Οι Δρόμοι που μας Ένωσαν .Τα χωριά γύρω μας . Παλαιό Γυναικόκαστρο.
Προς τον Βορρά ,λίγο πιο πέρα από το δικό μας χωριό ,απλώνεται το Παλαιό Γυναικόκαστρο . Ένα χωριό με ρίζες βαθιές, σκαμμένος στα θεμέλια ενός παλιού οικισμού που κουβαλά τη συνέχεια της βυζαντινής ιστορίας.
Εκεί ,στις πέτρες και στους δρόμους του, αποτυπώθηκε το βήμα των πρώτων προσφύγων ,αυτών που ξεκίνησαν από τον Πόντο ,πέρασαν από το Πεπερέκ και το Τοροσκώφ του Καυκάσου και μετά από αμέτρητες περιπλανήσεις κακουχίες και προσμονές , βρήκαν τη γη που θα τους δεχτεί .
Το χωριό Πεπερέκ και Τοροσκώφ ήταν περιοχής Αρνταχάν του Κάρς , τότε Ρωσίας, τώρα Τουρκίας.Εκεί βρέθηκαν μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1877 -78 , από την περιοχή της Αργυρούπολης του Πόντου.
Στο χωριό Παλαιό Γυναικόκαστρο , εγκαταστάθηκε και μικρό ποσοστό Σαρακατσαναίων.
Οι Πόντιοι κάτοικοι ήρθαν το 1922 με την ανταλλαγή των πληθυσμών σε αυτόν τον τόπο.Πριν έρθουν όμως εδώ έζησαν μια οδύσσεια . Το 1913 δώδεκα οικογένειες από το Πεπερέκ του Κάρς ήρθαν στην Ελλάδα με πλοίο και βγήκαν στην Καβάλα .Το 1914 άλλες σαράντα οικογένειες ήρθαν από τις Σέρρες.
Πριν τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο αναγκάστηκαν να γυρίσουν πίσω και αποβιβάστηκαν στο Μπατούμι της Γεωργίας . Εκεί τους χτύπησαν δύο τουρκικά πολεμικά και αναγκάστηκαν να αποβιβαστούν στο Τουαψέ της Ρωσίας το 1914.Το 1922 έληξε η περιπέτειά τους που είχε αρχίσει από το 1913 , και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή με την Ανταλλαγή , ήρθαν σε ελληνικό έδαφος .Εκείνο που θαυμάζω σε αυτόν τον λαό και όχι μόνο αυτό βέβαια , είναι το πόσο μακριά ήταν τα χωριά τους , πόσα βάσανα πέρασαν και πόσο κουράγιο έκαναν ,για να φτάσουν στην Μητέρα Ελλάδα .
Η περιοχή που εγκαταστάθηκαν ονομαζόταν Αβρέτ -Χισάρ , δηλαδή Κάστρο των Γυναικών .
Στην περιοχή υπάρχει ο απόκρημνος βράχος που έχει το Γυναικόκαστρο, που είναι ισχυρότατο φρούριο χτισμένο από το Βυζαντινό αυτοκράτορα Ανδρόνικο τον Γ ‘ τον Παλαιολόγο , επί βασιλείας του το 1328 – 1341 .
Οι Πόντιοι πρόσφυγες πρόκοψαν στον τόπο αυτόν και πολλοί έγιναν επιστήμονες.Εκείνο που θαυμάζω σε αυτόν τον λαό και όχι μόνο αυτό βέβαια , είναι το πόσο μακριά ήταν τα χωριά τους , πόσα βάσανα πέρασαν και πόσο κουράγιο έκαναν ,για να φτάσουν στην Μητέρα Ελλάδα .
Οι Πόντιοι αγαπούν πολύ τις Τέχνες και τα Γράμματα και ξεχώρισαν .
Η γιαγιά μου έλεγε ότι η Πόντια μάνα με ένα γαλότσι, το ξύλινο τσόκαρο και με ένα παπούτσι στα πόδια της , έστελνε το παιδί της να σπουδάσει . Έδειχνε δηλαδή τον αγώνα που έκανε η Πόντια μάνα για να σπουδάσουν τα παιδιά τους .Η φτώχεια της δεν την πτοούσε ούτε ζητούσε να έχει πολλά υλικά αγαθά . Έτσι αυτή η Πόντια μάνα έγινε σύμβολο αφοσίωσης και δύναμης που παρά τις αντιξοότητες κατάφερε να σπουδάσουν τα παιδιά της και να εξασφαλίσει το μέλλον τους . Με τη γεωργία και την κτηνοτροφία κατάφεραν και σπούδασαν τα παιδιά τους. Έτσι γνωρίσαμε γιατρούς , δικηγόρους, γεωλόγους, οικονομολόγους.
Οι παλιοί δικοί μας είχαν κάποια επικοινωνία με το χωριό Παλαιό .Εμείς οι νεότεροι όμως κάναμε πιο ισχυρούς τους δεσμούς μας , καθώς συναντιόμασταν στο ίδιο λεωφορείο , για να πάμε στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο και μοιραζόμασταν τα ίδια όνειρα και ανησυχίες . Στο Γυμνάσιο όταν πήγαινα με βοήθησε στα μαθηματικά ο μεγάλος νους , αείμνηστος Θεόδωρος συμμαθητής μου . Από το Δημοτικό ακόμα, με τις εκδρομές στο διπλανό χωριό και τις επισκέψεις τις δικές τους στο δικό μας σχολείο , γνωριζόμασταν με τα παιδιά του χωριού .
Από το σχολείο γνώρισα την Σοφία , την Αγάπη , την Αντωνία ,την Τάση , τη Μαριάννα την Αναστασία , τη Δέσποινα , την Χαρούλα , την Δώρα , το Γιάννη τις αδελφές Αγαθαγγελίδου ,που η μία χάθηκε άδικα και πρόωρα και τον Θεόδωρο που χάθηκε και αυτός άδικα , τον Άρη, τον Θεόδωρο, τον Σπύρο, τον Σάββα , τον Νίκο , το Γιώργο , τον Κώστα .
Και αργότερα, όπως έκαναν όλα τα νιάτα από κάθε διπλανό ή μακρινό χωριό, ερχόταν τα αγόρια στη βόλτα της Νέας Δήμητρας.
Για τους γνωστούς λόγους, για την ομορφιά και χάρη των κοριτσιών της Νέας Δήμητρας. Και κάποιοι έγιναν γαμπροί στη Νέα Δήμητρα.
Αργότερα ως εργαζόμενη, στον Τομέα Υγείας συνάντησα την φίλη μου Δέσποινα, Χρύσα , Ρένα και Γιάννα άξιες νοσηλεύτριες .
Όλοι σίγουρα έχετε φίλους και συμμαθητές από το διπλανό χωριό Παλαιό Γυναικόκαστρο , που θα το πω , η ονοματοδοσία του ήταν άκαιρη . Τι θα πει Παλιό και Νέο , στην περίπτωση των χωριών μας . Είναι μόνο Νέο . Και το δικό μας είναι μόνο Νέα Δήμητρα .
Περάσαμε τα εφηβικά και τα μαθητικά μας χρόνια με πολλές αναμνήσεις από πολλά παιδιά και κατοίκους του διπλανού χωριού Παλιού και κρατάμε φιλίες . Για τις νεώτερες γερές γενιές οι δεσμοί μεταξύ μας ήταν ισχυροί και είχαμε συναισθηματικό δέσιμο από τα σχολικά μας χρόνια .
Άσχετα αν τους λέγαμε «παλιατζούρες « … για πείραγμα …ήταν από αγάπη !
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023.