Το Κυριακάτικο τραπέζι στην Νέα Δήμητρα : Μνήμες και Παράδοση
Η Κυριακή στο χωριό μου είχε την δική της ομορφιά , την δική της τρυφεράδα ! «Απ’ όλες τις ημέρες η Κυριακή μ’ αρέσει « έλεγε το παιδικό ποιηματάκι ! Και ήταν πέρα για πέρα αληθινό αφού την ημέρα αυτήν μαζεύονταν η οικογένεια και οι στενοί συγγενείς για να απολαύσουμε το γιορτινό φαγητό , να γελάσουμε , να θυμηθούμε .
Το στρώσιμο του Κυριακάτικου τραπεζιού ήταν μια τέχνη , μια ιεροτελεστία που έφτασε σε μάς μέσα από τα χέρια των γιαγιάδων μας στην Νέα Δήμητρα. Οι γιαγιάδες μας ήξεραν να δίνουν αξία στην μέρα αυτή, την ξεχωριστή, που δεν έμοιαζε με τις άλλες . Η Κυριακή στην Νέα Δήμητρα ήταν ημέρα γιορτής και άρχιζε με τον εκκλησιασμό και μετά με την προετοιμασία στο σπίτι .
Ημέρες γιορτής οι Κυριακές και τα Κυριακάτικα τραπέζια είχαν την αίγλη τους με ξεχωριστό φαγητό και παρέα ! Οι μαμάδες μας και οι γιαγιάδες μας έβαζαν την τέχνη τους για να ευχαριστήσουν όλους ! Τα χέρια τους κουβαλούσαν παράδοση , φροντίδα και αγάπη .
Το φαγητό ήταν πάντα κοτόπουλο , πάπια , χήνα και το ρολό κιμά με αυγά ή τα κεφτεδάκια με σάλτσα είχαν την τιμητική τους ! Οι πατάτες φούρνου με σάλτσα ή λεμονάτες με ρίγανη πασπαλισμένη ήταν η γαρνιτούρα των κρεατικών .
Το κρέας ήταν μόνο για την Κυριακή !
Οι πάπιες και οι χήνες που ήταν στις αυλές μας προορίζονταν επίσης για το Κυριακάτικο τραπέζι και τους μουσαφιραίους !
Το ψωμί φρεσκοζυμωμένο και αφράτο και οι πατατοκεφτέδες μοσχομυριστοί στόλιζαν το τραπέζι , που είχε το καλό υφαντό τραπεζομάντηλο για «τις καλές περιστάσεις».
Περιμέναμε με αγωνία αυτή τη μέρα που ήταν ξεχωριστή για χαλαρές μαζώξεις και απολαύσεις . Δεν υπάρχει μεγαλύτερη δικαίωση της οικογενειακής ζωής από το να ετοιμάζουν το Κυριακάτικο φαγητό , που θέλει ομορφιά και διάθεση . Αυτό το καλό φαγητό το μοιραζόμασταν με τους στενούς συγγενείς μας που ερχόταν για να μάς συναντήσουν και να περάσουν καλά μαζί μας .
Έτσι γινόταν πιο στενοί οι δεσμοί μεταξύ μας και το βιβλίο των αναμνήσεων πάντα ήταν γεμάτο !
Θυμάμαι τις επισκέψεις των δικών μου συγγενών στο σπίτι μας στο χωριό .Οι τρεις αδελφές του μπαμπά μου με τους άνδρες τους και τα παιδιά τους ερχόταν στην παρέα μας κάθε Κυριακή . Η μαμά μου και η γιαγιά μου ανασκουμπωμένες έτρεχαν να προλάβουν . Η κουζίνα τους ήταν γεμάτη γεύσεις και μυρωδιές και εικόνες αγάπης και θαλπωρής ,που φτιάχνανε με αγάπη.Και όταν τις μοιραζόμαστε αυτές τις γεύσεις γίνονται ακόμα πιο νόστιμες και ταυτίζονται με ανεκτίμητες στιγμές . Σάν τελείωνε το στόλισμα του τραπεζιού απολάμβαναν όλοι τα ωραία θρακιώτικα φαγητά που έχοντας επιρροή και από την Πόλη γινόταν θαυμάσια εδέσματα !
Ο μπαμπάς μου έπιανε το ακορντεόν του και τραγουδούσε τραγούδια της παρέας . «Τάσο παίξε και κείνο το τραγούδι , μα πόσο ωραία το λες ! «
«Τάσο και το τραγούδι της Φωτούλας !»
Και ο μπαμπάς μου έριχνε γλυκές ματιές στο ταίρι του , στην Φωτούλα του ! Μέσα από αυτήν την μέθεξη στην μουσική γινόμασταν κι εμείς λάτρεις ! Μάς άρεσε η μουσική και το παίξιμο του ακορντεόν ! Άλλωστε η μουσική ήταν στα γονίδια μας που μεταφέρθηκαν από τον μουσικό μπαμπά μας !
Εμείς τα παιδιά μετά το φαγητό παίζαμε στην αυλή διάφορα παιγνίδια και νοιώθαμε αυτήν την γιορτινή μέρα με την χαρά των γονιών μας ! Αυτά τα τραπέζια ξεκίνησαν ώς μια κοινωνική ανάγκη και είχαν το καλύτερο αποτέλεσμα.
Άξιζε η Κυριακή να είναι διαφορετική και να είμαστε μαζί με όλους όσους αγαπάμε . Όλη η οικογένεια μαζεμένη γύρω από αυτό το όμορφο τραπέζι ! Να πουν , να γελάσουν , να θυμηθούν , να ενδυναμώσουν !
Αυτό το τραπέζι αποτελούσε τον επίλογο μιάς δύσκολης εβδομάδας και το ιδανικό ξεκίνημα μιάς απαιτητικής που ερχόταν, με το μοίρασμα χαρούμενων στιγμών. Αποζητούσαμε ζεστασιά και αγάπη και η ιεροτελεστία του ήταν μυθική . Γνώριζαν πολλά και σωστά οι παλαιοί ! Γνώριζαν τον τρόπο της επικοινωνίας μεταξύ φαγητού και παρέας . Και αυτό ήταν το τονωτικό τους χάπι για τις δυσκολίες τους .
Το Κυριακάτικο τραπέζι ήταν μια παράδοση στην Ελληνική οικογένεια και στην δική μας μικρή κοινωνία της Νέας Δήμητρας. Η πατροπαράδοτη αυτή συνήθεια μοίραζε όμορφες στιγμές , που όλοι θυμόμαστε.
Και τι δεν θα ‘δινα να συνεχιστεί η παράδοση και οι όμορφες στιγμές χαλάρωσης και απόλαυσης που μοιράζονταν ανάμεσα στην οικογένεια !
Και τί δεν θα ‘δινα γι’αυτά τα Κυριακάτικα τραπέζια της Νέας Δήμητρας, που χάθηκαν !
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2024