Οι Ήρωες της Νέας Δήμητρας.
Το έπος του ’40 αποτελεί βαρυσήμαντο κομμάτι της σύγχρονης Ελληνικής ιστορίας.
Το ΟΧΙ « που είπε ο Ιωάννης Μεταξάς στον Ιταλό πρέσβη στις 28 Οκτωβρίου του 1940 ακολουθήθηκε από την έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου και την είσοδο της χώρας μας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την μεγαλύτερη πολεμική σύρραξη της σύγχρονης ιστορίας.
Αφορμή για αυτό το αφιέρωμα μου δόθηκε η επίσκεψη στο σπίτι του γιού του, ενός εκ των δύο ηρώων του έπους του ’40, στην Αλβανία.
Στο σπίτι του γιού του ήρωα Κυριακίδη Νικολάου.
Ο γιός του έχει φύγει για το μεγάλο ταξίδι και η εγγονή του μου έδειξε την φωτογραφία του, που είναι σε περίοπτη θέση, στο σπίτι του γιού του. Πόσο πόνο ένοιωσε η γυναίκα του και τα παιδιά του από αυτήν την απώλεια.
Πώς ήλθε το τηλεγράφημα την μαύρη εκείνη μέρα 12 Φεβρουαρίου και ανήγγειλε τον χαμό του. Τα παιδιά του μεγάλωναν ορφανά και η χήρα γυναίκα του αγωνίστηκε για να τα ζήσει.
Μεγάλωναν με τον πόνο της έλλειψης τού πατέρα, αλλά με το καμάρι ότι πέθανε για την Ελλάδα. Μεγάλος σταυρός στους ώμους τους, αλλά τον ελάφρυνε λίγο η αυτοθυσία του χαμένου πατέρα.
Εμείς δεν μπορούμε να νοιώσουμε αυτήν την οδύνη. Μπορούμε όμως να νοιώσουμε την υπερηφάνεια που τους διακατείχε.
Από τα αρχεία της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού προκύπτει ότι οι απώλειες στο μέτωπο, έφτασαν τους 13.936 αξιωματικούς και στρατιώτες.
Το χωριό μας Νέα Δήμητρα έδωσε φόρο αίματος για την ελευθερία και οι νεκροί στρατιώτες μας έδωσαν μάθημα ανδρείας σε όλον τον κόσμο. Οι στρατιώτες που έχασαν την ζωή τους είναι ο Κυριακίδης Νικόλαος του Χρυσάφη και ο Φωτακίδης Φώτιος του Αθανασίου.
Επίσης έχουμε τον Αλετρίκη Αντώνιο του Απόστολου, που και αυτός πολέμησε με ανδρεία και γύρισε ανάπηρος του πολέμου.
Θυμάμαι τον μπάρμπα Αλετρίκη που φορούσε σίδερα στα παπούτσια του και είχε ένα σήμα, σαν καρφίτσα στο πέτο.
Μια φορά τον ρώτησα, όταν ήμουν μικρή, από πού το πήρε αυτό. Και μου απάντησε: «Το βρήκα «Δεν ήθελε να περιαυτολογεί και επειδή ήμουν μικρούλα, ίσως δεν θα καταλάβαινα. Πέρασαν τα χρόνια και έμαθα για τον μπάρμπα Αλετρίκη.
Ο μπάρμπα- Γιάννης ο Σταματιάδης ήταν επίσης αγωνιστής του Αλβανικού πολέμου. Στο πόδι του είχε το σίδερο από την οβίδα που έσκασε κοντά του. Αυτό ήταν το μετάλλιό του, που πήρε από την Πατρίδα. Δεν διαμαρτυρήθηκε ποτέ .Εκείνος έκανε το χρέος του. Μετά από σαράντα χρόνια η πολιτεία τον θυμήθηκε και του έδωσε ένα απλό μετάλλιο.
Οι ήρωες δεν περιμένουν ανταπόδοση. ‘Ο, τι κάνουν το κάνουν με την ψυχή τους και είναι στην καρδιά μας με υπερηφάνεια και σεβασμό.
Στο Αλβανικό Μέτωπο βρέθηκε ο Πολυχρονάκης Δημήτριος και ο μπαμπάς της Κερανιώς Αγγελάκη, ο Λαζαριώτης ο Στέργιος. Και γύρισαν με τραύματα από εκεί.
Και το έχω καμάρι. Γνώρισα τους ήρωες της Αλβανίας από κοντά και πάντα τους θαύμαζα και τους σεβόμουν.
Ο Φωτακίδης Φώτιος του Αθανασίου, στρατιώτης, γεννήθηκε το 1907 στο Λαζάρκιοϊ της Ανατολικής Θράκης και ήταν στο Πυροβολικό. Φονεύθηκε στο Καλπάκι Ιωαννίνων, στις 14 Απριλίου του 1941. Ήταν αδελφός της Εψεβίας Γιοβαντσάκη και απόγονοί του είναι τα παιδιά της και τα εγγόνια της. Νέο παλληκάρι ήταν με όνειρα για την ζωή. Πόσο πόνο έδωσε με τον χαμό του, στους γονείς του και στην αδελφούλα του. Το όνομά του φέρει ένας γιός της θείας Εψεβίας, Φώτης.
Ο Κυριακίδης Νικόλαος του Χρυσάφη, στρατιώτης, γεννήθηκε το 1906 στο Λαζάρκιοϊ της Ανατολικής Θράκης και ήταν στο Πεζικό. Πέθανε στο Ορεινό χειρουργείο της Μεραρχίας, στις 12 Φεβρουαρίου του 1941. Ήταν σύζυγος της Χάιδως και οι απόγονοί του ήταν ο γιός του Κυριάκος και οι κόρες του Χρυσούλα και Ζηνοβία. Η κόρη του Ζηνοβία βρίσκεται εν ζωή. Τα εγγόνια του είναι οι απόγονοι αυτού του ήρωα. Το όνομά του φέρει ο εγγονός του Νικόλαος.
Σύμφωνα με μαρτυρία της εγγονής του Χάιδως, όταν η ίδια επισκέφθηκε τα Αρχεία του Γενικού Επιτελείου Στρατού στην Αθήνα με τον πατέρα της, τους έγινε ιδιαίτερη υποδοχή και ενημέρωση για τον ήρωα παππού και πατέρα, που κατατάσσεται στο πάνθεον των ηρώων.
Τότε στα βουνά της Αλβανίας το κρύο ήταν ανυπόφορο και η βροχή πότιζε ως το κόκκαλο άνδρες και άλογα και έκανε τα μονοπάτια λασπότοπους, ενώ το χιόνι και ο πάγος πάγωνε το κορμί τους και πιο πολύ τα πόδια. Αυτοί ήταν οι μεγάλοι εχθροί.Χιλιάδες άνδρες χάθηκαν εκεί στα χιονισμένα βουνά, αφού πολέμησαν με αυταπάρνηση. Αυτοί λοιπόν είναι οι πεσόντες του χωριού μας που μαζί με άλλους Κιλκισιώτες και άλλους Έλληνες, «συνέγραψαν « το ‘Επος του ’40 και έδειξαν αγωνιστικότητα και αυτοθυσία.
Η μάχη για την προάσπιση του υψώματος 731 στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο θεωρείται η πιο φονικότερη και από τις δύο πλευρές.
Αυτό που συνέβη τότε παραμένει ανερμήνευτο με τα ανθρώπινα όρια σκέψης και αντίληψης. Έχουμε την ελπίδα να είναι θαμμένοι κάπου στα βουνά που πολέμησαν. Να είναι κάπου θαμμένοι, αυτοί που περιέσωσαν την Ελληνική τιμή, δίνοντας μαθήματα ανδρείας στην ανθρωπότητα.
Στο Ηρώον της Πλατέας του χωριού μας αναγράφονται τα ονόματα των δύο ηρώων. Το μόνο που ζητούν από εμάς είναι το τρισάγιο, το κερί και η θύμιση. Να μην περάσουν στην λησμονιά. Γιατί πίστευαν ότι η ελευθερία είναι πνοή της ζωής και ο θάνατος ένα απλό επεισόδιο.
Και εμείς να νιώθουμε υπερηφάνεια για την προσφορά αυτών των Νεοδημητριωτών στρατιωτών.
«Του αντρειωμένου ο θάνατος, θάνατος δεν λογιέται «
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023