Τα Θεραπευτικά Βότανα στη Νέα Δήμητρα
Τα βότανα …Πόσα μυστικά κρύβουν μέσα τους ,πόσες ιστορίες ψιθυρίζουν . Βότανα ευωδιαστά , βότανα πικρά , βότανα γιατρικά , φυτρωμένα σε κάθε γωνιά της Νέας Δήμητρας, έτοιμα να απλώσουν τη θεραπευτική τους δύναμη σε όποιον τα χρειαζόταν . Είναι αυτοφυή φυτά και ονομάζονται έτσι γιατί το βοτανίζουν , τα συλλέγουν.
Ήταν τα αρχαιότερα θεραπευτικά μέσα , που ανακάλυψε ο άνθρωπος , για τη θεραπεία και την ανακούφιση από τους πόνους του . Ήταν η πρώτη γραμμή άμυνας των προγόνων μας για την θεραπεία από αρρώστιες.
Οι γιαγιάδες μας τα ήξεραν καλά , γνώριζαν τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων και τα θεωρούσαν ωφέλιμα . Θυμάμαι που ήταν κρεμασμένα ,αποξηραμένα , με σκοινάκι μέσα στα βοηθητικά κουζινάκια τους, πλάι στα δεμάτια με τα κρεμμύδια και τις αρμαθιές με τις κόκκινες πιπεριές . Και τα είχαν σε πολύ συχνή χρήση . Όλο το σπίτι μοσχοβολούσε θυμάρι , μαντζουράνα , χαμομήλι , δεντρολίβανο . Ήταν τα φάρμακα της οικογένειας, πάντα πρόχειρα, πάντα έτοιμα να απαλύνουν τον πόνο .
Το σπαθόχορτο , η αγριάδα , το χαμομήλι , το τσάι του βουνού , το θυμάρι , η μαντζουράνα και το δεντρολίβανο ήταν τα βότανα που έδινε η Νεοδημητριώτικη γη. Και οι γιαγιάδες μας ήξεραν να τα προπαρασκευάζουν και να τα χρησιμοποιούν για κάθε αρρώστια . Αυτά ήταν τα θεραπευτικά βότανα στο χωριό μας .
Θυμήθηκα και τα φύλλα καρυδιάς , που τα έβραζαν και κάθονταν πάνω από τους ατμούς τους οι άτεκνες γυναίκες με το πρόβλημα στειρότητας με πολύ καλά αποτελέσματα .
Το πληροφορήθηκα από την θεία Σμαρούλα Εσκιόγλου ότι το έκαναν στην Νέα Δήμητρα.
Το πρότειναν οι μεγάλες γυναίκες στις άτεκνες και βοήθησαν πολύ .
Το σπαθόχορτο ,το λεν και βάλσαμο . Και ήταν πράγματι βάλσαμο για το σώμα και την ψυχή . Είχε αντικαταθλιπτικές ιδιότητες.
Η αγριάδα η ταπεινή , μα τόσο χρήσιμη , βοηθούσε στην άμμο και πέτρα των νεφρών με διουρητικές ιδιότητες.
Το τσάι του βουνού ήταν δημοφιλές , για την γεύση του και για θεραπεία σε πεπτικές διαταραχές.
Το θυμάρι , η μαντζουράνα, το δενδρολίβανο και το φλαμούρι ήταν φάρμακα για στομαχικές διαταραχές.
Κάθε βράδυ πίναμε τσάι του βουνού , χαμόμηλο και φλαμούρι .Το τσάι ήταν το βραδινό μας, ήταν το δείπνο μας και συνοδευόταν από ζυμωτό ψωμάκι ελίτσες, τυράκι , βρασμένα αυγουλάκια του χωριού με νόστιμο , κατακίτρινο κρόκο .
Το χαμομήλι …το πολύτιμο χαμομήλι ! Έχει τιμηθεί περισσότερο από την κάθε ελληνική οικογένεια , είναι ηρεμιστικό και βοηθάει σε στομαχικές διαταραχές και κρυολόγημα . Επίσης χρησιμοποιούνταν για να γίνονται πλύσεις σε πληγές ή κομπρέσες. Οι γυναίκες , τόσο ευάλωτες σε μολύνσεις …και πού να εύρισκαν γιατρό . Πλύσεις με χαμομήλι ή σόδα φαγητού συνέστηναν οι γιαγιάδες μας σε εκείνη την περιοχή και όλα περνούσαν .
Το πιο δημοφιλές βότανο ήταν ο μαϊντανός , που το χρησιμοποιούσαν στη μαγειρική και είναι πλούσιος σε βιταμίνη C.
Τα κρεμμύδια …τα φρέσκα και τα ξερά. Δεν ήταν μόνο για τη μαγειρική .Τα χρησιμοποιούσαν σε «τσιμπάνια» , αποστήματα , γιατί θεράπευε τη φλεγμονή και βοηθούσε στην επούλωση των πληγών.
Ακόμη χρησιμοποιούσαν το παχολούλουδο σε φλεγμονές . Αυτά ήταν τα φάρμακα του σπιτιού .
Με βότανα και γιατροσόφια προσπαθούσαν οι γιαγιάδες μας και οι μαμάδες μας, να μας ανακουφίσουν από τον πόνο .
Και ύστερα …ο πονόδοντος ! Πόσοι δεν τον θυμόμαστε ; Και η λύση ; Ούζο ! Πόσο ούζο ήπιαμε ! Το πιο διαδεδομένο γιατροσόφι ήταν το ούζο .
Προκαλούσε βέβαια πρόσκαιρο μούδιασμα , δημιουργούσε την ψευδαίσθηση ότι ο πόνος υποχωρεί αλλά έκανε έγκαυμα στα ούλα ,μα ποιος το σκεφτόταν τότε ;
Έτσι θυμόμαστε πάντα τις γιαγιάδες μας και τις μαμάδες μας που με τα λίγα μέσα που είχαν ,κατάφεραν να μας γιατρέψουν ,να μας κρατήσουν δυνατούς .
Η διατήρηση αυτών των παραδόσεων αποτελεί φόρο τιμής στις παλαιότερες γενιές και στη σοφία που κληροδότησαν στις επόμενες . Τα χρόνια πέρασαν και οι άνθρωποι πάλεψαν για την καλυτέρευση του κόσμου τους . Πάλεψαν για την βελτίωση των συνθηκών τής ζωής τους και την ανακούφιση στον ανθρώπινο πόνο .Μετά την ανάπτυξη της οργανικής χημείας , μελετήθηκε η χημική δομή των φυτών και των βοτάνων και άνοιξε το δρόμο , για την Παρασκευή και σύνθεση νέων φαρμάκων , που βοήθησαν όλο τον κόσμο .
Σήμερα ακόμη οι ιδιότητες κάποιων φυτών , θεωρούνται αναντικατάστατες . Και μαζί τους , μένουν ζωντανές και οι αναμνήσεις μας . Οι μυρωδιές από το παλιό κουζινάκι , τα αποξηραμένα βότανα που κρέμονταν στη γωνία ,το μπρίκι που έβραζε πάνω στο τζάκι .
Και πάνω απ’ όλα η αγάπη . Εκείνη η αγάπη της γιαγιάς, που με ένα φλυτζάνι αχνιστό τσάι , ένα χαμόγελο και μια κουβέντα γλυκιά , θεράπευε τα πάντα .
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023