Μορφές που Άφησαν Αποτύπωμα στη Νέα Δήμητρα. Ο Κυριάκος Αρχοντάκης.
Σε κάθε χωριό υπάρχουν άνθρωποι που δεν κατάγονται από τον τόπο, μα γίνονται κομμάτι του. Που περνούν για λίγο, αλλά αφήνουν πίσω τους κάτι ανεξίτηλο, έναν ήχο, μια εικόνα, μια συγκίνηση. Ο Κυριάκος Αρχοντάκης ήταν ένας από αυτούς.
Δάσκαλος και ψάλτης με βαθιά γνώση της βυζαντινής μουσικής, ήρθε και έψαλε κάποια χρόνια στον Άγιο Γεώργιο της Νέας Δήμητρας. Αν και καταγόταν από το γειτονικό χωριό Κάτω Απόστολοι και οι ρίζες της οικογένειάς του βρίσκονταν στο Δουλούκιο της Ανατολικής Θράκης, έγινε δικός μας άνθρωπος. Με τη φωνή του, τη στάση του, το ήθος του, τη βαθιά του πίστη και την αγάπη για την παράδοση, σημάδεψε τις ψυχές των ανθρώπων του χωριού.
Το παρακάτω κείμενο δεν γράφτηκε ως βιογραφία ή ιστορική καταγραφή. Είναι μνήμη και ευγνωμοσύνη, από καρδιάς. Ένα λογοτεχνικό πορτρέτο ενός ανθρώπου που δεν χρειάστηκε μεγάλα λόγια ή πράξεις για να αγαπηθεί. Μας αρκούσε να τον ακούμε να ψέλνει.
Είναι από εκείνους τους ανθρώπους που δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να τους θυμάσαι. Ο Κυριάκος Αρχοντάκης δεν άφησε πίσω του πλούτη, ούτε φανταχτερούς τίτλους. Άφησε κάτι πιο σπάνιο, μια φωνή. Μια φωνή που έμοιαζε να αναδύεται από τα βάθη της ψυχής του τόπου. Ένας φιλόπονος εργάτης του πνεύματος και της παράδοσης. Στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στη Νέα Δήμητρα εμψύχωνε. Κι όταν ανέβαινε στο ψαλτήρι, στεκόταν σαν να συνομιλεί με τα ιερά, με τους προγόνους, με το Θεό και με εμάς, όλους εμάς, το εκκλησίασμα, που στεκόμασταν σιωπηλοί, συγκινημένοι, σαν παιδιά που ακούνε ένα παραμύθι παλιό, βγαλμένο από τις γιαγιάδες μας τις Θρακιώτισσες.
Η φωνή του μεστή, καθάρια, γλυκιά σαν τρεχούμενο νερό από πηγή πατρογονική, έφερνε δάκρυα στα μάτια και παρηγοριά στις ψυχές. Έψαλλε στους γάμους μας, έψαλλε και στους αποχωρισμούς μας. Στεκόταν δίπλα στους συγγενείς, όχι σαν τύπος, αλλά σαν παρών συγγενής, με τον λόγο του, με το βλέμμα του, με την καρδιά του. Σαν στήριγμα σε ώρες ιερές, ώρες ευλογίας ή πένθους, που όλοι ζητούμε έναν άνθρωπο που να καταλαβαίνει χωρίς να χρειάζεται να πεις πολλά.
Συγγενής εξ αγχιστείας μα στην ουσία πιο κοντινός και από εξ αίματος. Ξέρει πώς να τιμά τις ρίζες, να σέβεται το χθες, να καλλιεργεί το σήμερα με πίστη και να δείχνει τον δρόμο για το αύριο. Είναι φάρος, ήρεμος και σταθερός, που φώτιζε τις καρδιές γύρω του.
Τον θυμάμαι στα ψαλτήρι με βλέμμα ήρεμο και πρόσωπο φωτισμένο από την εσωτερική του γαλήνη. Πάντα ευγενής, πάντα μετρημένος, πάντοτε με εκείνο το γλυκό χαμόγελο που δεν φώναζε, αλλά έλεγε: «Είμαι εδώ. Μαζί σας. Όπως πάντα.»
Η φωνή του, όποτε την φέρνει ο νους μου, μοιάζει με μελωδία αθόρυβη που σιγοπαίζει ακόμα μέσα μας. Τον ακούμε ακόμη στα ψιθυρίσματα της Κυριακής, στους ήχους της καμπάνας, στα σιγανά τραγούδια του χωριού. Είναι εκείνος που έδεσε τους ήχους με τις αναμνήσεις, που μετέτρεψε τις στιγμές σε μνήμη ζωντανή.
Και έτσι τον κρατάμε ζωντανό παρόν, κομμάτι μας, φωτεινό σημάδι μέσα στην κοινότητα και μέσα στην καρδιά μας.
Ελένη Τσιφτσόγλου- 2023