Ο Βαρδάρης της Νέας Δήμητρας
«Για μάς Βαρδάρης ο τρελός αφέντης και ο πατέρας» , τραγούδησε ο Νίκος Παπάζογλου…..
« Σαν πήρε ένας τρελός Βαρδάρης , τα ρήμαξε όλα !
Δυό με τρείς μέρες θα φυσάει , χωρίς σταματημό !
Έσπασε τις ντοματιές , τις πιπεριές, τα δέντρα κόντεψε να τα ρίξει κάτω , να τα ξεριζώσει , μάς πάγωσε !
Κόντεψε να πάρει και τις πέτρες ! «
Αυτά ακούγαμε από τους γονείς μας, όταν έπιανε ο Βαρδάρης .
Η γιαγιά μας η Τσάκαινα μάς έλεγε ότι έρχεται από το Κάστρο….όλα τα κακά ερχόταν από εκεί ! Ο κακός ο λύκος , οι Καρκάντζαλοι και ο Βαρδάρς !
Τον χαρακτήρισαν τρελό , γιατί είναι ισχυρός βορειοδυτικός άνεμος που φυσάει κατά μήκος της κοιλάδας του Αξιού.
Επηρεάζει τις περιοχές δεξιά και αριστερά του Αξιού καταλήγοντας στον Θερμαϊκό κόλπο όπου και εξασθενεί .
Μεγαλώνοντας και διαβάζοντας τί γράφει το Google , ακυρώνεται η γιαγιά μου η Τσάκαινα !
‘Έτσι ζώντας στο χωριό γνωρίζαμε αυτόν τον ξηρό και ψυχρό άνεμο , με μεγάλες ταχύτητες , που φυσούσε αρκετές μέρες του χρόνου , κυρίως το χειμώνα και τα έπαιρνε όλα στο πέρασμά του !
Εφτακόσια χρόνια μετά Χριστόν , σε εποχή Βυζαντινής Αυτοκρατορίας , εισέβαλλαν στην κοιλάδα του Αξιού οι Μογγόλοι Βαρδάροι .
Με στόχο την εγκατάστασή τους , συνθηκολόγησαν με τους ντόπιους Έλληνες και κατέλαβαν εδάφη , που τελικά τους παραχωρήθηκαν και τα καλλιέργησαν.
Δεν χρειάστηκε πολύς καιρός για να αφομοιωθούν και ο Αξιός ποταμός ή Άξιος ή Αξειός , ονομάστηκε Βαρδάρης το ίδιο και ο αέρας που φυσάει κατά μήκος του .
Αξιός ονομάζεται από την λέξη αξός , που σημαίνει δάσος και πραγματικά έχει δασώδεις περιοχές , γύρω του .
Αυτός ο αέρας, αυτός ο τρελοβαρδάρης έρχεται από τα Σκόπια , περνάει ανάμεσα από το άνοιγμα Πάικου και Μπέλες και πιάνει την περιοχή γύρω από την κοιλάδα του Αξιού .
Βέβαια είναι και σωτήριος άνεμος γιατί καθαρίζει την ατμόσφαιρα , είναι νεφοδιαλύτης , απομακρύνει δηλαδή τους ρύπους , τα σωματίδια .
Το καλοκαίρι μάς δροσίζει αλλά κάνει και το κακό του στα φυτά .
Ο Βαρδάρης σφυρίζει , ψιθυρίζει , πεισμώνει , καταστρέφει.
Κάνει κακό στις καλλιέργειες βέβαια και οι γονείς μας ήταν πάντοτε στεναχωρημένοι, όταν έπιανε ο Βαρδάρης.
Γιατί πιάνει και το δικό μας χωριό την Νέα Δήμητρα, όπως και τα γύρω , αφού είμαστε λίγα χιλιόμετρα πλάι στον Αξιό ποταμό .
Για πολλά από τα φυτά του πλανήτη μας ο αέρας, αποτελεί την μηχανή τής γονιμοποίησης.
Το στάρι , το κριθάρι , το καλαμπόκι , το ένα σωρό λουλούδια διασπείρουν την γύρη τους και ο πιο άμεσος τρόπος είναι να την αποθέσουν , στον αέρα.
Και έτσι έχουμε τη γονιμοποίηση όλων των φυτών.
Γι’αυτό μαζί με όλα τα άσχημά του έχουμε και τα καλά του !
Έτσι ο Βαρδάρης είναι ένα στοιχείο της ταυτότητάς μας και της σύνδεσης με την γη και τις παραδόσεις μας .
Ο Αξιός Βαρδάρης ποταμός τρέχει αδελφωμένος ή σάν φίλος με τον Βαρδάρη άνεμο .
Ο ένας χύνεται στην θάλασσα και ο άλλος , αφού γκρεμίσει πρώτα δέντρα και σπίτια και καθαρίσει την ατμόσφαιρα θα εξασθενήσει στον Θερμαϊκό κόλπο !
Και το αστείο είναι πως μόλις τον θυμηθείς και αναρωτηθείς γιατί άργησε , τσουουούπ, νάτος… να μάς θυμίζει την ύπαρξή του !
Τι νέα στην Νέα Δήμητρα ; …’Εχμε έναν τρελοβαρδάρ σήμερα !
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023