Οι Τσουρμάδες στην Νέα Δήμητρα
Η Καθαρά Δευτέρα είναι η πρώτη μέρα της Σαρακοστής και ένα από τα πιο γνωστά έθιμα της ημέρας , είναι το πέταγμα του χαρταετού . Στο χωριό μας Νέα Δήμητρα τον λέγαμε τσουρμά και είχαμε το παραδοσιακό έθιμο του πετάγματος ψηλά στον ουρανό . Το πέταγμα του τσουρμά συσχετίζεται με τις παραδόσεις και είναι ένα παιχνίδι και μια συνήθεια .
Ο Χριστιανικός συμβολισμός του είναι ότι το ανθρώπινο πνεύμα , που είναι πλασμένο να πετάει στα ουράνια με το πέταγμα του χαρταετού έρχεται κοντά στον Θεό .
Από μέρες ετοίμαζαν τα αγόρια μόνα τους ή με την βοήθεια άλλων, τους τσουρμάδες και προσπαθούσαν να κατασκευάσουν με επιτυχία αυτά τα ιπτάμενα πουλιά .
Στο μπακάλικο του Καραμανλή πηγαινοερχόταν τα αγόρια για να αγοράσουν τα απαραίτητα. Έξω ο γιός του ο Δημήτρης έφτιαχνε τον δικό του τσουρμά και ήταν πολύ επιδέξιος αφού τον σχεδίασε πολύ γρήγορα .
Θυμάμαι στο σπίτι της φίλης μου Φωτεινής Στράντζαλη την προετοιμασία που έκαναν τα αδέλφια της ο Μανώλης και ο Σπύρος.
Ένα ντενεκεδένιο κουτί με άσπρη ψαρόκολλα , χαρτί , καλάμια , σπάγκοι, εφημερίδες και ψαλίδια . Όλα ήταν απλά υλικά για να φτιαχτεί ο τσουρμάς, που θα ανέβαιναν μαζί του στα ουράνια .Έκοβαν , μετρούσαν κολλούσαν , ξεκολλούσαν και προσπαθούσαν να έχουν ένα επιτυχές ζύγι . Εκείνο το σημείο ήταν το μυστικό για να πετάξει ο χαρταετός . Πόσο θα κρατούσε στον αέρα και πόσο ψηλά θα πετούσε . Μετά από πολύ προσπάθεια φτιάχτηκε και θυμάμαι που είχε μια ουρά από πολύχρωμα χαρτιά .
Μόλις κατάλαβαν ότι ήταν έτοιμος και καλοζυγισμένος έτρεξαν προς τα πάνω του χωριού .Ο Μανώλης κρατούσε τον χαρταετό και ο Σπύρος το σπάγκο ,την καλούμπα .
Εμείς με την Φωτεινή τρέχαμε πίσω τους και τους προφτάσαμε . Στεκόμασταν με αγωνία στην άκρη και βλέπαμε τις προσπάθειες του Μανώλη, να σηκώσει τον τσουρμά ψηλά .Έτρεχε μαζί του κρατώντας τον και μόλις ένιωθε λίγο το αεράκι τον άφηνε στον αέρα . Ο τσουρμάς δεν σηκωνόταν . Μετά τον έπαιρνε στα χέρια του ο Σπύρος και προσπαθούσε και αυτός . Έτρεχε μαζί του και τον άφηνε στον αέρα αλλά αυτός έπεφτε και χτυπιόταν στο χώμα .
Μετά από αρκετές προσπάθειες έγινε το θαύμα.Ο τσουρμάς έφτασε σε ένα ύψος και σταθεροποιήθηκε η πορεία του .
Ο Μανώλης άφηνε σιγά –σιγά τον σπάγκο και ο τσουρμάς ανέβαινε στον ουρανό . Τρέξαμε κοντά τους και δοκίμασα να κρατήσω τον σπάγκο .Είχε πολύ δύναμη και δεν ήταν εύκολο . Σε τραβούσε ψηλά και σαν να σου έλεγε: «Άσε κι άλλο σπάγκο» .
Πάνω στο μπαΐρ ήταν και άλλα παιδιά . Κάποιοι τσουρμάδες είχαν ήδη ανέβει . Ο Χριστόδουλος ο Αξονίδης με τον Χρήστο τον Γκόγκο του Γιάννη και τον Νίκο Αξονίδη πολεμούσαν και τα κατάφεραν .
Ο Σταύρος ο Καλλιόγλου με τον φίλο του Γιώργο Γκόγκο καθόταν στην μεγάλη πέτρα και παρατηρούσαν το πέταγμα του δικού τους τσουρμά . Φαινόταν σαν μεγάλο πουλί και λες πως χόρευε.
Πιο πέρα ο Θεόφιλος ο Γκόγκος με τον Γιάννη τον Γκόγκο του Στογιαννάκκ και τον Δημήτρη του Καραμανλή κρατούσαν δυνατά τον σπάγκο, πότε ο ένας και πότε ο άλλος και με μια ανεμελιά έβλεπαν τον ορίζοντα , χωρίς να περιμένουν τίποτε .Το βλέμμα τους είχε χαθεί στον γαλάζιο ουρανό .
Ο Γιάννης ο Γεωργιάδης με τον Σάκη τον Γκόγκο και τον Νίκο Γεωργιάδη καμάρωναν τους δικούς τους τσουρμάδες . Έφτασαν πολύ ψηλά και φαίνονταν τώρα μικρότεροι.
Έσκιζαν τον αέρα και ανέβαιναν ψηλά και όλοι πάσχιζαν να τους φτάσουν πιο ψηλά . Όλοι ήθελαν να γίνουν πουλιά και να πετάξουν μαζί τους . Και έβλεπες στα μπαΐρια αυτούς τους πολύχρωμους χορευτές .
Πιο πέρα και από τα μνήματα ήταν άλλες παρέες .Βλέπαμε τους τσουρμάδες ψηλά και τρέχαμε με την Φωτεινή προς τα κάτω .
Ήταν ο Μιλτιάδης ο Εσκιόγλου με τον αδελφό του Θεοδόση και τον Παναγιώτη τον Τσαλικίδη του Χρήστου που ανέβασαν τους τσουρμάδες που φαίνονταν από το γήπεδο .Ήταν και άλλα αγόρια και όλοι πάσχιζαν να φτάσουν ψηλά στον ήλιο .Ο Κώστας ο Γκοτζίδης και ο Δημήτρης ο Τσαλκιτζής του Γιώργου . Συμμετείχαν όλοι σε αυτό το γλέντι χαράς .
Ο Τάκης ο Τσελεπάκης και ο Γιώργος Βασιλόπουλος είχαν καταφέρει και αυτοί να πετάξουν τους τσουρμάδες τους . Όλοι έτρεχαν και κοίταζαν ψηλά και ένοιωθαν ότι θα βρεθούν στα σύννεφα .
Είτε ώς παιχνίδι του χθες είτε ως παιχνίδι του σήμερα και του αύριο το πέταγμα του χαρταετού έχει την δύναμη να ξεσηκώνει μικρούς και μεγάλους σε ένα διαφορετικό , αλλά πάντοτε πολύχρωμο πανηγύρι.
Αμόλα καλούμπα , άκουγες, που θα πει άφησε σκοινί .
Το πέταγμα του τσουρμά γίνονταν και σε άλλες μέρες γιατί ήταν ένα από τα αγαπημένα παιγνίδια των αγοριών .
Νιώθαμε όλοι σαν να είναι η ψυχή μας ένας χαρταετός , που προσπαθεί να αποδεσμευτεί από τα γήινα . Καλή τύχη σε όποιον καταφέρει να «αμολήσει» τον τσουρμά του .
Όποιος δεν σήκωσε τον χαρταετό του δεν κοίταξε όσο χρειάζεται ψηλά .
«Με τον μικρό χαρταετό
Πηγαίναμε στον ουρανό
Κ’ ανέβαινε κ’ ανέβαινε
Με την πνοή τ’ αγέρα
Απ ‘ το όνειρο ψηλότερα
Κι ‘ απ ‘ τη ζωή πιο πέρα .»
Στίχοι :Πυθαγόρας