Τα Λελέκια της Νέας Δήμητρας
Κάθε χρόνο με τον ερχομό της άνοιξης,οι ουρανοί της Νέας Δήμητρας γεμίζουν από τα φτερουγίσματα των πελαργών .Αυτά τα μεγάλα πουλιά με τα μακριά πόδια και τον μακρύ λαιμό , το ασπρόμαυρο πτέρωμα με το κόκκινο ράμφος ,επιστρέφουν στον τόπο που πάντα τους περίμενε . Είναι οι πελαργοί , οι λέλεκες ή τα λελέκια , όπως τα λέμε στο χωριό μας Νέα Δήμητρα. Πελαργός , λέξη από το πέλος που σημαίνει μαύρος και το αργός που σημαίνει λευκός.
Η φωλιά τους,αγέρωχη , ήταν πάντα επάνω στο τρούλο της εκκλησίας του Αη- Γιώργη μας , στο ψηλότερο σημείο . Κάθε χρόνο περιμέναμε τα όμορφα αυτά πουλιά . Και ερχόταν κάθε χρόνο , ώς άγγελοι της Άνοιξης . Έχουν το συνήθειο να φτιάχνουν τις φωλιές τους πάνω σε καμπαναριά , σε τρούλους εκκλησιών , σε στέγες σπιτιών και σε κολώνες του ηλεκτρισμού . Κοντά στο σπίτι μας , στην κολόνα της Σίμαινας , ερχόταν κάθε χρόνο . Τα βλέπαμε ότι ήρθαν και η καρδιά μας γέμιζε χαρά . Στο χωριό ήταν παντού σκορπισμένα πάνω στις κολώνες του ηλεκτρισμού και πολλές φορές τα έχουμε δει να στέκουν στο ένα πόδι .
Από το σπίτι μας φαινόταν η μεγάλη φωλιά τους και πολλές φορές παρακολουθούσα τις κινήσεις τους .Έβλεπα τους γονείς πελαργούς να διορθώνουν την φωλιά τους , που την έβρισκαν κάθε χρόνο .Μετά από καιρό τρία – τέσσερα μικρά κεφαλάκια με μικρά ράμφη ξεπηδούσαν μέσα από τη φωλιά και τα μεγάλα λελέκια έριχναν τροφή μέσα στα ανοιχτά στόματα των μικρών . Είχαν προλάβει να κάνουν την οικογένειά τους, όσο είναι εδώ στον ζεστό τόπο . Κάποιες ώρες οι γονείς λέλεκες έλειπαν προς αναζήτηση τροφής στα κοντινά ρέματα , στα μικρά έλη γύρω από το χωριό μας .
Ένιωθα μεγάλη συγκίνηση γιατί ερχόταν από πολύ μακριά αυτοί οι ταξιδευτές των μεγάλων αποστάσεων . Άλλοτε πάλι ακολουθούσαν το αλέτρι στα χωράφια για να φάνε τα σκουλήκια και τις νύμφες των βλαβερών εντόμων για τη γεωργία .
Η γιαγιά Καλλιόπη Στεργάκαινα πάντα έλεγε πως, αν δεις πρώτη φορά τον πελαργό να κάθεται στη φωλιά του ,πρέπει να πεις : «Εσύ καθόντα κι εγώ πετώντα!» Έτσι ,έλεγαν, θα σου φέρει καλή τύχη και θα πετάξεις ψηλά στη ζωή σου ,όπως εκείνος.
Τα λελέκια έρχονται την άνοιξη για να φωλιάσουν , κοσμώντας με την παρουσία τους το χωριό μας . Η φωλιά τους, που είναι στο υψηλότερο σημείο του χωριού δίνει μια ωραία εικόνα . Είναι χαρακτηριστικές φιγούρες της αγροτικής μας υπαίθρου και έχουν συνδέσει το όνομά τους με πολλές ιστορίες της αγροτικής ζωής του χωριού μας .Ο λέλεκας έχει επιβλητική παρουσία και είναι αντίκτυπο στον ανθρώπινο πολιτισμό και στη λαογραφία ως πρότυπο γονικής αφοσίωσης και πρότυπο των αρσενικών τέκνων . Φροντίζουν τους ηλικιωμένους γονείς τους , μαδώντας τα φτερά τους, για να τους σκεπάσουν .
Υπήρχαν πολλές προλήψεις γι’ αυτούς και ο πελαργός απολάμβανε πάντα ιδιαίτερη προστασία στο χωριό μας .Πίστευαν ότι το σπίτι που θα χτιστεί η φωλιά του, θα είναι τυχερό και θα φέρει νεογέννητα στα ζευγάρια των ανθρώπων .Επίσης ότι θα φέρει καλή σοδειά στους γεωργούς .
Τα λελέκια απότελούν μια γλυκιά εικόνα με την φωλιά τους και είναι μια διαρκής υπενθύμιση της οικογενειακής αγάπης και αφοσίωσης . Είχαμε συνηθίσει στους κρότους με το ράμφος τους και αυτό το κάνουν γιατί δεν μπορούν να παράγουν φωνή , επειδή δεν έχουν φωνητικές χορδές .Ο χαρακτηριστικός ήχος που βγαίνει από το χτύπημα τού ράμφους τους , μας έδινε σήμα ότι ήρθαν και ήμασταν πολύ χαρούμενοι .
Αυτό το πουλί είναι σύμβολο της ελληνικής υπαίθρου , έρχεται στον τόπο μας από την Αφρική και κατασκευάζει τη φωλιά του στις κατοικημένες περιοχές σε κορυφές και σε κοινή θέα .Είναι ένα πτηνό , πολύ συνδεδεμένο με τον πολιτισμό των ανθρώπων και τη λαογραφία τους .Από τα πλέον αγαπητά πτηνά του χωριού μας και της υπαίθρου και το αγαπάμε γιατί θηρεύει πολλά ζώα , ενοχλητικά για τον άνθρωπο όπως ακρίδες, σκορπιούς και η τροφή τους είναι βατράχια, ψάρια , έντομα και σκουλήκια .
Λελέκια εμείς λέμε τους λευκοπελαργούς που έρχονται στο χωριό μας , γιατί υπάρχουν και μαυροπελαργοί .
Οι ποιητές τον ύμνησαν σαν έναν από τους χαρακτηριστικούς αγγέλους της άνοιξης και κάθε χρόνο περιμένουμε την άφιξή του στο χωριό μας .Πόση ομορφιά και γοητεία κρύβει μία εικόνα μεγάλης φωλιάς λελέκων με τα μικρά λελεκάκια τους . Μας θυμίζει πάντα την οικογένειά μας με τους δύο γονείς μας και τα αδελφάκια μας .
Είναι αυτοί οι γονείς που έκαναν πολλά για να μας δώσουν κι εμάς φτερά για να πετάξουμε όπως ο λέλεκας στα μικρά του . Έτσι κάθε χρόνο ,όταν ο πρώτος λέλεκας φανεί στον ουρανό της Νέας Δήμητρας,ξέρουμε πως η ζωή συνεχίζεται .
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023