Τα παρατσούκλια της Νέας Δήμητρας
Ήταν συνηθισμένο φαινόμενο στην μικρή κοινωνία μας όπως και σε άλλες η προσωνυμία με άλλα ονόματα ,τα γνωστά παρωνύμια ή παρατσούκλια.
Τα παρατσούκλια προσφέρουν ένα μοναδικό παράθυρο στην καθημερινότητα και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συνήθιζαν να χαρακτηρίζουν και να περιγράφουν τους γύρω τους.
Ήταν φαινόμενο η απόδοση αυτών και κάποιοι είχαν το χάρισμα να τα αποδίδουν ακριβώς.
Ήταν οι νονοί και βάφτιζαν πολλούς με παρατσούκλια !
Σε άλλο κεφάλαιο είχαμε αναφέρει ότι οι γυναίκες έπαιρναν το όνομα από τους άντρες τους και θα συμπληρώσω και από το παρατσούκλι τους .
Ο Τσάκος η Τσάκαινα , ο Γιάννος η Γιάνναινα ,
Ο Θεοφίλλς η Θεοφίλαινα , ο Αμερικάνος η Αμερικάναινα , ο Στεργάκς η Στεργάκαινα,
Ο Αναστασάκκς η Αναστασάκαινα , ο Τσιφούτς η Τσιφούταινα ,
Ο Χατζής η Χατζέσα ,
Ο Κίμς η Κίμαινα , ο Κίτσος η Κίτσαινα ,
Ο Γκογκότσης η Γκογκότσαινα ,
Ο Ασημάκης η Ασημάκαινα ,
Ο Καραγιάννης η Καραγιάναινα , ο Βλάντος η Βλάντενα ,
Ο Τσαλής η Τσαλέσα ,
Ο Παπάζουγλος η Παπαζουγλέσα,
Ο Λαδάς η Λαδού, ο Καραμαλάκκς η Καραμαλάκαινα ,
Ο Παρπαράς η Παρπαρού ή η Παρπάρα ,
Ο Καμπούρς η Καμπούρενα ,
Ο Μάλγαρης η Μαλγαρέσα ,
Ο Θάνος η Θάναινα ,
Ο Ντιμαράς η Ντιμαρού, ο Τσάτσος η Τσάτσαινα,
Ο Λιάλιος η Λιάλαινα ,
Ο Κερατσάς η Κερατσού, ο Κιτίκος η Κιτίκαινα , ο Ζαχαριάδης η Ζαχαριάδαινα ,
Ο Αδάμ η Αδάμαινα , ο Λεγώνς η Λεγώναινα ,
Το Γιανναράκκ η Γιανναρέσα ,
Ο Πασάς η Πασέσα ,
Ο Θεοκλής η Θεοκλέσα ,
Ο Πουρουράς η Πουρουρού,
Ο Χουριέτς η Χουριέταινα ,
Ο Ρασάς η Ράσαινα ,
Ο Γκάιτατζης η Γκάιτατζου ,
Ο Κουκουρής η Κουκουρού,
Ο Μπούμπας η Μπούμπαινα ,
Ο Πλαταράς η Πλαταρού ,
Ο Τεπελής η Τεπελού,
Ο Τσέτας η Τσέταινα ,
Ο Νάνος η Νάναινα ,
Ο Πολύκαρπος η Πολυκαρπέσα,
Ο Στράντζαλης η Στράντζαλου ,
Ο Ντιλιλής η Ντιλιλού, ο Μπιντίκς η Μπιντικού ,
Ο Νατσάς η Νατσού .
Τα παρατσούκλια είχαν σχέση με την εξωτερική εμφάνιση και έβγαιναν από σημάδια του σώματος, τη φυσιογνωμία , την ομιλία , τη διανοητικότητα ή από κάποιες γκάφες που έκανε το βαφτιστήρι του νονού!
Οι χαρακτηρισμοί ήταν συνήθως ξερακιανός, κασιδιάρς ,
Κέλτς και κελέκς ( φαλακρός),
Βαθουλωμάτς,
Κιόρς (τυφλός ή λοξομάτης ), λόρδος( φαντασμένος ), ψωριάρς ( φαντασμένος ) ,
Σαλιάρς , μυξιάρς , μισοριξιά , πορδαλάς , σαχλός, αλλοίθωρος,
Τσιμπλιάρς , τσουρούκς ( σάπιος), παραδόπιστος,
Ζαρωτός , μπόνς (αγαθός ),
Κεκές , στραβολαίμς ,
Στραβοκάνς και παϊτάκς ,
Εφταμηνίτς , ζουχούνς (άρρωστος ) .
Παρακάτω παραθέτω τα γνωστά παρατσούκλια της Νέας Δήμητρας , που έχουν ποικιλία και εφευρετικότητα !
Τσάκος είναι του παππού μου το παρατσούκλι και αργότερα του μπαμπά μου Τσακάκκ με Τσάκαινα την γιαγιά μου , την μαμά μου και τις θείες μου .
Εμείς τα μικρά είμασταν τα Τσακάκια .
Θα σας πω την ιστορία του .
Ο παππούς μου ο Νικόλας αγαπούσε πολύ τα παιδάκια και τα χαίρονταν λέγοντας τσάκωτο – τσάκωτο δηλαδή πιάστο, από το τσακώνω =πιάνω , συλλαμβάνω .
Για αυτό έχουμε και το ρήμα τσάκωστο (προστακτική )λίγο το φουστάνις ,ξηλώθκε !
Και έτσι τον «έκατσαν» Τσάκο !
Στο σχολείο όλοι νόμιζαν ότι το επίθετό μας είναι Τσακάκη …φανταστείτε πόσο συχνή χρήση του « Τσακάκη « γινόταν !
Παρακάτω θα γράψω τα παρατσούκλια της Νέας Δήμητρας :
Τσάκος , Τσακάκκ , Τσακάκια , Μπιλμπίλς , Ρίτσος , Ρίτζ, Κολές , Καζέπ , Αμερικάνος , Γάλλος , Κεχραδάς , Γιανναράκκ, Καμπούρς
Παπάζουγλος , Όμπολης ,
Τσιφούτς , Σπυράκκ, Τσαλής ,
Σατράπς , Παποριτσάς, Γκοντάκς , Γαρέας , Νατσάς , Τσώρτ, Ριτσάς,
Κίτσος ,Ψιλιάς , Γερμάς , Κωνσταντάρας ,
Τζάρτζαλης , Νταρτζαλάκκ,
Στέφος , Στεφάκκ, Καλαμποκάς ,
Ζώτος , Καμπούρς , Πουρουράς , Χατζέλος ,
Σπυράκκ, Ντέμος , Τσικόλας , Παρούσης ,
Γκίλς, Νικολακάκκς , Μπόλσουραννς, Ντιμαράς,
Πουρνέζος , Χατζέλος , Νταλγκάς,
Μπαμπατζάνς , Μπιντίκς , Ντιλιλής ,
Αρβανίτς , Θοδώραρος , Κίμς ,
Κιτίκος , Καράμπελας , Τσικόλας ,
Βράζος , Λεωνιδάκκ , Λεγώνς ,
Ξανθιγάκκ , Μπαμπατζίκος , Πετράκκς ,
Αυταράς , Ρέτσος , Μπουλκάς,
Βαλέσας , Μαύρος , Πελαγάκκ,
Αντώναρος , Παππούς , Κουφός , Ξυδάς ,Γιοργικάκκ, Παχής ,
Βεργούλες , Ντάγκαλος, Εμπρουζάς,
Λούτσος , Μπούμπας , Γιανναράκκ ,
Γκιούλς , Βούλκος , Λύκος ,
Ρεπανοτσούν , Κουκουρής ,Ανικάς ,
Γκιουζελής , Ταμπατούμπας , Κασπάρς ,
Σκοτνιός , Χουριέτς, Κασίμς ,
Τσαουσάκος , Λούτσος , Κελέκς ,Μπορμπόκς ,Αμερικάνος , Παρούσης ,Κερέμς , Καραμαλάκκς ,
Ντιμαράς , Τσακατάρας , Στρίντζος ,
Τσάτσος ,Πουλάκιμ , Σούλιος ,
Κερατσάς , Κεκές , Γκογκότσης ,
Ρασάς , Μουχτάρς ,Νταγκαρτζίκας ,
Τράγος , Παϊτάκς , Πάντας ,
Γκουγκουβίνς , Χατζάκκ,Διάκος , Χάφτας ,
Μαντραχάλας , Εφταμηνίτς , Δημοκράτς
Μαρθάκκ , Εμπρουζάς , Μουχτάρς
Σκαλοπατάς , Μάντης , Γαληνάκκ,
Λίλος, Ανάπηρος , πασάς ,τσιφούτς,Νανάκια .
Τα γυναικεία παρατσούκλια δεν ήταν τόσα πολλά .
Κολοκυνθού, Γιαννουλάρα , Μαρικάρα , το Σουλί, το Νιτσί , , το Καλλιοπί ,το Καλλιοπάκκ , Γαλλίδα ,
Μηλιά , Χρυσουλάρα , Χίρλα ,Γκουντοσία ,
Καλή , Τσιτωμένν , Καυκάσα ,
Τσαλέσα , Τίζα , Τσία , Λαδού, Αραμπατζού, Αλεπουδίτσα ,Γκιουζέλ – Θοδώρα , Μπιτζίμ- Θοδώρα
Τσαγκάραινα , Γκάρα , Τσιροβίλω ,Γκιούλενα ,
Πλαταρού , Καψάλα , Μακρονταλού ,
Γιουρούκα , Σκερτσόζα , Τσιφούταινα ,
Κατίνγκω , Ροδάνα , Πουρουρού ,
Ντιλιλού, Μπιλμπίλαινα , Τσομπανού,
Στογιάναινα , Κίμαινα , Λαντράσα ,
Προεδρίνα , η Στογιάναινα, η Μαλάλα ,
Είναι εκπληκτικό το πώς το κάθε παρατσούκλι συνδέεται στενά με μια ιστορία ή ιδιότητα . ‘Έτσι υπάρχει αυτή η τάση διαχρονικά να βρίσκουμε μικρά προσωπικά ονόματα που δείχνουν την ουσία ή την μοναδικότητα του ατόμου .
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023