Πρωτόκολλον Παραδόσεως και Παραλαβής Οικίσκων , 30 Απριλίου 1927
Στα χέρια μας κρατάμε ένα πολύτιμο έγγραφο του 1927. Είναι το Πρωτόκολλον Παραδόσεως και Παραλαβής Οικίσκων, που φέρει το όνομα της Δοξάκη Μαρίας, πρόσφυγος τότε, απο το Λαζάρκιοΐ της Τσατάλτζας, στο χωριό μας Νέα Δήμητρα.
Η Μαρία, όπως και τόσοι άλλοι πρόσφυγες της Ανταλλαγής, βρέθηκε ξεριζωμένη από την πατρίδα της κι έφτασε εδώ, σε τόπο άγνωστο, με την ελπίδα για μια νέα αρχή. Η Δ.Ε.Χ.Α.Τ.Ε.Γ.Κ.Ε. — Διεύθυνσις Εκκαθαρίσεως Χειραφετήσεως Ανταλλαξίμων Τούρκων Ελληνορθοδόξων Κατοίκων Ελλάδος — ήταν ο οργανισμός που φρόντιζε να παραδώσει στους πρόσφυγες έναν μικρό σπίτι, για να στεγάσουν την οικογένεια και τα όνειρά τους.
Με το έγγραφο αυτό, η Μαρία παραλαμβάνει ένα σπίτι, στη Νέα Δήμητρα.
Μια στέγη, που έμελλε να γίνει το πρώτο της καταφύγιο στη νέα πατρίδα. Ένα κομμάτι χαρτί, που όμως κλείνει μέσα του μια ολόκληρη ιστορία, θύμησες, αγώνες και την αρχή μιας νέας ζωής.
Σήμερα, σχεδόν έναν αιώνα μετά, κρατάμε το ίδιο αυτό πρωτόκολλο σαν μαρτυρία της ρίζας μας και θυμόμαστε όσους πόνεσαν, πάλεψαν και ξαναέχτισαν τον κόσμο τους εδώ.
Το επίθετο Δοξάκη δεν ήταν το πραγματικό. Η Μαρία Δοξάκη ( 1867-1952) ήταν η μητέρα της Παρθένας Τακίδου, της Μαργιορής Σαρβανιτίδου, της Χάιδως Κυριακίδου και της Άννας, της πρώτης συζύγου του Τσακιρίδη Ευθύμη (η Άννα είχε φύγει από τη ζωή πολύ νέα).
Η Μαρία είχε σύζυγο τον Ευδόξιο, λεγόμενο Δοξάκη, με το επίθετο Ντότσογλου ή Ιωαννίδη. Η Μαρία και ο Δοξάκης ήρθαν στην Νέα Δήμητρα ως πρόσφυγες. Το σπίτι ήταν εκεί που είναι του Τακίδη Τάκη (Κληματαριά. Το πατρικό των Τακίδη ήταν στου Γιώργη του Τακίδη, δίπλα στου Αργυρόπουλου .
Η Μαρία είχε το επίθετο Δοξάκη και έφυγε από τη ζωή στις 6/1/1952, σε ηλικία 85 ετών. Ο άνδρας της, ο Δοξάκης, είχε φύγει πολύ νωρίτερα και δεν υπάρχουν αρχεία.
Είχα αναφέρει για τη χωροταξία των σπιτιών του Εποικισμού, που δόθηκαν, σχετικά με την συγγένεια. Ιωαννίδης ο Δοξάκης και το σπίτι του δόθηκε κοντά στο σπίτι του Ιωαννίδη Κωνσταντίνου (πεθερού της Φινιώς). Τι λέτε; Μήπως υπήρχε συγγένεια;
Η αξία του σπιτιού ήταν 21.800 δραχμές και σε λίρες Αγγλίας, 74 λίρες.
Επίσης προσέξτε τις υπογραφές!
*Δημήτριος Κεμπαπτσόγλου. Ήταν ο πατέρας της Βάσως Καραμανλή.
*Γ Δ Εσκιόγλου. Ήταν ο Γεώργιος Εσκιόγλου του Δημητρίου, ο πατέρας των Δημητριάδηδων, (Μόσχου, Χρυσοβέργη, Κλεάνθη κλπ) που έχω γράψει ότι πρώτα ήταν Εσκιόγλου και μετά Δημητριάδηδες.
*Κ Φ Καλληόγλου. Ήταν ο Καλλιόγλου Κωνσταντίνος του Φωτίου, ο λεγόμενος Κωνσταντάρας (τα Κωνστανταράκια).
Μέσα από την καρδιά μας, ευχαριστούμε τον δισέγγονο της Μαρίας Δοξάκη, τον χωριανό μας και φίλο μας Δημήτρη Τακίδη, του Αθανασίου και της Ευαγγελίας, για το ανεκτίμητο αυτό κειμήλιο που μας εμπιστεύτηκε.
Ένα απλό χαρτί, που όμως κρατά μέσα του μια ολόκληρη ζωή, έναν αγώνα και μια ελπίδα. Σ’ αυτό το πρωτόκολλο, η Μαρία υπογράφει ως αγράμματη. Δεν είχε μάθει γράμματα, μα ήξερε καλά να παλεύει, να ριζώνει ξανά, να μεγαλώνει παιδιά και όνειρα σε ξένη γη που έγινε πατρίδα.
Ένα κομμάτι χαρτί που κουβαλάει στους δρόμους του χρόνου τον κόπο, τον πόνο και την ελπίδα μιας γυναίκας που ξεριζώθηκε για να ξαναριζώσει εδώ, στον τόπο μας.
Μέσα από αυτό το χαρτί, η φωνή της Μαρίας και όλων των προσφύγων φτάνει ως εμάς, για να θυμόμαστε πόσο χρωστάμε στους ανθρώπους που έχτισαν το χωριό μας από το μηδέν.
Με τέτοια πολύτιμα δώρα, οι ψυχές των προγόνων μας μένουν ζωντανές, οι μνήμες περνούν από γενιά σε γενιά, κι εμείς στεκόμαστε πιο κοντά ο ένας στον άλλον.
Η Μαρία Δοξάκη και όλοι οι πρόσφυγες του χωριού μας θα είναι πάντα παρόντες, μέσα από τις ιστορίες και τα τεκμήριά τους, που χάρη σε εσάς ταξιδεύουν στο σήμερα.