Τα Υφαντά στην Νέα Δήμητρα
Τα υφαντά της Νέας Δήμητρας κατέχουν μια ξεχωριστή θέση στην πολιτιστική κληρονομιά του χωριού μας, αποτελώντας έργα τέχνης , που συνδέονται με τις παραδόσεις των ανθρώπων.
Οι γυναίκες της Νέας Δήμητρας έμαθαν από μικρές την τέχνη της ύφανσης , χρησιμοποιώντας τον αργαλειό για να δημιουργήσουν διάφορα υφάσματα .
Αυτά ήταν σεντόνια με ψιλό μαλλί ή βαμβακερά , πετσέτες , τραπεζομάντηλα, χαλιά ,ντιβανοσκεπάσματα.
Θυμόμαστε τα σεντόνια που ήταν μάλλινα ή βαμβακερά, τις πετσέτες που χρησιμοποιούνταν για χέρια ή πρόσωπο και στις άκρες έβαζαν φουντίτσες , κρόσσια η δαντέλα .Οι πετσέτες ήταν και άσπρες υφαντές με οριζόντιες γραμμές χρωματιστές . Και βέβαια να μην ξεχάσουμε τα υφαντά πανιά που χρησιμοποιούσαν στο ζύμωμα του ψωμιού και το σκέπασμα της πινακωτής .
Στα υφαντά τραπεζομάντηλα χρησιμοποιούσαν τις κλωστές άσπρη και μπλέ ανοιχτόχρωμο ή σκούρο . Το στημόνι του αργαλειού ήταν το άσπρο νήμα και ήταν το κατά μήκος νήμα που στήνονταν στον αργαλειό και αποτελούσε την βάση του υφαντού .
Το μπλε χρώμα χρησιμοποιούνταν ως υφάδι δηλαδή τα νήματα που περνιούνται οριζόντια μέσα από το στημόνι για να σχηματίσουν το σχέδιο. Αυτός ο συνδυασμός δημιουργούσε το χαρακτηριστικό μοτίβο των τραπεζομάντηλων , των καρέδων . Απλές αλλά κομψές ήταν οι αντιθέσεις του άσπρου και μπλε.
Θυμόμαστε στα πατρικά μας τα ωραία τραπεζομάντηλα με τα «σατσάκια « , τις φαρδιές δαντέλες που τις έπλεκαν με παραμάνες ή με κορσέ και έδιναν μια
Φινετσάτη πινελιά στην καθημερινότητα.
Επίσης θυμόμαστε τα πανέρια του μνημόσυνου στολισμένα με τα υφαντά άσπρα- μπλε καρεδάκια και τα σατσάκια , στην εκκλησία με τα κεριά μέσα , το κρασί και το θυμίαμα . Στις γιορτινές μέρες τα πανέρια διακοσμούνταν με τα κοφτά καρεδάκια , τα ασπροκέντια και είχαν μέσα τους άρτους με τα κεριά .
Τα υφαντά ντιβανισκεπάσματα στόλιζαν το σπίτι με τις φαρδιές δαντέλες από μαλλί σε διάφορα χρώματα όπως πράσινα , μπορντώ , κεραμιδί . Πάνω σε αυτά ήταν τα πλεκτά μαξιλάρια με μάλλινες χοντρές κλωστές με μοτίφια τριανταφυλλάκιαφυλλάκια .
Ακόμη και το ύφασμα από τσουβάλι , που θεωρούνταν φθηνό και απλό υλικό μετατρεπόταν σε μοναδικά διακοσμητικά στοιχεία μέσα από το κέντημα . Με μεράκι και φαντασία οι Νεοδημητριώτισσες έδιναν ζωή σε αυτό το τραχύ ύφασμα . Κεντούσαν σταυροβελονιά και κάλυπτε όλο το ύφασμα γεωμετρικά σχέδια με μαύρο κυρίως φόντο. Έτσι έφτιαχναν μαξιλαράκια , μαξιλάρες και πατάκια για το πάτωμα .
‘Άλλο ιδιαίτερο δημιούργημα ήταν το φιλέ με χοντρά μάλλινα νήματα και επάνω το κέντημα ωραίων λουλουδιών .
Ένα πολύ όμορφο εργόχειρο ήταν το κέντημα σε φιλέ που ήταν από λεπτό νήμα και ήταν η βάση για αέρινα και λεπτοδουλεμένα σχέδια .
Και ποια δεν θυμάται το καλό σατέν καρεδάκι με το πλακέ γύρω – γύρω και στις τέσσερεις γωνίες του λουλούδια με βυζαντινή βελονιά!
Και φτάσαμε στα χαλιά ! Πόσος κόπος ,κούραση και χρόνος ! Η δουλειά αυτή απαιτούσε δεξιοτεχνία, υπομονή και μεγάλη αγάπη για την τέχνη της υφαντικής Ένα χαλί μπορούσε να χρειαστεί μήνες για να γίνει . Το σχέδια των χαλιών ήταν ο σταυρός και το στημόνι ήταν μαύρο με το υφάδι άλλο χρώμα . Έτσι έχουμε κόκκινα , πράσινα , κεραμιδί και μουσταρδί χαλιά Ένωναν δύο ή τρία μακρόστενα υφαντά και έφτιαχναν ένα χαλί . Αυτά ήταν τα καλά χάλια που έστρωναν στο σπίτι τις γιορτινές μέρες .
Για καθημερινή χρήση είχαν τα υφαντά χράμια ή κουρελούδες λεγόμενες , που γινόταν στον αργαλειό με την ίδια διαδικασία αλλά το υφάδι ήταν από κουρέλια δηλαδή κομμένα κομμάτια υφάσματος σε κορδέλες . Οι γιαγιάδες μας στα πλαίσια της οικιακής οικονομίας δεν πετούσαν τίποτε και με τα παλιά ρούχα έκαναν αυτά τα υφαντά .
Αργότερα όταν βγήκαν οι πλαστικές σακούλες θυμόμαστε τις γιαγιάδες μας που έπλεκαν με χοντρό κορσέ τις κομμένες σε λωρίδες σακούλες για πατάκια . Ακόμη με τον κορσέ έπλεκαν και τα «κουρέλια» για πατάκια .
Έτσι με τα υφαντά και τα πλεκτά που αποτελούσαν μέρος της προίκας τους οι Νεοδημητριώτισσες έδειχναν την εργατικότητα και την καλλιτεχνική τους ικανότητα . Ήταν όλα έργα τέχνης και συνδύαζαν λειτουργικότητα και παράδοση και έφτασαν μέχρι την δική μας γενιά ως ζωντανά μνημεία παράδοσης . Κάθε νήμα τους διηγείται
Ιστορίες κόπου ,αγάπης και δημιουργικότητας και υπενθύμισης της ρίζας μας !