Τα «Γκουρμέ» Πιάτα στην Κουζίνα της Νέας Δήμητρας
Όταν η βροχή πότιζε τη γη και ο ήλιος ξεπρόβαλλε ξανά στον ουρανό οι Νεοδημητριώτες έβρισκαν μια μοναδική ευκαιρία , να βγουν και να μαζέψουν σαλιγκάρια ,που τα έλεγαν σαλιαγκούς . Έτσι εκμεταλλεύονταν κάθε προσφορά της φύσης δημιουργώντας ωραία πιάτα και μοναδικές γαστρονομικές εμπειρίες.
Το μάζεμα των σαλιγκαριών ήταν μια διασκεδαστική συνήθεια και ωφέλιμη . Έβλεπες πολύ κόσμο, κυρίως κοντά στους λόφους του κάστρου να περπατούν και να μαζεύουν σαλιαγκούς. Ήταν το μέρος που φώλιαζαν σε αφθονία γιατί ζούσαν σε χαμηλούς θάμνους και πέτρες .Μικροί και μεγάλοι με ένα τσουβάλι στο χέρι αναζητούσαν αυτά τα γαςτρονομικά διαμάντια της φύσης . Ήταν το πιο οικονομικό έδεσμα, ένα δώρο της γης που μεταμορφωνόταν σε εκλεκτό μεζέ στα χέρια των Νεοδημητριωτισσών. Για τους Νεοδημητριώτες ήταν και είναι μια εξαιρετική λιχουδιά .Την ταίριαζαν με κρεμμύδια , φύλλα δάφνης και σπυρί μπαχάρι, ρύζι με σάλτσα ή χωρίς .
Αυτό το φαγητό το λάτρευαν όλοι, σήμερα όμως λίγοι είναι αυτοί που έμειναν λάτρεις .
Αυτό το φαγητό ή θα το λατρεύεις ή δεν θα θέλεις να το δεις μπροστά σου και αν δεν το δοκιμάσεις δεν θα μάθεις ποτέ .
Μόλις μάζευαν τους σαλιαγκούς , τους έβαζαν σε έναν τενεκέ με τρύπες ,τους τάιζαν με πίτουρο και τους άφηναν μια μέρα για να καθαρίσει το πεπτικό τους σύστημα .Όμως η διαδικασία αυτή ήθελε προσοχή …
Θυμάμαι τη γιαγιά μου ,την Τσάκαινα , να γεμίζει έναν τέτοιον τενεκέ με σαλιαγκούς και να τον αφήνει στο βοηθητικό κουζινάκι . Όμως μέσα στη βιασύνη της,ξέχασε να κλείσει καλά το καπάκι. Το πρωί μας ξύπνησαν οι φωνές της !
Τρέξαμε με την αδελφή μου, την Νούλα ,και μείναμε άφωνες.Σασίρντισαμε! σάστισαμε !
Όλοι οι σαλιαγκοί είχαν σκαρφαλώσει στους τοίχους φτάνοντας μέχρι το ταβάνι . Η βλέννα τους είχε σχηματίσει ασημένια δρομάκια , σαν μικρούς λαβύρινθους ,πάνω στις επιφάνειες.
Εμείς ξεκολλούσαμε τους σαλιαγκούς από τα ντουβάρια και η γιαγιά μου από τον θυμό της, τους πέταγε στο νερό. Τελικά έγιναν ένα πεντανόστιμο φαγάκι που χόρτασε όλη η οικογένεια .
Στη Νέα Δήμητρα, κάθε νοικοκυριά είχε το δικό της μυστικό για να κάνει τους σαλιαγκούς νοστιμότερους . Με ρύζι και σάλτσα γινόταν πολύ νόστιμο και άρεσε σε όλους.Και αν η μαγείρισσα ήξερε να το περιποιείται και να βάζει την δική της πινελιά τότε γινόταν το καλύτερο
Έχω δοκιμάσει σαλιαγκούς με πιλάφι στης θείας Ελενιώς του Πλαταρά και σαλιαγκούς με κρεμμύδια στης θείας Νούλας του Γκάιτατζη .
Και η θεία Κοκώνη του Στεργιάδη του Στέργιου τα τάιζε ρίγανη μέσα στον τενεκέ και όταν μαγειρεύονταν , μοσχομύριζαν .
Έχω και άλλες ωραίες συνταγές μαγειρικής .
Η θεία Βασιλική του Τριανταφυλλίδη Νίκου , τα σαλιγκάρια τα μαγείρευε ρίχνοντάς τα σε κρύο νερό για να ζεσταίνονται σιγά – σιγά και να βγαίνουν από το καβούκι τους .Αν έκαναν το λάθος να τα ρίξουν σε ζεστό νερό, αυτά ζούφωναν και δεν έβγαιναν με τίποτα.
Πολλοί που είχαν ενδοιασμούς σχετικά με αυτό το φαγητό μετά την δοκιμή του έγιναν λάτρες του !
Όμως οι σαλιαγκοί δεν ήταν το μοναδικό δώρο της φύσης . Στα χωράφια της Νέας Δήμητρας φύτρωναν άγρια μανιτάρια ,τα οποία οι παλιοί ήξεραν να ξεχωρίζουν από τα δηλητηριώδη .
Τα μάζευαν από τα χωράφια και τα φέρνανε με τα τσουβάλι και τα μαγείρευαν με διάφορους τρόπους. Τηγανητά ή ψητά και ήταν πολύ νόστιμα και χορταίναμε να βουτάμε το ψωμάκι μας , στο λάδι τους .
Τα καλύτερα τηγανητά μανιτάρια με γεύση μπριζόλας είχα φάει στην θεία μου Παναγιώτα Καλφοπούλου , που την μαγειρική της , την χαρακτήριζε το μπόλικο και ο αυτοσχεδιασμός .Και ήταν σύνηθες φαινόμενο η πρόσκληση φίλων και συγγενών, για να απολαύσουν μαζί αυτά τα ωραία εδέσματα .
Ένα ακόμη φαγητό που στόλιζε το τραπέζι των Νεοδημητριωτών ήταν τα κουκιά. Την άνοιξη που ήταν χλωρά , τα μαγείρευαν με άνηθο , όπως τα φασολάκια και ήταν επίσης ένα νόστιμο πιάτο . Τον χειμώνα ,όταν στέγνωναν , τα μαγείρευαν ως όσπρια ,δημιουργώντας ένα πλούσιο και θρεπτικό πιάτο . Αναφέρω και τα κουκιά γιατί σήμερα σπάνια μαγειρεύονται ενώ τότε ήταν μέρος του καθημερινού τραπεζιού .
Η κουζίνα της Νέας Δήμητρας ήταν και είναι γεμάτη από την πλούσια γεύση της φύσης, την τέχνη της απλότητας και τις συνταγές που περνούν από γενιά σε γενιά . Οι παλιές αυτές γευστικές προτιμήσεις θυμίζουν στιγμές από μια εποχή όπου τα εδέσματα ήταν η αφορμή για την σύσφιξη των οικογενειακων δεσμών με την απόλαυση του κοινού γεύματος .
Η μητέρα φύση έδινε απλόχερα τα αγαθά της και οι Νεοδημητριώτισσες τα εντάξανε στην μαγειρική τους και στην διατροφή τους με νοστιμιά .Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που κρατούν αυτές τις συνταγές ζωντανές ,η Νέα Δήμητρα θα συνεχίσει να μυρίζει ρίγανη , μπαχάρι και τηγανητά μανιτάρια .
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023