Τα Ονόματα που Άλλαξαν, οι Ρίζες που Έμειναν
Όταν οι άνθρωποι ήρθαν στη Νέα Δήμητρα, κουβαλούσαν μαζί τους ελάχιστα πράγματα. Λίγα ρούχα, εικόνες αγίων, κανένα παλιό χαρτί που να αποδείκνυε ποιοι ήταν και από πού έρχονταν. Μα πάνω απ’ όλα, κουβαλούσαν τα ονόματά τους. Αυτά που είχαν ακουστεί για γενιές στην Πατρίδα, αυτά που είχαν γραφτεί στα εκκλησιαστικά κιτάπια της Μητρόπολής τους των Δέρκων, αυτά που φώναζαν οι μανάδες στις αυλές ,αυτά που είχαν χαραχτεί στους σταυρούς των προγόνων. Όμως, το νέο χώμα, το νέο κράτος, οι νέες συνθήκες, έφεραν αλλαγές.
Σιγά σιγά, τα επίθετα των παλιών οικογενειών άλλαξαν μορφή, σαν να προσπαθούσαν να προσαρμοστούν στο νέο τόπο, όπως ακριβώς οι ίδιοι οι άνθρωποι πάλευαν να ριζώσουν ξανά. Άλλα πήραν καταλήξεις που να ταιριάζουν στην ελληνική γραμματική, άλλα γεννήθηκαν μέσα από τα επαγγέλματα κι άλλα, για λόγους που κανείς πια δεν θυμάται, έγιναν αγνώριστα.
Ο Παπαδόπουλος ήταν κάποτε Παπάζογλου, γιατί στην Πατρίδα κάποιος προπάππος υπήρξε παπάς. Ο Κεχαγιάς κράτησε ένα επώνυμο που έλεγε ότι η οικογένεια ήταν τσομπαναραίοι, αυτοί που φύλαγαν τα κοπάδια. Ο Αθανασιάδης μεταμορφώθηκε σε Καλλιόγλου ,ο Κάλφας έγινε Καλφόπουλος ,όπως και ο Μιχαηλίδης και ο Αδαμαντίδης που ενώθηκαν κάτω από το ίδιο όνομα . Ο Κυριάκογλου άλλαξε σε Κυριακίδης , ο Γκόντος έγινε Αναστασιάδης . Ο Μοσχίδης έγινε Χατζόπουλος .
Άλλα ονόματα μπλέχτηκαν ,σαν να μην μπορούσαν να βρουν τον δρόμο τους . Ο Σαρβάνκης ,ο Σαρμαντίδης ο Σαρβάντης και ο Σαρβαντίδης έγιναν όλοι Σαρβανιτίδης . Και κάποιος ακόμη Σαρβανιτίδης έγινε Χατζόπουλος . Ο Παναγιώτογλου ή Τσαούσογλου έγινε Τσαουσίδης και άλλοι Χατζής . Οι Εσκιόγλου ξαναβαφτίστηκαν Δημητριάδης ενώ ο Μπόσκογλου κόπηκε σε Μπόσκος .
Ο Σουχατζόγλου ή Σαβαντζόγλου ή Σαγαντζόγλου ή Κρομμυδόπουλος έγινε Σοαντζόγλου .Ο Τσομπάνης ή Μάνου έμεινε Μάνος ,ο Σπάρταλης έγινε Σπαρταλίδης , ο Τακίδης ή Τακούδης έγινε Τακίδης . Ο Τσαμπάζης ή Κοντογιάννης έγινε Τριανταφυλλίδης .Από το Τσαλίκογλου ή Τσαλίκης ή Τσαλικίδης έμεινε το Τσαλικίδης για να θυμίζει το παλιό όνομα . Ο Τριανταφύλλου έγινε Τριανταφυλλίδης , ο Σταματίου ή Πιλπιλάς έδωσαν το Σταματιάδης ,ο Μαρμαράς έφτασε στο Μαρμαρίδης . Ο Βασιλικός μετονομάστηκε σε Γκάιτατζης , ο Νατσάς έγινε Νατσάκης και Νατσόπουλος .Ο Ιωακειμίδης, από τα παλιά κιτάπια ,ταιριάστηκε με το όνομα του πατέρα τους Ιωακείμ , ίσως γιατί έτσι τον έγραψε βιαστικά ο υπάλληλος που κατέγραφε τους πρόσφυγες στο νέο τόπο.
Η μεγάλη οικογένεια Τσιφτσόγλου γέννησε Στεργιάδηδες και Εμμανουηλίδηδες . Το Φωτακίτης έδωσε το Φωτακίδης . Από το Ιωαννίδης ή Βουλγαρόπουλος διατηρήθηκε το Ιωαννίδης . Από το Γιάγκογλου ξεπήδησε το Ιωαννίδης , από το Αξονίδης ή Δεγκλής κρατήθηκε το Αξονίδης.Απο το Αβραμίδης ή Αφεντούλης έμεινε το Αβραμίδης ενώ το Νικολιάδης έγινε Νικολαΐδης . Ο Βασιλειάδης μεταμορφώθηκε σε Βασιλόπουλος ,το Γεωργίου και το Γοζάνη έδωσαν το Γκόγκου και Γώγου . Από τα Γκοτσή ή Γκοτσίδη ή Γκοτζή ή Κοτζίδη κράτησαν το Γκοτζίδης . Ακομη και τα αξιώματα έδωσαν ονόματα . Ο Μουχτάρης,που κάποτε ήταν τοπικός άρχοντας ,έδωσε το Μουχταρίδης . Ο Κωνσταντινίδης που αγαπούσε το κλαρίνο ,πήρε το όνομα Καρνέτατζης .
Υπήρχαν και εκείνοι που έχασαν εντελώς το παλιό τους όνομα. Το δικό τους άλλαξε τόσο πολύ που δεν είχε πια καμμία ομοιότητα με το αρχικό. Και ήταν σαν να κουβαλούσαν πάνω τους το βάρος του διπλού ξεριζωμού, όχι μόνο της γης που άφησαν πίσω, αλλά και του ονόματος που τους συνέδεε μαζί της.
Μα όσο κι αν άλλαξαν τα επίθετα, όσο κι αν γράφτηκαν αλλιώς στις νέες ταυτότητες, οι άνθρωποι δεν έπαψαν να θυμούνται. Γιατί το όνομα δεν είναι απλώς μια λέξη,αλλά είναι μια ρίζα βαθιά μέσα στη μνήμη. Και κάθε φορά που κάποιος ρωτάει «Πώς ήταν το όνομα στην Πατρίδα;», ένα κομμάτι του παρελθόντος ξαναγεννιέται.