Οι Στάχτες της Μνήμης της Νέας Δήμητρας
Το παλιό Δημοτολόγιο του χωριού μας ήταν οι καταγραφές των προσφύγων που ήρθαν στην Νέα Δήμητρα. Ο Τσιφούτς ο Παπαδόπουλος Αλέξανδρος ήταν πολύ γραμματιζούμενος και στην Πατρίδα ακόμα το είχαν σε υπόληψη . Εδώ στην Νέα Δήμητρα ήρθε το 1924 μαζί με όλους κατά την Ανταλλαγή και τότε ήταν 40 χρόνων . Ήταν ο πρώτος που ανέλαβε να συντάξει το δημοτολόγιο του χωριού , ένα έργο που έμοιαζε βουνό ,αλλά για εκείνον ήταν μια πράξη καθήκοντος .
‘Έγραψε τα ονόματα , τις ημερομηνίες γέννησης των ίδιων των αρχηγών των οικογενειών, των παιδιών τους και τα τελικά επίθετα κάθε οικογένειας που με αυτά θα πορεύονταν στην κοινωνία της Νέας Δήμητρας. Ήταν η σφραγίδα της ταυτότητάς τους και η σημαία που κουβαλούσε κάθε οικογένεια μέσα στους αιώνες . Ήταν τα ονόματα αυτών που έβαλαν τα θεμέλια στο χωριό μας .
Όμως μια μαύρη μέρα το δημοτολόγιο χάθηκε στις φλόγες . Μια φλόγα ,που όπως λένε, ξεκίνησε τυχαία από μια σπίθα και βρήκε την ευκαιρία να θεριέψει ! Όλοι έτρεξαν να βοηθήσουν αλλά μάταια ! Οι φλόγες έκαψαν τα πάντα όπως και το δημοτολόγιο του χωριού .
Η γιαγιά μου πολλές φορές μου περιέγραφε τις ώρες εκείνες .» Ήταν αργά το βράδυ παιδί μου όταν το καταλάβαμε . Ένας καπνός σηκωνόταν από το κοινοτικό κατάστημα που τότε ήταν στην Πλατέα. Στην αρχή δεν δώσαμε σημασία γιατί το χωριό ήταν γεμάτο καπνούς από τις σόμπες και τα τζάκια. Μα αυτός ο Υ…. ήταν αλλιώτικος. Ήταν πυκνός , μαύρος , σαν να έκαιγε κάτι που δεν έπρεπε να καεί.»
Η γιαγιά μου σταμάτησε για λίγο . «Όταν τρέξαμε εκεί ήταν ήδη αργά ! Το δημοτολόγιο μαζί με άλλα έγγραφα είχε γίνει στάχτη…..αυτό το βιβλίο που είχε μέσα ολόκληρο το χωριό ! «
«Γιαγιά τι έγραφε μέσα ; « ρώτησα ,σχεδόν ψιθυριστά , σαν να φοβόμουν μην πειράξω την μνήμη της ! Εκείνη χαμογέλασε θλιμμένα και μου είπε « Ό,τι ήμασταν Λενιώ μ(ου ). Ονόματα , οικογένειες , τόποι καταγωγής . Η ιστορία μας από τότε που ήρθαμε πρόσφυγες εδώ σε αυτόν τον τόπο στην Ανταλλαή» .Την άκουγα και μπορούσα να νοιώσω αυτό το βάρος της απώλειας. Ήταν σαν να καιγόταν ένα κομμάτι της ψυχής τους. Αυτό το βιβλίο ήταν ένα δέντρο με απλωμένες τις ρίζες του και ξαφνικά …..έμεινε μόνο η στάχτη ! Στάχτη που την πήρε ο άνεμος . Ο άνεμος αυτός έμοιαζε να ψιθυρίζει τα ονόματα , τα χρόνια , τις ζωές που χάθηκαν , αλλά δεν μπορούσαμε πια να τα διαβάσουμε, ούτε να τα αγγίξουμε. Σε αυτό το βιβλίο ήταν τα ονόματα των οικογενειών του χωριού μας σαν μάρτυρες του παρελθόντος. Εκεί θα εύρισκες ονόματα οικογενειών που άντεξαν μέχρι τώρα αλλά και οικογένειες που χάθηκαν και δεν υπάρχει το επίθετό τους πια .
Από το Άλφα μέχρι το Χί αυτές οι οικογένειες του χωριού μας έγραψαν τις σελίδες της ιστορίας του ,η κάθε μια με την δική της πορεία και τα δικά της ήθη .Κάθε όνομα ήταν μια παρακαταθήκη και είχε τον δικό του σκοπό ,να στηρίξει τον τοπο και να τον κρατήσει ζωντανό .
Μέσα όμως από την στάχτη μια ελπίδα πάντα γεννιέται ! Ήταν οι οι ιστορίες που έμειναν στα στόματα και στις καρδιές των ανθρώπων . Οι γέροντες ξεκίνησαν να διηγούνται και να ξαναζωντανεύουν με τα λόγια τους ,τα χαμένα ονόματα .
Η δημιουργία ενός καινούργιου δημοτολογίου για το χωριό μας μετά από χρόνια φέρνει μαζί της μια αίσθησης συνέχειας. Έτσι το νέο δημοτολόγιο αναλαμβάνει την σκυτάλη,σαν ένας φάρος που φωτίζει την συνέχεια της κοινότητας. Κάθε οικογένεια , κάθε νέο όνομα που προστίθεται σε αυτό , συνθέτει την παλιά και την νέα ιστορία .Και αυτό που καταγράφει δεν μπορεί ποτέ να αλλάξει αφού τα επίθετα έμειναν και ρίζωσαν . Αυτά τα επίθετα ήταν το πρώτο πράγμα που συστήνει κανείς στον κόσμο ,αλλά και το τελευταίο που μένει πάνω σε μια πλάκα .
Το πρώτο δημοτολόγιο μπορεί να χάθηκε , μα η μνήμη του χωριού μας ήταν ακόμα ζωντανή κρυμμένη βαθιά στις ψυχές μας.
‘Ηταν χρέος μας να την κρατήσουμε ζωντανή , να περάσουμε τις ιστορίες στα παιδιά μας , να μην αφήσουμε την φωτιά να σβήσει ό, τι πολυτιμότερο είχαμε . Η μνήμη δεν έμεινε στα χαρτιά ,αλλά ζούσε μέσα μας , εκεί που καμμιά φωτιά δεν μπορεί να φτάσει !