Οι δεσμοί μας με το χωριό Καστανιές στην Πατρίδα και εδώ
Το χωριό Καστανιές απέχει πολύ λίγα χιλιόμετρα από το χωριό μας , Νέα Δήμητρα .
Στην ίδια μικρή απόσταση βρισκόταν και στην Πατρίδα στην Ανατολική Θράκη
Το χωριό Καστανιές ή Κεστανελίκ είχε μικρή απόσταση από το Όκλαλι ή Κλαλί της Επαρχίας Μετρών της Ανατολικής Θράκη.
Και τα δύο ανήκαν στην Επαρχία Μετρών (Τσατάλτζας) και στην Νομαρχία Κωνσταντινούπολης . Υπάγονταν εκκλησιαστικά και τα δύο στην Μητρόπολη Δέρκων με έδρα τα Θεραπειά τής Κωνσταντινούπολης
Υπήρχε έντονη διαχρονική σύνδεση του χωριού Καστανιές στην Πατρίδα και εδώ και κοινή ιστορική και πολιτισμική διαδρομή.
Η κοντινή απόσταση είχε αναπτύξει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωριών γι ‘ αυτό έδωσαν και πήραν νύφες και είχαμε συγγενείς. Έτσι μέσα από γάμους ενισχύθηκαν τα κοινά ήθη και έθιμα και οι παραδόσεις.
Είμασταν ίδιας ράτσας, ίδιας κουλτούρας, ίδιας νοοτροπίας και τα ήθη και τα έθιμά μας ήταν ίδια .
Εμείς δείχναμε αγάπη και σεβασμό για τους Καστανιώτες και αυτοί έδειχναν αγάπη και σεβασμό για τους Κλαλιώτες όπως μας αποκαλούσαν .
Στο Γυμνάσιο όταν πήγαμε μεγάλες πια , είμασταν σάν συγγενείς με τις Καστανιώτισες συμμαθήτριές μας.
.
Όταν συναντιόμασταν ακόμα και τώρα χαιρετιόμαστε, εε Κλαλιώτ(η), εε Καστανιώτ( η) , γιατί είμαστε της ίδιας πάστας!
Στο πανηγύρι τους είμασταν πάντοτε παρόντες , δεν λείπαμε ποτέ !
Ο μπαμπάς μου μάς έβαζε πάνω στην Λάικα , στο αυτοσχέδιο τρακτέρ του και μάς πήγαινε παραμονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τον Δεκαπενταύγουστο, να προσκυνήσουμε στην Εκκλησία , να βγούμε στο πανηγύρ(ι) , να ‘διούμε τα σόγια ‘ και να δώσουμε « τα δέοντα « , τους χαιρετισμούς από αυτούς που δεν μπόρεσαν να πάνε στο πανηγύρι .
Δεν έχαναμε παναΐρ για παναΐρ !
Εκεί μαζεύονταν τα σόγια κ’ έτρωγαν κ’ έπιναν το ουζάκ(ι) τους .
Ο μπαμπάς μου ο Τσάκος οργανοπαίχτης έπαιζε με το ακορντεόν του ωραίους σκοπούς της Πατρίδας και έλεγε ένα σκωπτικό τραγούδι , που θυμούνται οι Καστανιώτες :
«Έσπειρα μαντζάνες
Βγήκαν πιπεριές,
Όλα τα κορίτσια ,
Θέλουν παντρειές» .
Όταν ρώτησα μια φορά τον μπαμπά μου , τι τραγούδι είναι αυτό μού είπε πως τραγούδησε τόσο πολύ , που εξαντλήθηκαν όλα τα γνωστά τραγούδια και έλεγε και αυτό αστειευόμενος !
Και στο δικό μας πανηγύρι δεν έλειπαν οι Καστανιώτες, που κάθονταν στα τραπέζια με τα σόγια τους .
Το χωριό Καστανιές στα τουρκικά ονομαζόταν Κεστανελίκ , ήταν μεγάλο χωριό και είχε την ωραιότερη εκκλησία , από αρχιτεκτονικής άποψης , κομψότητας και στερεότητας , στην επαρχία Δέρκων.
Ο Ξενοφών ο Κάλφας και ο Δημητρός ήταν οι μάστορες που έφτιαξαν την εκκλησία των Καστανεών με πέτρα πελεκητή και μετά έβαλαν την τέχνη τους και έχτισαν την Μητρόπολη Κιλκίς !
Στο χωριό Κεστανελίκ , Καστανιές υπήρχαν δύο σχολεία το Δημοτικό και το Γυμνάσιο κατά τα γραφόμενα του Γραμματέα της Μητρόπολης Δέρκων, Καλέμη Δημητρίου και τις μαρτυρίες των κατοίκων .
Εκεί διδάσκονταν εκτός από την Ελληνική και τη Γαλλική γλώσσα και μάθαιναν και μουσικά όργανα .
Ήταν ονομαστό το Σχολαρχείο των Καστανεών .
Πολλοί νεαροί και νεαρές φοίτησαν στο περίφημο αυτό Σχολείο και αδικήθηκαν διακόπτοντας δυστυχώς την μάθησή τους, κατά την Ανταλλαγή . Έτσι βλέπουμε την μεγάλη σημασία που έδιναν στην εκπαίδευση και στην προκοπή του χωριού τους με πνευματική και πολιτιστική κληρονομιά .
Η μικρή κοινότητα των Καστανεών είχε πολλούς μαστόρους και τεχνίτες , πελεκητές της πέτρας , χτιστάδες ,σιδεράδες , αραμπατζήδες , μυλωνάδες , πηγαδάδες , πεταλωτές , ραφτάδες , καπελάδες , τσαγκάρηδες , μπακάληδες , υφάντρες και κεντήτρες .
Με το χωριό αυτό είχαμε αναπτύξει σχέσεις και συμπεθερλίκια , από την Πατρίδα ακόμα.
Στο Οκλαλί από το Κεστανελίκ ήρθαν νύφες η Ευανθία , που ήταν η γυναίκα του μπάρμπα Γιάνγκου Στεργιάδη, η Φανιώ του Οδυσσέα Αλμπανίδη, η Αλεξάνδρα του Παρπαρά Σωκράτη . Επίσης στο χωριό μας Όκλαλι τής Πατρίδας ήρθε νύφη από τις Καστανιές της Πατρίδας η Θάναινα Σοφία Παρπαρά, σύζυγος του Θάνου Παρπαρά (που ήταν η μαμά του Πολυχρόνη Παρπαρά της Νέας Δήμητρας) .
Η αδελφή της Καστανιώτισσας Θάναινας , η Παρασκευού ,ήταν η μαμά του Θεοκλή Γιάγκογλου και είχε παντρευτεί στην Πατρίδα ακόμη με τον Οκλαλιώτη Χρήστο Γιάγκογλου .
Επίσης ο άνδρας της Αμαλίας ο Νικος Γεωργιάδης ήταν από τις Καστανιές και η Αμαλία , αδελφή του Παπαδά .
Από τις Καστανιές τής Τσατάλτζας ήταν ο Παπαδάς Απόστολος , οι αδελφές του Καλλιόπη , Ζωίτσα στην Γέφυρα Θεσσαλονίκης, Χρυσαυγή στην Τούμπα Κιλκίς , Αμαλία στην Νέα Δήμητρα και Δόμνα στο Μπαχτσέ Τσιφλίκ Θεσσαλονίκης.
Ο παπά – Απόστολος Παπαδόπουλος στις Καστανιές τής Τσατάλτζας υιοθέτησε τον Παναγιώτη Ρακιτζόπουλο ή Ροδακόπουλο και τού έδωσε το όνομα Παπαδόπουλος .
Ήταν παπάς στο κοντινό χωριό Τζελέπκιοϊ .
Η παπαδιά του η Καλλιόπη πέθανε στην Πατρίδα .
Έτσι ο παπά – Απόστολος ήρθε στην Νέα Δήμητρα με τον θετό του γιό Παναγιώτη , την νύφη του Βασιλική και τα παιδιά τους Απόστολο , Αμαλία , Δόμνα, Χρυσαυγή , Καλλιόπη ,Ζωίτσα .
Η Καλλιόπη ήταν η μάνα του Προέδρου της Νέας Δήμητρας , Βασίλη Γιάνγκογλου .
Η Καλλιόπη παντρεύτηκε στο Όκλαλι από τις Καστανιές στην Πατρίδα με τον Γιάγκογλου Κωνσταντή .
Οι γονείς της πήγαν στο Οκλαλί για να είναι κοντά στο παιδί τους και μετά ήρθαν στην Νέα Δήμητρα το 1924 , με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών. Ο παπά – Απόστολος είναι θαμμένος στην Νέα Δήμητρα.
Αλλά δυστυχώς η Καλλιόπη πέθανε πολύ νέα το 1926 σε ηλικία τριάντα τριών χρόνων.
Ο παπά- Απόστολος είναι ενταφιασμένος στην Νέα Δήμητρα.
Μετά τον θάνατο της Καλλιόπης , τής εγγονής του παπά- Απόστολου ο Πρόεδρος της Νέας Δήμητρας Γιάγκογλου Κωνσταντής παντρεύτηκε την επίσης Καστανιώτισσα Μαρία Ασημακίδου , που ήταν δεύτερη ξαδέλφη της πρώτης του γυναίκας Καλλιόπης .
Η Μαρία Ασημακίδου , κόρη του Βασίλη και τής Αναστασίας γεννήθηκε στις Καστανιές τής Τσατάλτζας και πήγε με τους δικούς της κατά την Ανταλλαγή των Πληθυσμών στο χωριό Νικηφόρος Δράμας.
Τα αδέλφια Καστανιώτες τής Μαρίας ήταν ο Ανέστης , ο Κωνσταντίνος και η Αντιόπη . Ο Κωνσταντίνος λεγόταν Ασημακόπουλος , ενώ τα άλλα αδέλφια λέγονταν Ασημακίδη .
Όλοι έχουν συγγένεια με τους Ασημακίδηδες των Καστανεών .
Η Μαρία ήρθε στην Νέα Δήμητρα να δει την αδελφή της Αντιόπη και έμεινε νύφη εδώ .
Έτσι έγινε η δεύτερη γυναίκα τού Γιάγκογλου Κωνσταντίνου και μαμά του ορφανού Βασίλη , γιού του Κωνσταντίνου και τής ξαδέλφης της Καλλιόπης .
Καστανιώτης ήταν ο Κώτσος Γκόγκος της Αφροδίτης , που ήταν θετός γιός της οικογένειας Γκόγκου . Η οικογένειά του στις Καστανιές ήταν Αραμπατζή .
Όλες οι Καστανιώτισες ήταν πολύ μορφωμένες αφού ήταν απόφοιτες του Γυμνασίου του χωριού τους και γνώριζαν και Γαλλικά !
‘Εχουμε δει στο βίντεο – αφιέρωμα που έκανε ο εγγονός της Αχιλλέας Θεοφανίδης για την γιαγιά του Ευανθία Στεργιάδου να μάς τραγουδάει γαλλικά τραγούδια !
Στην Πατρίδα στο Κεστανελίκ νύφη πήγε η αδελφή του παππού μου
*η Χρυσαυγή Τσιφτσόγλου
Αφού παντρεύτηκε τον Νικόλα Αρβανιτίδη ,
*η Ευδοξία Καλλιόγλου- -Γεωργιάδου, αδελφή του Σταύρου Καλλιόγλου ,που παντρεύτηκε στις Καστανιές στην Πατρίδα και την κόρη της Κατίνα Γεωργιάδου, την έδωσε θετή στην οικογένεια τού Συμεών και της Σταυρινής Γιαννακοπούλου στο χωριό μας ,( που ήταν χωριανοί μας. )
Αργότερα η Κατίνα παντρεύτηκε τον Χατζόπουλο ( Χατζή ) Παναγιώτη .
Στο χωριό εδώ Καστανιές πήγε νύφη
* η Αγγελική Παναγιωτίδου εκεί Βινιάδου ,
*
Η Βάγια Καλλιόγλου εκεί Μιχαηλίδου,
* η Φωτεινιώ Φωτακίδου εκεί Ρακιτζοπούλου ,
*η Λαμπρινή Καλφοπούλου εκεί Ιωαννίδου ,
* η Αθηνά Στεργιάδου εκεί Θεοφανίδου ,
* η Παγώνα Αξονίδου εκεί Ρεγήτσα .
Επίσης πιο παλιά
*οι αδελφές Πλαταρά Ζωή , Μαγδαληνή Αναστασία και Σωτηρή πήγαν νύφες στις Καστανιές .
Στις Καστανιές παντρεύτηκε και η αδελφή της Τριανταφυλλιάς Κεμπαπτσόγλου
« η Βηθλεέμ ( κόρη της η Ναυσικά ) .
Η Κλαλιώτισσα—Νεοδημητριώτισσα Βάγια Καλλιόγλου παντρεύτηκε τον γιό τής Σωτηρής (Πλαταρά ) στις Καστανιές , Γιώργο Μιχαηλίδη .
Η αδελφή του παππού μου Νικολάκη Τσιφτσόγλου η Χρυσαυγή ήταν παντρεμένη , από την Πατρίδα ακόμη με τον Αρβανιτίδη Νικόλα των Καστανεών .
Τα παιδιά τους ήταν η Αθανασία Ασημακίδου , η Ελένη Κυριαζίδου στην Τούμπα Παιονίας , ο Αγγελάκης και ο Σταμάτης Αρβανιτίδης στις Καστανιές Κιλκίς .
Επίσης κάποια συγγένεια είχαν με τον Βασιλόπουλο των Καστανεών , η θεία μου Μαρίκα του Γκάιτατζη ( Ιωακειμίδου ) .
Έλεγε για τον ξάδελφό της Βασιλόπουλο Αλέξανδρο τον μπακάλη και τον εγγονό του με το ίδιο όνομα γιατρό καρδιολόγο στην Θεσσαλονίκη.
Θυμάμαι που ερχόταν κάθε ημέρα τα καλοκαίρια ένας πλανόδιος μανάβης με το κάρο του , ο πατατάς λεγόμενος Νικολαΐδης Νίκος .
Επίσης ο Βασιλόπουλος της Νέας Δήμητρας ήταν συγγενής με τον Βασιλόπουλο των Καστανεών . Ο αδελφός του Βασιλόπουλου Νικολή εγκαταστάθηκε στις Καστανιές Κιλκίς .
Είχαμε κι εμείς οι νεότεροι δεσμούς με τις Καστανιές.
Συμμαθήτριες αγαπημένες τής αδελφής μου Νούλας και των κοριτσιών της ηλικίας της και δικές μου και κάποιες συναδέλφισσες , κάποιες συγγενείς ήταν
Η Ελένη και η αδελφή της Αλεξάνδρα Βινιάδου ,
Η Ζαφειρούλα Ασημακίδου ,
Η Τασώ του Λεωνίδα ,
Η Νίκη Αρβανιτίδου ,
Η Ελευθερία η Στοϊκίδου και η εξαδέλφη της ,
Η Ξυγαλατά η Χρυσούλα ,
Η Μαριγούλα , η Βαγγελίτσα Μπουδούρη , Ρακιτζοπούλου ,
Η ‘Έφη και η Μαρία Ιωαννίδου ,
Η Μαρία και Γιάννα Χαραλαμπίδου ,
Η Αναστασία , η Γιάννα και η Ελένη Ασημακίδου ,
Η αξέχαστη Ευτυχούλα Ασημακίδου,
Η Χαρούλα η Σκαθαρούδη ,
Η Ευδοκία η Αρβανιτίδου ,
Η Τούλα Χουρμουζιάδου ,
Η Χρύσα η Ξυγαλατά ,
Η Βούλα Θεοφανίδου , οι ανεψιές μου Αθανασούλα και Σοφία .
Και αγόρια ο Θόδωρος ο Ξυγαλατάς ,
Ο Μηλάκος Νικολαΐδης ,
Ο Δημήτρης της Βιργινίας ,
Ο Δημήτρης της Γαρυφαλλίτσας ,
Ο Λεωνίδας ο Αρβανιτίδης ,
Ο Θεοφανίδης ο Αχιλλέας
Ο Σταύρος και ο Νίκος Αρβανιτίδης .
Και στην αναφορά για τους Καστανιώτες πως να λησμονήσω τον Λουκά και τον Λεωνίδα Ναλμπάντη !
Η φιλία μαζί τους και με τις κυρίες γυναίκες τους ήταν ιδανική… αγαπημένες η Θεοδώρα και η Μένια .
Αλλά ο ξαφνικός χαμός της πολυαγαπημένης μας Ασημένιας (Μένιας) μάς τσάκισε ….συνάδελφος μαία και φίλη – αδελφή !
Οι παλαιοί κρατούσαν τις συγγένειες και τις φιλίες με τους Καστανιώτες . Έτσι υπήρχε αυτό το μεγάλο δέσιμο με πολλές προσωπικές συνδέσεις μεταξύ των δύο χωριών .
‘Αν βρεθώ στις Καστανιές είναι σαν να νοιώθω ότι βρίσκομαι στο χωριό μου Νέα Δήμητρα !
Σήμερα όσο πάει και λιγοστεύει αυτή η επικοινωνία και δυστυχώς απομακρυνόμαστε ! Η απομάκρυνση των νεώτερων από τους δεσμούς με το χωριό Καστανιές μάς κάνει να ανησυχούμε για το μέλλον της συνέχισης της κοινής κληρονομιάς των δύο χωριών !
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023