Οι Απογευματινές Παρέες στη Νέα Δήμητρα.
Στην Νέα Δήμητρα, τα καλοκαίρια ήταν καυτά , με την ζέστη να κυριαρχεί και τον ήλιο να καίει αλύπητα .
Πω, πω , ζέστη , λαύρα , κάηκε η γης ,κόρωσε ο τόπος , λίβας παιδιάμ, σαν θέλλ να μας κάψψ ο Θεγιός το μπορεί! Αυτά ακούγαμε μικρά παιδάκια από τους μεγαλύτερους ,μέσα στην κάψα του καλοκαιριού !
Και μέσα στη ζέστη όμως , τη λαύρα του τόπου , ένα σωτήριο αεράκι , που έκανε την εμφάνισή του γύρω στις πέντε το απόγευμα , δρόσιζε τον τόπο στο χωριό μας, την Νέα Δήμητρα.
Λες και ήξεραν οι παλιοί , ότι βγαίνει αυτός ο αναζωογονητικός αέρας το απόγευμα και διάλεξαν αυτόν τον τόπο ,για να χτίσουν τις ζωές τους ξανά , όταν αναγκάστηκαν να φύγουν από τις Πατρίδες.
Μετά την βαριά ανάσα όλης της ημέρας και τον ιδρώτα να κυλάει στο πρόσωπο όλοι ξέραμε ότι θα μάς ανακουφίσει το απογευματινό δροσερό αεράκι! Σε κανένα μέρος δεν ένοιωσα αυτήν την απογευματινή δροσιά !
Οι γονείς μας έλεγαν ότι είναι αέρας θαλασσινός . Πάντως τον περιμένανε να τους δώσει το απόγευμα την δροσιά του και να την απολαύσουν !
Να πάρουν τα μικρά ξύλινα καρεκλάκια και να καθίσουν στα ντουβάρια δίπλα στα σπίτια τους έξω στον δρόμο !
Να ανταμώσουν , να μάθουν τα νέα του χωριού και να δροσιστούν, περιμένοντας το βράδυ ! Η καλοκαιρινή αυτή συνήθεια δεν ήταν απλώς μια απόδραση από την ζέστη . Ήταν η ψυχή του χωριού μας .
Πόσες όμορφες παρέες θα έβλεπες, αν περπατούσες εκείνες τις ώρες στο χωριό .Θέλετε να κάνουμε έναν γύρο ;
Κάτω από το κυπαρίσσι και τα άλλα δέντρα και πάνω στις μεγάλες ασπροχρισμένες πέτρες , Μαγδάλω και Αλεξάντρα του Σωκράτη , Τσάκαινα , Γιωργιά της Βαγγελιώς , Ελένη Τσιφτσόγλου του Σαράντη , Θεοφίλαινα , Βασώ Τσελεπάκη και Θεανώ Βασιλοπούλου. Να κατηφορίσουμε ;
Γιαγιά Δοξή, Καλλιόπη Στεργάκαινα , Ελευθερία του Ντημαρά , Μπουχουρή , Αρετή του Μαντόπουλου, γέλια και φωνές . Η γιαγιά η Δοξή τις μαλώνει όλες και η γιαγιά Ελευθερία μιλάει δυνατά !
Στο ντουβάρ(ι ) του Νικολακάκκ κάθονται ξένοιαστες η Κωνσταντινιά η Καλφοπούλου , η Πουρουρού η Σμαραγδή , η Παπαδού η Χρυσάνθη , η Πολυκαρπέσα η Αναστασία , η Μάλαμα Κεχαγιού . Η Πουρουρού έχει το λόγο !
Στο ντουβάρ(ι) του Βαλιού η Γκογκότσαινα, η Ευμορφία του Βαλιού , η Μαλγαρέσα , η Μάρθα του Μαρθάκκ , η Στέφαινα , η Πολυξένη , η Μελαχροινή , η Άννα της Νίτσας .
‘Έξω στο δρόμο , στο ανοίχτωμα ήταν η Κυριακιώ του Παπάζουγλου , η Αγαθή του Άγγελου , η Κεράνα του Γιάνν , η Φωτίκα του Μπιλμπίλ, η Φωφώ του Μπόλσουρανν . Μέχρι που τις τραγουδάει η Κυριακιώ τού Παπάζουγλου !
Να πάμε και σε άλλη γειτονιά ;
Στης Δαφνιώς του Γκάιτατζη, στην ανοιχτή αυλή , κάτω από την ασκαμνιά .. πω, πω κόσμος και μουχαμπέτ ! Η Δαφνιώ , η Καραμαλάκαινα , η Κατίνα η Τακίδου , η Αγγελικώ του Τσαλικίδη , η Αναστασία του Επαμεινώντα Σπαρταλίδη, η Αναστασία του Φωτιάδη . Μασάλια , ιστορίες απ’ την Πατρίδα .. άς ήμουνα εκεί , να ακούω κι εγώ !
Πιο πάνω στου Μαρμαρίδη την αυλή , ο Μαρμαρίδης και η Μαρμαρίδαινα , η Αθανασία της Δόξας , η Ελένη του Ζαχαριάδη και η Σταυρινή , η Πολυχρονάκαινα , η Σμαραγδή του Τζώρτζη η Αβραμίδου και η Αδάμαινα. Μαντέψτε την φωνακλού ! Η γιαγιά η Σμαραγδή έλεγε ιστορίες και τις έκαμνε παραστατικά με περιγραφές , κουνώντας τα χέρια της ! Και μαντέψτε ποια τραγούδησε ωραία τραγούδια …η γιαγιά η Αδάμαινα !
Συνεχίζουμε …’Όλο το χωριό έξω στο δρόμο για δροσιά και μουχαμπέτ !
Συναντάμε στο ντουβάρ της Ερατώς Καλλιόγλου , την Ερατώ , την αδελφή της Ελένη Ιωακειμίδου, την Σεβαστή Σταματιάδου , την Πλαταρά την Μαρία , την Σμαρώ του Πλαταρά , την Αξονίδαινα . Ποια μιλούσε δυνατά ; Η Σεβαστή !
Και πιο πέρα την Μπιντικού την Φωτίκα , παρέα με την Ραλλιώ την Νατσού , την Κατίνα την Σκερτσόζα Βασιλειάδου , την Ραλλιώ του Θεοκλή . Η Φωτίκα διηγόταν μια αστεία ιστορία από την Πατρίδα !
Στρίβοντας , στην αυλή της Μαριάνθης Τσιφτσόγλου ήταν μαζεμένες η Μαριάνθη , η Ναζλή Τσομπανάκη , η Ευανθία του τσαγκάρ , η Ζαχαρένια του Αλμπάνη , η Σουλτάνα του Θανασού του Πλαταρά και η Σίμαινα .
Εδώ μαθαίνεις για μαγειρική ….
Η γιαγιά Ευανθία η τσαγκάραινα περιγράφει πώς κάνει τα ντολμαδάκια γιαλαντζή !
Δεν κουραστήκατε ; Εγώ θα συνεχίσω ! Είμαι χωριογύρα και πορτογύρα !
Σας κάνει εντύπωση ότι είναι μεγάλες ηλικίες στο μεϊντάνι ; Ότι είναι μόνο οι γιαγιάδες μας ! Βέβαια ! Πού θα ήταν οι μάνες μας ; Για κανένα παιδί θα ξεσκ..τωναν , για το φαΐ θα ετοίμαζαν για όλους , για μπουγάδα θα είχαν …Η κούρασή τους ήταν μεγάλη , απερίγραπτη ! Και μέσα σε όλα ήθελαν και το σπίτι καθαρό ..γιατί οι Νεοδημητριώτισσες είχαν ιδιοτροπία με την πάστρα !
Κατηφορίζω στην γειτονιά της Μαρουγλέζας . Κάτω από τις ασκαμνιές κάθονταν η Χρυσή η Καλλιόγλου, η Μαρουγλέσα , η Χρυσή του Χρύσανθου , η Πελαγία του Δαλμάζη , η Κίμαινα η Κερανιώ , η Μαργαρίτα τής Αλίκης , η Στογιάναινα η Ευδοξία η Γκόγκου , η Ελένη της Μαρίκας Γκάιτατζη , η Ερασμία του Ρασά , η μαμά της Ροδινής , η Βασιλκή του Κιτίκου. Η Μαρουγλέσα περιγράφει πώς έφτιαχνε τον τραχανά και η Χρυσή η Καλλιόγλου ποια μυρωδικά βάζει στα τσουρέκια της !
Και στο ντουβάρ του Μουχτάρ , η Μουχτάραινα , η Αφροδίττ του Λίνου, η Χρυσαυγή του Ξανθιγάκκ, η Ασημάκαινα , η Μαργιορή του Στεργούλη . Εδώ η συζήτηση είναι πονεμένη. … η Αςημάκαινα και η Μαργιορή έχασαν τους άνδρες τους , τα μαύρα πέτρινα χρόνια και συζητούν για τις δυσκολίες που πέρασαν και περνούν !
Η πιο μεγάλη παρέα όμως ήταν στης Λαδούς την αυλή , της Αννίτσας Καραμανλή .
Ήταν η Αναστασία Εσκιόγλου , η κόρη της Ελεονώρα , η Χρυσή του Δημητράκη , η Μαρίτσκω του Μιλτιάδ του Εσκιόγλου , η Μπαμπατζίκαινα η Αναστασία η Κυριακίδου , η Βδοκιά του Αντώναρου , η Μαγδαληνή του Τσιφουτάκκ , η Αντρονίκκ του Μπόσκου , η Χατζέσα , η Χρυσή του Γκάιτατζη, η Μαργιορή του Σκοτνιού του Μανωλάκη Τριανταφυλλίδη και η Φωτεινιώ του Χουριέτ Τριανταφυλλίδη Θανάση . Καθεμιά είχε και κάτι να ‘ποσώσσ’ , να μιλήσει και να συμπληρώσει. Όλες οι συζητήσεις ήταν γύρω από την Πατρίδα ! Μάθαιναν και κάνα νέο του χωριού ..για αρραβωνιάσματα ή γάμους !
Ας βγούμε στην άσφαλτο …με τα καρεκλάκια κάθονται η Ευλαμπία Νικολαΐδου του Τριαντάφυλλου , η Μαριάνθη του Γιοβαντσάκη , η Χάιδω η Κυριακίδου , η Σαρβανιτίδου η Μαργιορή .
Παραδίπλα κοντά στον φούρνο είναι η Γιωργιά του Φωτακίδη , η Δέσποινα του Τσαλικίδη , η Γιαννούλα του Τριανταφυλλίδη , η γιαγιά Πετρίνα , η Θεοκλινή του Κερέμ και η Παρθένα η Τακίδου.
‘Ας στρίψμε κατά κάττ. Πάμε στην γειτονιά των Δημητριάδηδων . Στο δρόμο έξω κάθονται η Δροσή , η Ολυμπία και η Ανθούλα Δημητριάδου όλες , η Φωτίκα και η Σουλτανή η Κυριακίδου , η Γαρυφαλλιά του Αναστασιάδη, η Ζήλα του Τσαλικίδη .
Έχουμε γυρίσει όλες τις γειτονιές ; Ξεχάσαμε καμμία; Αααα…δεν πήγαμε κατά της Αμαλίας …κάθονται στα ξύλινα παγκάκια με τα χράμια απάνωω, η Αμαλία της Χρυσούλας , η Φανιώ του Αλμπανίδη , η Ευθυμία του Θεοκλή , η Μαριόγκα η Γκοντάκαινα του Αναστασιάδη , η Τεπελού , η Φανιώ του Αναστασάκκ Σωτηριάδου , η Πιπίνα του Λεβενταρά .
Και στο τέλος περνάμε από της Λιάλαινας Γώγου και βλέπουμε την Στράντζαλου την Φρόσω , την Μαρία του Κερατσά , την Κατίνα του Χατζόπουλου, την Ευδοξία την Ντιλιλού Δημητριάδου , την Φρόσω του Γαληνάκκ Ευθυμιάδου , την Κωνσταντάραινα Πολυξένη Καλλιόγλου και την Φωτίκα του Παρπαρά .
Όλες οι παρέες ήταν ευχάριστες και περιμένανε πώς και πώς να δροσίσει και να βγουν στην γειτονιά . Έτσι έκαναν φιλίες και οι δεσμοί τους δυνάμωναν περισσότερο. Αυτά τα ωραία απογευματινά μουχαμπέτια, που κράταγαν μέχρι αργά το βράδυ , τούς έδιναν κουράγιο για την επόμενη κουραστική μέρα , που θα ξημέρωνε . Και γύρω από αυτές τις παρέες παίζαμε εμείς ..γεμάτος ο δρόμος με παιδιά ,φωνές και γέλια !
Μετά από πολλά χρόνια αυτές οι παρέες έδωσαν την σειρά τους σε άλλες παρέες , που ήταν οι κόρες και οι νύφες τους ! Γυρνώντας τις γειτονιές συναντούσες πάλι παρέες ,στα ντουβαράκια του δρόμου… τις μαμάδες μας που μεγάλωσαν πιά και είχαν χρόνο να είναι σε αυτές τις παρέες …. Αλλά όσο περνούσε ο καιρός , λιγόστευαν ! Λιγόστευαν και οι άνθρωποι , λιγόστευαν και τα ενδιαφέροντα . Η Τηλεόραση είχε μπει στην ζωή τους και τους τράβηξε από εκείνες τις μαζώξεις .Οι άνθρωποι έγιναν εσωστρεφείς και χάθηκε εκείνο το ομόηθες, που τους ένωνε ! Και αν γυρίσεις τις γειτονιές της Νέας Δήμητρας θα αναζητήσεις απεγνωσμένα αυτούς τους ανθρώπους , που γέμιζαν ζωή το χωριό και άφησαν, όπου πάτησαν , το στίγμα τους .
Δεν θα τους συναντήσεις, γιατί χάθηκαν οι αξίες , τα ήθη και τα έθιμα που διέπλαθαν μια συνεκτικότητα , ανάμεσα στα μέλη αυτής της μικρής κοινωνίας ! Δεν θα τους συναντήσεις , γιατί χάθηκαν και οι κανόνες , που διέπουν την κοινοτική ζωή .
Δεν θα συναντήσεις κανέναν, σε καμμιά γειτονιά να κάθεται ξένοιαστος , έξω στο δρόμο ! Να κάθονται και να κυλά η ζωή τους μέσα στην κοινότητα , νοιώθοντας τα προβλήματα όλων και μοιράζοντάς τα . Όλοι έχουν τις σκοτούρες τους ! Μην τους αναζητήσεις ! Χάθηκαν ! Δεν θα τους βρεις !
Θα διαβάζεις, όπως τώρα , για την ύπαρξή τους και θα τους φέρνεις αχνά στην μνήμη σου …. Μην κλάψεις …. Έτσι είναι η ζωή !