Οι γειτονιές μας
Γειτονιά είναι τα κοντινά σπίτια . Γειτονιά υπάρχει στην πόλη και στο χωριό . Γειτονιά όμως με την παλιά έννοια είναι ή μάλλον ήταν , μόνο στο χωριό !
Στην Νέα Δήμητρα τα σπίτια ήταν κοντινά χτισμένα .Σε αυτό βοηθούσε και το ότι χτίστηκαν σε μικρά οικόπεδα των 600 τετραγωνικών μέτρων . Ο τοίχος τού ενός σπιτιού ήταν η περίφραξη τής αυλής τού άλλου ! Τόσο κοντά ! Και ανάμεσα στις δύο αυλές ήταν ένα πορτάκι για να επικοινωνούν .
Για να γειτονεύουν ή για μια ώρα ανάγκης .
Ανάμεσα σε σπίτια διπλανής σειράς πάντα υπήρχε μια σούδα δηλαδή ένα μονοπάτι , που θα οδηγούσε στο άλλο σπίτι . Αυτό το έλεγαν και πατέκα .
Θυμάμαι την γιαγιά μου, που έλεγε _ πάνε μπρέ παιδίμ απ’την πατέκα και ζήτα την άμια την Λιάλαινα δυό αυγά ! Αυτές οι πατέκες ήταν χρειαζούμενες για την ώρα ανάγκης , που είπα ! Για , ένα αυγό γιατί δεν γέννσε η κότα, για , ένα λεμόνν για τ’ αυγολέμονο ! Ακόμα και ένα ψωμί δανεικό μέχρι να ζυμώσουν Δανεικό και γυρισμένο πάντα !
Οι γείτονες ήταν σαν αδέλφια , ίσως και περισσότερο! Μόλις άνοιγαν την πόρτα το πρωί τον γείτονα θα καλημέριζαν .
Τότε τα σπίτια ήταν χαμηλά και μοιράζονταν τα προβλήματά τους . Και από τότε, όσο πιο ψηλά κατοικήσαμε τόσο πιο πολύ μάκρυνε η απόσταση με τούς γειτόνους μας και τούς γύρω μας !
Σε αυτά τα χαμηλά σπίτια ζούσαμε ξένοιαστοι οι πολυπληθείς οικογένειές μας με τους γονείς μας , τους παππούδες , τις γιαγιάδες, τις γειτόνισσες , τούς φίλους μας. Σε αυτά τα σπίτια ήταν πολλά παιδιά με χαρούμενες φωνές !
‘Ας επιχειρήσω να ξαναπλάσω την χαμένη γειτονιά μου ! Τότε που βούιζε ο τόπος από ανθρώπους και από τις φωνές των παιδιών .
Να επιχειρήσω να την γεμίσω με αυτές τις παιδικές φωνές !
Ξεκινώντας από τον Βορρά είναι το σπίτι τού θείου μου Σαράντη με την θεία μου Ελένη Τσιφτσόγλου . Εδώ έμεναν τα παιδιά τους ξαδέλφια μας , ο Νάνος και η Κατίνα .
Στο διπλανό σπίτι ζούσε η θεία Μαγδάλω με τον γιό της Σωκράτη . Η θεία Μαγδάλω γειτόνευε( επισκεπτόταν ) όλη την γειτονιά !
Στην σειρά ήταν το σπίτι τού Χριστόφορου με την Βαγγελιώ και τούς φίλους μας Απόστολο και Φώτη . Πριν χρόνια ζούσε εδώ και η γιαγιά τους η Γιωργιά , που θυμάμαι όλη την γειτονιά να κάθεται στην αυλή της , κοντά στον δρόμο πάνω στις ασπρισμένες πετράρες ,κάτω από το μεγάλο κυπαρίσσι .
Κολλητά ήταν το σπίτι του Γιώργου Ιωαννίδη με την Χρυσάνθη και τα αγόρια Κώστα και Δημήτρη .
Ο τοίχος αμέσως μετά την αυλή τους ήταν , το πατρικό σπίτι τής γράφουσας . Γιαγιά Κερανιώ , μπαμπάς Τάσος Τσιφτσόγλου , μαμά Φωτούλα και τέσσερα κορίτσια ! Νούλα , Ελένη , Δάφνη , Νότα . Ένα σπίτι γεμάτο μουσική ,γέλια και τραγούδια !
Ο κολλητός τοίχος στην αυλή μας οριοθετούσε το σπίτι τού Νίκου Πραξιγά και τής Ευλαμπίας με δύο κοριτσάκια , την Μαίρη και την Τασούλα. Σε αυτήν την αυλή παίξαμε τα καλύτερα παιχνίδια ! Εδώ ερχόταν η Ηλιοστάλακτη και η αδελφή της η Φρόσω , ο Κώστας και ο Νίκος Πραξιγάς , ο Νώντας , η Τασούλα και η αδελφούλα της, όλα ξαδέλφια τής Μαίρης και τής Τασούλας
Περνώντας τον δρόμο συναντούσαμε το σπίτι τού Τάσου τού Τατάρογλου και τής Δέσποινας .
Εδώ είχε την γιαγιά τους Ζωή την Θεοφιλέσσα και πέντε παιδάκια . Την Ζωή , την Κοκκώνη , τον Κώστα , τον Θεόφιλο και τον Σωτήρη .
Στην σειρά το σπίτι τού Ζαφειρόπουλου Γιώργου και τής Θεανής με την Σμαρούλα και τον Τάκη . Κολλητά ήταν το σπίτι τού Ζαφειρόπουλου Ευρυσθένη και τής Ρίτσας με πέντε παιδιά . Τον Δημήτρη , την Ζωή , τον Θεόδωρο , τον Σταύρο και τον Γρηγόρη .
Ακριβώς στην σειρά ήταν το σπίτι τού Ζηρίδη Νίκου και τής Ελπινιώς με τον παππού Στεργάκο , την γιαγιά Καλλιόπη και τα μικρά Άννα και Πόπη .
Και τελειώνει η γειτονιά από την μία πλευρά με το σπίτι τού Τσακιρίδη Δημοσθένη και τής Βασιλικής . Μαζί τους ήταν ο παππούς Μανώλης και η γιαγιά Ελευθερία με τα μικρά παιδάκια τους, τον Μανώλη και την Ελευθερίτσα .
‘ Ας πάμε στο απέναντι τού δρόμου .
Το σπίτι τής γιαγιάς Δοξής και τού παππού Αριστείδη . Τα πέντε παιδιά τους μεγάλα πιά , παντρεύτηκαν και ζουν αλλού . Ο Παναγιώτης , η Ναυσικά ,ο Βάγιος , ο Χρήστος και ο Αλέκος .Το καλοκαίρι γέμιζε και αυτό το σπιτικό με χαρούμενες φωνές από τα παιδιά και τα εγγόνια τους , που έρχονταν από την ξενιτιά!
Και δίπλα σε αυτό το σπίτι ζούσαν ο Σταύρος Νατσόπουλος με την Μπουχουρή. Εμείς είμασταν μικρότερες και μαθαίναμε για την πρόοδο των παιδιών , που πρόκοψαν στα Πανεπιστήμια ! Ο Δημήτρης , ο Γιώργος , η Ανθούλα και η Αφροδίτη. Αυτά τα παιδιά ήταν τα πρότυπά μας ! Η μαμά μου πολλές φορές έφερνε στην κουβέντα της αυτά τα παιδιά ! Για την ευγένεια και την πρόοδό τους ! Αυτά τα παιδιά τελείωσαν το Πανεπιστήμιο και έγιναν και καθηγητές του ! Και η μαμά μου το έκαμνε από θαυμασμό πάντα και να μάς παροτρύνει να ακολουθήσουμε το παράδειγμά τους !
Στο διπλανό σπίτι ήταν ο Αντώνης με την Πασχαλιώ και έμενε μαζί τους ο παππούς Καλίνικος και ο γιός του Γιώργος .
Περνώντας τον δρόμο ήταν το σπίτι τής οικογένειας τού Βασιλόπουλου Βασίλη και τής Φωτεινής . Μαζί τους ήταν «η μελισσούλα» εργατική γιαγιά Θεανώ και τα παιδιά ο Νίκος ,η Θεανώ και ο Γιώργος .
Και κοντά ήταν το σπίτι τού Τσελεπάκη Θανάση και τής Βασίλως με την γιαγιά Βασώ και τα παιδιά Τάκη και Φωτεινούλα .
Διαγώνια των σπιτιών μας ανάμεσα από σούδες και δρόμους ήταν η Στέλλα Γκόγκου με τον μικρό Χαράλαμπο , ο Αντώνης και ο Βλαδίμηρος Γρηγοριάδης , ο Χρήστος Γιοβαντσάκης και τα αδελφάκια του η Σμαρούλα και ο Βασίλης .
Αυτή ήταν η γειτονιά μας !
Άνθρωποι που βοηθούσαν ο ένας τον άλλον και προσέτρεχαν στην ανάγκη τους ! Εργατικοί όλοι , τίμιοι και εκτιμούσαν ο ένας τον άλλον ! Στην χαρά μαζί και στην λύπη μαζί !
Δεν είναι τυχαίο , που τα παιδιά τής γειτονιάς είχανε τις ίδιες ανησυχίες και προβληματισμούς ! Σκεφτόμασταν ίδια , ακολουθώντας τα χνάρια των γονιών μας, που είχαν την ίδια στάση ζωής !
Το απόγευμα μετά την κούραση στα χωράφια , ερχόταν αναζωογονητικό , ανακουφιστικό , όταν οι γιαγιάδες μας και οι μαμάδες μας έπαιρναν τα καρεκλάκια και κάθονταν μαζεμένοι σε παρέες στην γειτονιά ! Κι εμείς πολλές φορές κοντά τους ! Στην παρέα τους !
Αυτή η συντροφιά με τούς μεγαλύτερους δημιουργούσε πάντα ένα ευχάριστο συναίσθημα και μια παρεΐστικη διάθεση ! Μάς έβαζε στον κόσμο των μεγάλων ! Και νοιώθαμε άτρωτοι στο χρόνο ! Ήταν η παιδική μας ηλικία , που νοιώθαμε τρυφερότητα !
Ήταν η παιδική μας ηλικία , που όλα φάνταζαν μαγικά , μέσα στην παιδικότητά μας !
Εμείς με το παιχνίδι ερχόμασταν σε επαφή με όλα τα παιδιά , ακόμα και από άλλες γειτονιές.
Η ψυχοσωματική μας υγεία εξασφαλιζόταν από αυτή την επαφή , με τούς ανθρώπους και το περιβάλλον .Γύρω μας κόσμος , οικογένειες και πολλά παιδιά !
Γνωρίζαμε τον κόσμο από μικρά , όπως ήταν και δεν είχαμε φανταστική , πλασματική αντίληψη και είχαμε πλούσια συναισθήματα μαθαίνοντας μέσα από αυτήν την σύμπνοια .
Υπήρχαν μέσα μας οι αξίες και η φλόγα τής αγάπης προς τον συνάνθρωπο . Με την επαφή και επικοινωνία μαζί τους , γινόμασταν εξωστρεφείς , κοινωνικοί και είχαμε πολύ γερούς δεσμούς με τα γειτονόπουλα !
Παίζαμε παιχνίδια που αναπαρίσταναν συγκεκριμένα φαινόμενα τής κοινωνικής ζωής μας . Γινόμασταν κουμπάρες , νύφες, μαμάδες , δασκάλες ! Πριν μπούμε στον κόσμο των ενηλίκων παίξαμε παιχνίδια επικράτησης έναντι των άλλων ή διεκδίκησης .
Βούιζε η γειτονιά μας από τις φωνές μας «στα μήλα» , «στο τζαμί» , στα αγαλματάκια , στο κρυφτό ! Το εύρος για το κρυφτό κάλυπτε την μισή γειτονιά ! Τρέχαμε λαχανιασμένοι να κρυφτούμε στις αποθήκες και στα κουμάσια !
Επίσης αναπαριστάναμε ιστορίες από την Ελληνική Μυθολογία ! Μάς άρεσε πολύ ο Αχιλλέας με τον Πάτροκλο και την Χρησηίδα και την Βρησυίδα !
Μετά από χρόνια όταν μπήκε η τηλεόραση στην ζωή μας παίζαμε τους πρωταγωνιστικούς ρόλους των γνωστών ηθοποιών ή γινόμασταν οι τραγουδιστές των διαφόρων μουσικών εκδηλώσεων τής τηλεόρασης ! Εκεί στις αυλές ή στον δρόμο σαν παιδιά ασκούσαμε τις δεξιότητές μας , κινητικές ή μιμητικές και γινόμασταν πιο κοινωνικοί , ομιλητικοί και έξυπνοι !
Κύλισαν οι δεκαετίες ! Τα όνειρά μας , μάς οδήγησαν μακριά από τους δικούς μας ανθρώπους , τούς φίλους , τούς γείτονες !
Τώρα καταλάβαμε πόσο ακριβά πληρώσαμε αυτήν την φυγή μας ! Πληρώσαμε με πολύ ακριβό νόμισμα ! Κερδίσαμε τον κόσμο , μορφωθήκαμε ,βελτιώσαμε την ζωή μας αλλά χαθήκαμε ! Σκορπίσαμε σαν τα πουλιά στους τέσσερις ανέμους ! Όσο ήταν οι φωλιές μας εκεί με τούς γονείς μας ακόμη μέσα, συναντιόμασταν !
Αυτή ήταν η γειτονιά μας , που σήμερα δεν υπάρχει πιά ! Μετά πέρασε ο χρόνος και η σιωπή μάς τύλιξε όλους ! Χάθηκε ο δρόμος ,η αυλή , η γειτονιά , η αλάνα ! Χάθηκαν οι ζωντανές ψυχές, που έδιναν ζωή ! Χάθηκαν αυτοί , που μάς δίδαξαν και ήταν αστείρευτη πηγή αγάπης και γνώσης .
Πώς να συμφιλιωθείς με τον χρόνο ; Όλα μετακινήθηκαν , άλλαξαν , λησμονήθηκαν !
Ένας – ένας από τούς προγόνους μας έφευγε και μίκραινε η γειτονιά μας !
Μια επίσκεψη εκεί φέρνει κρύο και παγωνιά και η σιωπή τα κυρίευσε όλα !
Σπίτια εγκαταλείφθηκαν , καλύφθηκαν από θάμνους και έμειναν μόνο πέτρες , που δεν θυμίζουν ότι εκεί υπήρχε ζωή !
‘Ας αφήσουμε την μνήμη μας να καλπάσει στο παρελθόν να ξαναθυμηθούμε εκείνη την εποχή ! Να δακρύσουμε μαζί με τις μανάδες μας , τις γιαγιάδες μας και τούς αδελφικούς μας φίλους !
‘ Ας αφήσουμε το δάκρυ να κυλήσει και να κάψει το μάγουλο ! Μην το σκουπίζεις ! Αυτό θα μάς παρασύρει στις αναμνήσεις τής παιδικής μας ζωής !
Ελένη Τσιφτσόγλου
2024