατάσταση την Νέα Δήμητρα . Μετά την εγκατάσταση πήραν το Χατζόπουλος.
***Ο Μαρμαρίδης Κωνσταντίνος , είναι εγγεγραμμένος στον Ονομαστικό Κατάλογο Προσφύγων Αγροτών ως Μαρμαράς Κωνσταντίνος του Αλέξανδρου και της Λαμπρινής από το Άκαλαν της Τσατάλτζας της Ανατολικής Θράκης . Ο μπαμπάς του ο Αλέξανδρος ήταν ο γιος του Θεοχάρη και πέθανε κατά την εγκατάσταση ,στο χωριό Χρυσό Σερρών . Η μαμά του η Λαμπρινή ενεγράφη ως χήρα του Αλέξανδρου, με πατρικό επίθετο Γεωργουτσέλου , στην Λακιά Πτολεμαΐδα Φλώρινας . Το ίδιο και η αδελφή του Ασημένια και Χρυσή με τόπο εγκατάστασης την Λακιά Πτολεμαΐδας Φλώρινας. Μετά από περιπλάνηση ήρθαν στην Νέα Δήμητρα όπου βρίσκονταν και άλλοι χωριανοί τους Αγαλανιώτες, από το Άκαλαν της Τσατάλτζας της Ανατολικής Θράκης. Εκεί παντρεύτηκε με την Δέσποινα ,την κόρη του Νικόλα Ζολότη, από την παραλία πόλη Αρτάκη της Κυζίκου , κοντά στον Μαρμαρά .
***Η Αρτάκη είναι παραθαλάσσια πόλη στην Τουρκία και είναι μια ιστορική πόλη της περιοχής της Κυζίκου , στην χερσόνησο της Κυζίκου , στην θάλασσα του Μαρμαρά. Ήταν μια ακμάζουσα ελληνική κοινότητα πριν από την Μικρασιατική καταστροφή του 1922 και οι Έλληνες κάτοικοί της, είχαν πλούσια παράδοση στον πολιτισμό , το εμπόριο και την γεωργία . Με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών, οι περισσότεροι Έλληνες μετακινήθηκαν στην Ελλάδα, όπου ίδρυσαν νέους οικισμούς ,όπως την Νέα Αρτάκη Ευβοίας. Από την Αρτάκη Κυζίκου κατάγονταν εκτός από την Δέσποινα Μαρμαρίδου, την γνωστή Μαρμαρίδαινα και ο πατέρας της Βασιλικής Τσακιρίδου της Νέας Δήμητρας, με το επίθετο Στογιανκεχαγιάς . Η οικογένεια της Βασιλικής γνώριζαν την οικογένεια της Μαρμαρίδαινας ήδη από την Πατρίδα και είχαν κοινούς γνωστούς και συγγενείς στην Νέα Αρτάκη Ευβοίας, γεγονός που συνέβαλε στο να γνωρίζονται και να αλληλοϋποστηρίζονται , ειδικά μετά τον Ξεριζωμό .