Το σινεμά της Νέας Δήμητρας
Το σινεμά στην Νέα Δήμητρα αποτέλεσε μια από τις σημαντικές πηγές ψυχαγωγίας για τους κατοίκους κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70.
Δύο κινηματογραφικές αίθουσες είχαμε και λειτούργησαν στο χωριό μας Νέα Δήμητρα
Η μια ήταν τού Γκοτζίδη Χρήστου και η άλλη στην αποθήκη του Στογιανάκκ .
Οι ταινίες πρόσφεραν ένα παράθυρο στον κόσμο σε μια εποχή που η τηλεόραση δεν είχε μπει στην ζωή μας .
Το σινεμά του Γκοτζίδη ήταν στην αίθουσα που είναι στην αυλή του σπιτιού του .
Αυτήν την θυμάμαι πολύ αμυδρά .
Και η άλλη η αποθήκη του Στογιαννάκκ δίπλα στο σπίτι του από την μεριά του δρόμου.
Εδώ δίνονταν οι προβολές του τότε σινεμά που θυμάμαι , γιατί μάς είχε επιτραπεί από τον μπαμπά μας μόνο δύο φορές να πάμε .
Κινηματογραφιστής ήταν ο Γκοτζίδης ο Χρήστος και ο Εσκιόγλου ο Νικηφόρος.
Ερχόταν κινηματογραφιστές και από άλλα χωριά όπως ο Αγάπιος Χρυσοστομίδης από το κοντινό χωριό Μαυρονέρι.
Η διαφημιστική ταμπέλα της ταινίας ήταν έξω από την αίθουσα του σινεμά και αναρτημένη στο περίπτερο του Παυλίδη που ήταν μια ξύλινη προθήκη όπου είχε καρφωμένη την αφίσα και έδειχνε τους πρωταγωνιστές της ταινίας .Η προβολή των ταινιών του σινεμά ήταν ένα κοινωνικό γεγονός.
Πριν από κάθε προβολή των ταινιών προβάλλονταν δεκάλεπτες ταινίες μικρού μήκους , τα γνωστά Επίκαιρα.
Τα Επίκαιρα έδειχναν στρατιωτικές εκδηλώσεις, τσάμικα , οβελίες , τις περίφημες γιορτές της ‘Πολεμικής Αρετής των Ελλήνων ‘ μέχρι δοξολογίες για τους προστάτες αγίους και φυσικά ποδοσφαιρικούς αγώνες .
Οι γεννήτορες του κινηματογράφου Γάλλοι αδελφοί Λυμιέρ το 1895 μάς χάρισαν την έβδομη τέχνη κι εμείς απολαύσαμε μαγικές στιγμές στις κινηματογραφικές αίθουσες .
Οι σινεματζήδες γυρνούσαν όλο το χωριό με το αυτοκίνητο και φώναζαν από το μεγάφωνο για την προβολή της ταινίας και την ώρα . Με αυτόν τον τρόπο καλούσαν τον κόσμο να έρθει να παρακολουθήσει την ταινία.
Ο κόσμος συνέρρεε στην αποθήκη που είχε μια αναμμένη λάμπα έξω .
Μέχρι να αρχίσει η προβολή γινόταν βόλτα εκεί μπροστά , σωστό πανηγύρι , με τα τραγούδια να ακούγονται δυνατά .
Στις μόνες ταινίες, που μάς άφησε ο μπαμπάς μου να πάμε ήταν ‘ Η δασκάλα με τα χρυσά μαλλιά ‘ με την Βουγιουκλάκη και το ‘Υποβρύχιο Παπανικολής ‘ με τον Καζάκο και βέβαια ερχόταν κατά διαστήματα να μας δεί !
Η ογκώδης μηχανή προβολής ήταν έτοιμη και περιμέναμε με αγωνία .
Είχαμε εφοδιαστεί και με τα απαραίτητα σπόρια, ηλιόσπορους ή κολοκυθόσπορους στα αυτοσχέδια σακκουλάκια – χωνάκια που αγοράζαμε από το μπακάλικο τού Σταύρου Σοαντζόγλου .
Το πόσα σπόρια καταναλώνονταν εκεί μόνο η θεία Σταθούλα γνώριζε ,που σκούπιζε την άλλη μέρα την αίθουσα.
Όσο είχε αγωνία η ταινία τόσο περισσότερο δυνάμωνε το τσακ – τσακ από τα σπόρια .
Έτσι ο κόσμος παρακολουθούσε δράματα και κωμωδίες , γουέστερν, πολεμικές ταινίες , κοινωνικές , αισθηματικές ,αστυνομικές και τούρκικα .
Πόσο ήθελα να δω τις τότε τουρκικές ταινίες !
Βλέπαμε μόνο τις αφίσες που τις διαφήμιζαν και τις πανέμορφες Τουρκάλες ηθοποιούς .Η Χούλια Κότσγκιτ και η Ναργκίς ήταν τα είδωλά μας με την ομορφιά τους !
Και η Τουρκάν Σοράι με την φωνή της μάς συνέπαιρνε!
Ευτυχώς την περίοδο εκείνη των παιδικών μου χρόνων γινόταν προβολή ταινιών στην Πλατέα του χωριού .
Ο στρατιωτικός ‘σινεμάς’ μάς διασκέδασε , μάς έκανε να κλάψουμε και να γελάσουμε με τις ασπρόμαυρες ελληνικές ταινίες .
Για μεγάλο διάστημα ερχόταν το στρατιωτικό αυτοκίνητο με δύο στρατιώτες και ετοίμαζαν την μηχανή .
Ο κλητήρας τού χωριού Χριστόφορος Τσαλικίδης γυρνούσε τις γειτονιές με το ποδήλατό του και ανακοίνωνε στον κόσμο τον ερχομό του σινεμά .
Όταν βράδιαζε παίρναμε τα καρεκλάκια και πηγαίναμε στην Πλατέα .
Οι μεγαλύτερες κοπέλες του χωριού έπιαναν κουβέντα με τους νεαρούς στρατιώτες και μείς οι πονηρούλες, κρυφακούγαμε τις συνομιλίες τους και γελούσαμε .
Οι μαμάδες μας και οι γιαγιάδες μας ερχόταν μια αυτές με τα καρεκλάκια τους και μπαίναμε στην σειρά .
Οι άνδρες από τα καφενεία τελείωναν γρήγορα το ούζο τους για να προλάβουν την προβολή .
Και όλο το χωριό ήταν έξω στην Πλατέα .
Οι προβολές των ταινιών ήταν μια αφορμή για συγκεντρώσεις και κοινωνικοποίηση .
‘Έβλεπες γυναίκες από τους άλλους μαχαλάδες να συνομιλούν με τις μαμάδες μας .
Έτσι γινόταν η επικοινωνία μέχρι να αρχίσει το σινεμά .
Ερχόταν η θεία η Άννα τής Νίτσας η μαμά , η θεία η Χρυσούλα του Ζαφείρρ με τον θείο Ζαφειράκκ, η θεία η Ειρήνη του Μαρθάκκ αγκαζέ με την γιαγιά Μάρθα , η θεία η Γαρουφαλιά του Θεοδόσσ με την κόρη της Φωτεινή , η θεία η Φούλα με τις αδελφές της θεία Αννίτσα και Βέτα του Γκάιτατζη , η γιαγιά Μαρίσκω Εσκιόγλου με την εγγονή της Μαριγούλα , η γιαγιά η Πολυξένη του Μήττα με την μικρή εγγονούλα της Χρύσα , η θεία η Σμαρώ τού Πλαταρά με την κόρη της Ελένη, η θεία η Ευδοκία του Τσαλικίδη , η θεία Γιωργίτσα του Τσιφτσή με την θεία Ευθαλία του Αναστασιάδη .
Η θεία η Φυλλίτσα αγκαζέ με τον Θείο Παναγιώτη Παρπαρά κατηφόριζαν για να πάρουν θέση. Και η ζακετούλα διπλωμένη στο άλλο χέρι για την προστασία από την υγρασία της καλοκαιρινής βραδυάς .
Βέβαια εμείς τα παιδιά δεν καθόμασταν πολύ στα καρεκλάκια μας και τριγυρνούσαμε πέρα -δώθε.
Εγώ με τις φίλες μου την Κατίνα την Σπαρταλίδου, την Χρυσαυγούλα την Τσαλκιτζή και την Αθηνούλα την Αβραμίδου πήγαμε να πάρουμε σπόρια και μαντζούνια από του Καραμανλή.
Πιο πέρα ήταν ήταν η αδελφή μου η Νούλα του Τσακάκκ, η Κουλίτσα του Τσαλικίδη του Χρήστου, η Ραλλού του Νατσόπουλου ,η Γεωργία του Στόικου , η Ξανθούλα και η Σμαρούλα του Αβραμάκκ ,ο Οδυσσέας του Αλμπανίδη , ο Γιάννς του Γεωργιάδη του Κωνσταντή, η Τριανταφυλλιά του Καραμανλή.
Και ξαφνικά έσβησε ο προβολέας και ακουγόταν ο ήχος από το μηχάνημα προβολής .
Παντού ησυχία !
Άρχιζαν τα Επίκαιρα και ξεκινούσε η ταινία .
Κατά την πλοκή του έργου ακουγόταν μια φωνή !
_Καλά να σε γένν (γίνει )μπρέ….όταν ο πρωταγωνιστής εκδιωχνόταν από την ‘καλή’ του .
Ήταν η γιαγιά Ελευθερία του Ντημαρά που την επιβράβευε .
_ Σσσσς , φώναζαν όλοι .
Και ‘ πάρτο μπρέ το κορίτς , Αλέξξ ‘ ακουγόταν από την γιαγιά Σμαραγδώ του Καλφόπουλου . _Σσσσς , πάλι όλοι .
_Και ‘μπρέ , τον κερχανατζή’ ακουγόταν από τον Παπαδά όταν έβλεπε τις αστείες σκηνές τού Χατζηχρήστου και γελούσαν όλοι .
Οι Νεοδημητριώτες αντιδρούσαν έντονα στις σκηνές με φωνές και σχόλια που έδιναν ζωντάνια στις προβολές . Ήταν πρόσωπα χαρούμενα και ευχαριστημένα με λίγα πράγματα και αυτά τα λίγα μπορούσαν να κάνουν την ζωή τους να αποκτάει νόημα .
Και τελείωνε η ταινία αργά .
Με τις κινηματογραφικές βραδιές οι κάτοικοι απολάμβαναν ένα διάλειμμα από την καθημερινότητα, γεμίζοντας τις καρδιές τους με εικόνες και συναισθήματα . Εκτός από την ψυχαγωγία το σινεμά τούς πρόσφερε και έναν τρόπο να ζήσουν την ζωή τους μέσα από τις ιστορίες που διαδραματίζονταν στην οθόνη .
Χαρούμενοι όλοι έφευγαν για το σπιτικό τους ταυτιζόμενοι με τους πρωταγωνιστές του έργου . Στην εργατικότητα , στην αυτοθυσία ,στην αγάπη !
Και ξημέρωνε η επόμενη μέρα και τούς έβρισκε με τις ίδιες ανησυχίες και τα ίδια όνειρα μέχρι την επόμενη προβολή τής ζωής τους αποτυπωμένη σε ένα πανί !
Το σινεμά είχε μαγέψει ένα ολόκληρο χωριό !
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023