1ον Παροιμίες που λέγονται στην Νέα Δήμητρα
Είναι εντυπωσιακή η συλλογή των παροιμιών στην Νέα Δήμητρα. Οι παροιμίες αυτές πλούσιες σε λαϊκές εικόνες αποτυπώνουν την γνώση και την σοφία της περιοχής.
Παροιμία είναι μια σύντομη παραδοσιακή φράση ή έκφραση , που μεταφέρει ένα διδακτικό μήνυμα ή μια συμβουλή.
Έτσι έχουμε :
*Κούνια που σε κούναγε και δεν σε μπρομίταε.
*Δυό καρπούζια σε μία μασχάλ(η) δεν χωράνε.
*Διές την ούγια και πάρ(ε) το ύφασμα.
*Διες την ούγια πάρε πράμα και για κόρη διές τη μάνα .
*Δεν δίν(ει) τ’ αγγέλου της νερό.
* Γιός ο γαμπρός δεν γίνεται κι η νύφη θυγατέρα .
*Άσχημο παιδί στην αγκαλιά, όμορφο στη γειτονιά .
*Γλυκάθκε η γριά με τα σύκα θέλ(ει) να φάει και τα συκόφυλλα.
«Βάλαν τον τρελό να χέσς και έκατσε και ξεκολόθκε .
*Στα κίργια ,στα μπαΐρια : το λένε όταν θέλουν να δείξουν την απεραντοσύνη.
*Βασιλικός κι αν μαραθεί την μυρωδιά την έχει.
*Βόδ(ι) πήγε , μοσχάρρ γύρσε.
* Δεν ξέρρ να μοιράσς δύο γαϊδουριών άχυρα.
*Εκατό η αλεπού το αλεπουδάκ(ι) εκατόν ένα . *’Έγινε η κοιλιάτ νταβούλλ (παραέφαγε).
* Είδε ο τρελός τον μεθυσμένο και φοβήθκε. *’Εκανε και η ψείρα κώλο και έχεσε τον κόσμο όλο.
*Χόρτασς η ψείρα και βγήκε στο γιακά.
*Φώτσαν τα αυτιάτ ( αδυνάτισε ).
*Το καλό το απίδδ το τρώει η αρκούδα.
*Σκόρδο καΐλα μου =σκασίλα μου
*Σόι πάει το βασίλειο. =συνεχίζεται
*το γουδί το γουδοχέρ =τα ίδια
*Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα.
*Το ξένο είναι πιο γλυκό.
* Κατά το μπόι μου βρήκα , κατά την καρδιάμ δεν βρήκα .
*Το φθηνό βγαίν(ει) ακριβό .
*Η αρρώστια με το σακί μπαίνν και με το βελόνι βγαίνν.
«Μάτια που δεν βλέπονται ,γρήγορα λησμονιούνται.
*Τα μυαλά σς και μία λίρα.
*Τα κουκουλών(ει), σαν τη γάτα.
*Της καλομάνας το παιδι το πρώτο να ‘ναι κορίτς(ι).
*Της νύχτας τα καμώματα τα βλέπ(ει) η μέρα και γελά .
«Τί γυρεύβ η αλεπού στο παζάρ;
«Τί είν(αι) ο κάβουρας ,τί είν(αι) και το ζουμίτ.
*Το αγώι ξυπνάει τον αγωνιστ(ή)
*Το γινάτ(ι) βγάζ(ει) μάτ(ι).
*Μεγαλώνν το γαϊδουράκκ μικραίνν το σαμαράκκ.
*Ώς εδώ και μη παρέκει.
*Ο θεός κοιτάζζ το βουνό και ρίχν(ει) το χιόνν. *Κάθε εμπόδιο για καλό.
*Καινούργιο κοσκινάκιμ και πού να σε κρεμάσω και άμα παλιώσεις κι ύστερα και πού να σε πετάξω.
*Ηθελέστα και παθέστα .
*Η φτήνια τρώει τον παρά .
*’Έκανε την τρίχα τριχιά.
*Φτέρνις(τη)κε η νύφη και σχόλας(ε) ο γάμος.
«Όλα του γάμου δύσκολα κι η νύφ(η) γκαστρωμέν(η ) .
*Όποιος δεν έχ(ει) μυαλό έχ(ει) ποδάρια .
*’Οποιος καεί στο χυλό φυσάει και το γιαούρτ(ι).
*Εκεί που ήσουν ήμουνα και εδώ που είμαι θα ‘ρθεις
*Έξω από το χορό πολλά τραγούδια ξέρω .
*’Εχασε τα αυγά και τα καλάθια ή και τα πασχάλια
«’Εχ(ει) τη μύγα και μυγιάζεται.
* Ήλιος και βροχή παντρεύονται οι φτωχοί.
* Όποιος νύχτα περπατεί λάσπες και σ**** πατεί.
*Ή παπάς παπάς ή ζευγάς ζευγάς.
* Η τιμή τιμή δεν έχ(ει) και χαρά στην που την έχ(ει) .
*Μην πηδάς πολλά παλούκια ένα θα μπεί στον κώλο σ(ου) .
*Παπά παιδί ,διαβόλου εγγόν(ι).
*Παπούτς(ι) από τον τόπο σ(ου) και άς είν’ και μπαλωμένο .
*Πίσω έχ(ει) η αχλάδα την ουρά.
Πάρε το αυγό και κούρευτο.
*Παρηγοριά στον άρρωστο μέχρι να βγεί η ψυχή τ(ου).
*Μην κοιτάς τα στραβά μ(ου) τα πόδια , κοίτα την ίσια μ(ου) την τύχ(η) .
*Να σε κάψω Γιάνν να σ’ αλείψω μέλλ να γιάνν.
*Πάει το στόμα τ(η)ς ροδάν(ι).
* Ο καλός ο μύλος όλα τα αλέθθ.
*Μακριά από την ποδίτσαμ και άς είναι και αδελφίτσαμ.
«Κατά μάνα κατά κύρη κάναν και τον γιό Ζαφείρη.
* Να ‘ταν η ζήλια ψώρα θα κολλούσε όλη η χώρα.
* Μεροδούλλ μεροφάι .
*Όλοι οι καλοί χωράνε.
« Με πορδές αυγά δεν βάφονται .
*Θα βρέξ… Να και το ρέμα , άς τρέξ !
*Το δικό σ(ου) το στραβό …κάν(ει) εμένα πονηρό . Το έλεγε η Ελευθερία Γκόγκου.