Γενεαλογικά.
1ον . Η οικογένεια Σπαρταλίδη Επαμεινώνδα
Ο Επαμεινώνδας Σπαρταλίδης έφτασε από το Αμπαρλί ,στη Νέα Δήμητρα το 1924 , φέρνοντας στις αποσκευές του κάτι παραπάνω απο ρούχα και λίγες οικογενειακές εικόνες. Έφερε τη μνήμη του Αμπαρλί , ενός παραθαλάσσιου χωριού κοντά στην Κωνσταντινούπολη και μαζί της την ιστορία μιας οικογένειας που ξεριζώθηκε ,αλλά δεν λύγισε .
Ο Επαμεινώνδας Σπαρταλίδης ,ο γιος του Στέφανου και της Φωτεινής , ήρθε στην Νέα Δήμητρα το 1924 σε ηλικία 30 χρόνων , με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών, σύμφωνα με την Συνθήκη της Λωζάνης . Είχε δύο αδέλφια, τον Αναστάσιο και τον Γιάννη .
Το νούμερο 141736 στον Ονομαστικό Κατάλογο Προσφύγων Αγροτών μαρτυρούσε τη νέα του ζωή , ένα στίγμα στο χάρτη που έγραφε “Κιλκίς” . Στον Ονομαστικό Κατάλογο Προσφύγων Αγροτών είναι δηλωμένος ως Σπάρταλης ή Σπαρταλίδης Επαμεινώνδας.
Ο Επαμεινώνδας δεν ήταν μόνος . Μαζί του ήρθε και η μητέρα του , η Φωτεινή με αριθμό Δήλωσης ως Σπάρταλη ή Σπαρταλίδου, ως μέλος της οικογένειας από το Αμπαρλί Δέρκων και ήταν το γένος Παναγιώτη Χαστήογλου . Γύρω τους και άλλοι Σπαρταλίδηδες. Όπως ο Σπάρταλης Αναστάσιος του Στέφανου από το Αμπαρλί Δέρκων με αριθμό Δήλωσης 166199 που είναι ο τόπος εγκατάστασης, τα Γιαννιτσά Πέλλας .Ο Αναστάσιος ήταν ο αδελφός του Επαμεινώνδα . Υπάρχει και άλλος συγγενής με το όνομα Σπάρταλης ή Σπαρταλίδης Ματθαίος του Σωτηρίου ως μέλος κι αυτός , με αριθμό Δήλωσης 141734 , από το Αμπαρλί Δέρκων.
Ο Ματθαίος είναι ο πατέρας του πρώτου εξαδέλφου του Επαμεινώνδα , Παντελή Σπαρταλίδη .
Άρα ο Στέφανος και ο Ματθαίος Σπαρταλίδης , ήταν αδέλφια και είχαν πατέρα τον Σωτήρη . Ο Ματθαίος ήρθε στην Ελλάδα με τον αριθμό Δήλωσης , που προανέφερα .
Πατέρα τον Σωτήρη Σπάρταλη είχε και η γυναίκα του Τσέτα Χρήστου , η Δόμνα Τσέτα .Άρα αδέλφια ήταν ο Ματθαίος , ο Στέφανος και η Δόμνα ( Τσέτα ) με μπαμπά τον Σωτήρη Σπαρταλίδη .
Η Δόμνα είναι εγγεγραμμένη και αυτή στον Ονομαστικό Κατάλογο Προσφύγων Αγροτών, ως Τσέτα Δόμνα του Χρήστου, το γένος Σωτήρη Σπάρταλη , Αμπαρλί Μητρόπολης Δέρκων με αριθμό Δήλωσης , 141780 Μ , ως μέλος της οικογένειας και τόπο εγκατάστασης , την Νέα Δήμητρα .
Το Αμπαρλί , ήταν το τελευταίο χωριό της Επαρχίας Δέρκων , κοντά στον Μικρό Τσεκμετζέ , πολύ κοντά στην Κωνσταντινούπολη .Σήμερα (έτος 2023) το χωριό Αμπαρλί είναι μέσα στην Κωνσταντινούπολη και είναι το μεγάλο λιμάνι της .Για τους Σπαρταλίδηδες το Αμπαρλί δεν ήταν ποτέ απλώς ένας τόπος . Ήταν ο χρόνος , οι άνθρωποι , τα σπίτια , οι ιστορίες τους , η θάλασσα, τα κύματά της .
Η γυναίκα του Επαμεινώνδα , η Αναστασία ,κατάγονταν μέσα από την Κωνσταντινούπολη. Ήταν μια γνήσια Πολίτισσα , κόρη του Θεοφάνη και της Ευλαμπίας. Μαζί του μοιράστηκε την πορεία από την Κωνσταντινούπολη στη Νέα Δήμητρα, παντρεμένη στα 21 της χρόνια.
Η Αναστασία γεννήθηκε το 1903 , ήρθε παντρεμένη με τον Επαμεινώνδα σε ηλικία 21 χρόνων και έφυγε απο τη ζωή σε ηλικία 69 χρόνων , το1972.Ο Επαμεινώνδας έφυγε από τη ζωή στην Νέα Δήμητρα σε ηλικία 82 χρόνων, το 1988.
Ο Επαμεινώνδας και η Αναστασία
απέκτησαν πέντε παιδιά: 1ον * τον Ελευθέριο (Λευτέρη), 2ον*τον Στέλιο , 3ον * την Φωτούλα, 4ον* την Χρυσάνθη και 5ον * την Ευλαμπία ( Μπέμπα ) .
Το σπίτι τους , ήταν στη γειτονιά των Αγαλανιωτών στην γωνία , απέναντι από το σπίτι του Χατζή Δημητρού. Ήταν μια γωνία γεμάτη ζωή και γέλια.
* Η Φωτεινή (Φωτούλα )(γενν 1933), η κόρη του Επαμεινώνδα και της Αναστασίας, ζούσε στη Θεσσαλονίκη. ‘Ηταν παντρεμένη με τον Πολυχρονάκη Δημήτρη , που ήταν ανάπηρος του Αλβανικού έπους , χωριανός μας, γιος του Πολυχρονάκη Απόστολου και της Βαγιανής.
*. Η Χρυσή (Χρυσάνθη) (γενν 1930) , κόρη του Επαμεινώνδα και της Αναστασίας , επίσης ζούσε στη Θεσσαλονίκη παντρεμένη .
*. Η Ευλαμπία (γενν 1937) κόρη του Επαμεινώνδα και της Αναστασίας, ήταν παντρεμένη με τον Νίκο Πραξιγά , γιο του Κωνσταντίνου και της Μαργιορής , στην Νέα Δήμητρα.
*. Ο Στέλιος (γενν 1925) γιος του Επαμεινώνδα και της Αναστασίας , ήταν παντρεμένος με τη Βασιλική , κόρη του Στέργιου Παγωνάκη και της Χρυσοπηγής από την Νέα Πέλλα και ζούσαν στη Θεσσαλονίκη και στην Νέα Πέλλα . Η Βασιλική (γενν 1933) ήταν συγγενής με την Δημητρούλα Φωτακίδου κόρη της Γεωργιάς , της Νέας Δήμητρας . Ο Στέλλιος και η Βασιλική απέκτησαν δύο αγόρια τον Επαμεινώνδα και τον Χρήστο .Δυστυχώς ο Επαμεινώνδας ( Νώντας ) έχασε την ζωή του από ασθένεια όταν ήταν στρατιώτης .
*. Ο Ελευθέριος ( Λευτέρης)( γενν το 1923 ) στο Αμπαρλί της Κωνσταντινούπολης ήρθε με τους γονείς του σε ηλικία 1,5 χρόνων στην Νέα Δήμητρα το 1924 , γιος του Επαμεινώνδα και της Αναστασίας.Ο Λευτέρης ήταν παντρεμένος με την Ευθαλία (1926-2010), την κόρη του Εσκιόγλου Μιλτιάδη και της Μαρίτσκως της Νέας Δήμητρας και ζούσαν στην Θεσσαλονίκη. Ο Λευτέρης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 72 χρόνων, το 1995. Απέκτησαν δύο παιδιά.
Τα αγόρια Στέλιος και Λευτέρης Σπαρταλίδη , πριν φύγουν στην Θεσσαλονίκη έκαναν την δουλειά του αλμπάνη , του πεταλωτή . Είχαν το σιδεράδικο και το πεταλωτάδικό τους , στην Νέα Δήμητρα.
Ξεκινώ από μια επιβεβαιωμένη συγγένεια . Ότι ο Επαμεινώνδας ήταν πρώτα ξαδέλφια με τους Σταματιάδηδες .
Η Φωτεινή ήταν η μαμά του Επαμεινώνδα Σπαρταλίδη .
Η Αμαλία Νικολαΐδου ήταν η μαμά των Σταματιάδηδων .
Η μόνη ξαδελφική σχέση που προκύπτει είναι : η Φωτεινή ,η μαμά του Επαμεινώνδα να ήταν αδελφή του Γιώργου και του Σαράντη Σταματιάδη (των Σταματιάδηδων ) . Άρα το όνομα Φωτεινή που είχε η μαμά του Επαμεινώνδα ήταν το όνομα της γιαγιάς της Φωτεινής ( σύζυγος του Σταμάτη ).Ίσως η Φωτεινή , μαμά του Επαμεινώνδα,ήταν Σταματιάδου .
Το σπίτι της οικογένειας Σπαρταλίδη ήταν κοντά στο σπίτι της γιαγιάς μου Δαφνιώς Γκάιτατζη.
Επισκεπτόμενη από πολύ μικρή το σπίτι της γιαγιάς μου στην γειτονιά αυτή , βρισκόμουν πολλές φορές και στην αυλή της θείας Αναστασίας Σπαρταλίδη . Η μαμά μου Φωτούλα και οι θείες μου Αννίτσα, Νίκη και Καλλιόπη , οι μικρές αδερφές της μαμάς μου, ήταν φιλενάδες με τα κορίτσια της οικογένειας . Μάλιστα η Ευλαμπία και η μαμά μου Φωτούλα Γκάιτατζη , ήταν πολύ φιλενάδες και έτυχε να παντρευτούν , στην ίδια γειτονιά , στην άλλη άκρη του χωριού. Εκεί τα σπίτια τους , χωρίζονταν με μια περίφραξη. Έτσι και φιλενάδες από μικρές που ήταν , έγιναν και γειτόνισσες αγαπημένες, για όλα τα χρόνια της ζωής τους .
Αυτή η αγάπη , που είχαν με αυτήν την οικογένεια Σπαρταλίδη , φαίνεται και στις φωτογραφίες. Σε πολλές φωτογραφίες , που έχω με τη μαμά μου και με τις θείες μου απαθανατίζονται , σε αγαπημένες στιγμές με τα κορίτσια Ευλαμπία , Φωτούλα και Χρυσάνθη , σε όλες τις ηλικίες .Ήταν η εποχή που οι σχέσεις των ανθρώπων ήταν βαθιά ανθρώπινες και οι γειτονιές ήταν οικογένειες από μόνες τους .
Το σπίτι της οικογένειας Σπαρταλίδη ήταν σε σχέδιο της εποχής εκείνης ,του Εποικισμού.Ανέβαινες λίγα σκαλάκια από την κυρίως είσοδο του δρόμου και έμπαινες σε ένα σαλόνι .
Είχε δύο εισόδους, η κυρίως είσοδος ήταν από τη μεριά του δρόμου και η άλλη έβγαινε στην αυλή . Το σπίτι ήταν το κλασικό σπίτι του Εποικισμού , με ένα σαλονάκι στη μέση, δύο δωμάτια και μια μικρή κουζίνα. Η θεία Αναστασία ήταν πολύ νοικοκυρά .Όλα ήταν με τάξη βαλμένα και περιποιημένα .Μέσα στο δωμάτιο είχε μια μεγάλη βιβλιοθήκη ξύλινη και πάνω είχε πολλά βιβλία . Μου είχε κάνει εντύπωση ο πλούτος των βιβλίων.
Ο Επαμεινώνδας είχε την αδελφή του (όνομα ; ) στην Γαλλία και ταξίδεψε εκεί , για να τους δει και τον ονόμασαν Γάλλο . Είχε πολύ χιούμορ ο Επαμεινώνδας και ήξερε να λέει πολύ ωραίες ιστορίες από την Πατρίδα . Η αδελφή του γύρισε από τη Γαλλία και έζησε στην Καρυώτισσα Πέλλας .
Η θεία Αναστασία , ήταν της Πόλης μορφωμένη , για αυτό είχαν και πολλά βιβλία.
Η Χρυσάνθη , παντρεύτηκε σε μεγάλη ηλικία και έζησε πολλά χρόνια στο πατρικό της σπίτι , κάνοντας παρέα με τις φιλενάδες της .
Είχαν πολλά περιοδικά και έτσι ενημερώνονταν όλες οι γειτόνισσες ‘περί της μοδός’ της εποχής εκείνης. Επίσης η Χρυσάνθη ήταν κομμώτρια και ήξερε να κάνει περμανάντ και καλώπιζε τις νέες του καιρού εκείνου .
Η αγάπη και η αλληλοϋπστήριξη που χαρακτήριζε αυτές τις οικογένειες μένει ζωντανή στη μνήμη μου , θυμίζοντάς μου τις αξίες που πρέπει να διαφυλάξουμε , τη φιλία και την οικογένεια .
Η ιστορία της οικογένειας Σπαρταλίδη είναι μια ιστορία δύναμης και μνήμης . Οι γειτονιές της Νέας Δήμητρας,γεμάτες φωνές και μυρωδιές του παρελθόντος,γίνονται το σκηνικό μιας ζωής που βρήκε τρόπο να ανθίσει .
Το παλιό σπίτι του Εποικισμού της οικογένειας έχει γκρεμιστεί και στην θέση του στέκεται μια ημιτελής μονοκατοικία . Σήμερα το όνομα Σπαρταλίδη δεν ακούγεται στην Νέα Δήμητρα.
Έτος 2023