Μητρόπολη Δέρκων. Η Μητρόπολή μας στην Πατρίδα .
Δέρκοι ή Δέρκος (τουρκ. Durusu), ήταν η πόλη που χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Αναστάσιο τον Α’, δίπλα στην ομώνυμη λίμνη. Η λέξη προέρχεται από το ρήμα δέρκω, που σημαίνει βλέπω . Σήμερα στην τοποθεσία που ήταν η πόλη Δέρκος βρίσκεται ένα μικρό χωριό της Τουρκίας με το ίδιο όνομα .
Η πόλη κατάλήφθηκε το 1380-1381 από τους Τούρκους και είχε μεγάλη σημασία λόγω της οχύρωσής της . Γι’βαυτό ο αυτοκράτορας Ιωάννης Παλαιολόγος στην συνθήκη που σύναψε με τον Μουράτ τον Β’, του παραχώρησε όλη την παραλία της Προποντίδας εκτός από την Σηλυβρία και τα παράλια του Εύξεινου Πόντου εκτός της πόλης των Δέρκων .
Στο χωριό το 1884 κατοικούσαν 500 χριστιανοί βουλγαρόφωνοι , που μετά το 1913 κατέφυγαν στην Βουλγαρία.
Η Επισκοπή Δερκων ιδρύθηκε τον 6ο – 7ο αιώνα ώς Επισκοπή Δέρκων και Χηλής , υπό την Μητρόπολη Ηρακλείας . Στις αρχές του 8ου αιώνα , προήχθη σε Αυτοκέφαλη Αρχιεπισκοπή . Το 1380 επί αυτοκρατορίας Ανδρόνικου Παλαιολόγου του Γέροντος, ανυψώθηκε σε Μητρόπολη .
Το 1655 μεταφέρθηκε η Έδρα της Μητρόπολης από τον Δέρκο στα Θεραπειά της Κωνσταντινούπολης . Η Μητρόπολη Δέρκων δεν έχει καταργηθεί με την Συνθήκη τής Λωζάνης , όπως και η Μητρόπολη Ίμβρου και Τενέδου και το Οικουμενικό Πατριαρχείο .
Στις αρχές του 20 ου αιώνα η Μητρόπολη Δέρκων περιλάμβανε τους κατωτέρω οικισμούς :
Θεραπειά, Βαθυρρύαξ (Μέγα Ρεύμα), Κεφελίκιοϊ, Φαναράκιο, Γενή Μαχαλέ,
Βελιγράδιο, Δομούζ -ντερέ, Μακροχώρι,
Άγιος Στέφανος, ΜικρόςΤσεκμετζές,
Γαλατάρια , Σαφράς, Αμπαρλί , Καλλιό,
Πύργος , Δέρκοι ,Βογάζκιοϊ, Αρναούτκιοϊ,
Αγιασματάκι, Ιμβροχώρι ,Νεοχωράκι ,
Δελή -Πονούζ, Δακιακαδίν, Άγιος Γεώργιος ή Αζατλή, Λαζάρκιοϊ ( Yazlik), Τσανάκτσα ,
Καστανέαι( Kestanelik), Όκλαλι (Oklali),
Ακαλάνη (Akalan ), Ερμενίκιοϊ, Τσιφλίκιοϊ,
Τζελέπκιοϊ, Ταρφάς,Καλφάς, Νύμφαι ,
Άγιοι Πάντες , Γρύπες , Λύτρες, Αβάσο ,
Κιουτσούκ Κιοϊ , Τζεβιτζή.
Η Μητρόπολη Δέρκων το 1655 μετακινήθηκε στα Θεραπειά της Κωνσταντινούπολης . Γι’ αυτό και δεν καταργήθηκε με την Συνθήκη τής Λωζάνης . Παραμένει εν ενεργεία στην Τουρκία όπως και η Μητρόπολη Ίμβρου και Τενέδου . Η Μητρόπολη Δέρκων υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης.
Περιλαμβάνει πέντε ενορίες και οκτώ ναούς .
1) Μητροπολιτικός Ναός Αγίας Παρασκευής Θεραπείων
2) Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Βουγιούκδερε
3) Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννη Γενή Μαχαλέ
4) Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Μακρυχωρίου
5) Ιερός Ναός Αγίου Στεφάνου ομωνύμου κοινότητας
6) Ιερός Ναός Θεία Αναλήψεως Μακρυχωρίου ( Κοιμητηριακός)
7) Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Βουγιούκδερε ( Κοιμητηριακός )
8) Ιερός Ναός Αγίας Ελένης Θεραπείων (Κοιμητηριακός).
Ο σημερινός (έτος 2024) Μητροπολίτης Δέρκων είναι ο Απόστολος .
Στα Θεραπειά, εκεί όπου η καρδιά της Μητρόπολης Δέρκων συνεχίζει να χτρυπά , το κερί μένει ακοίμητο ,μάρτυρας μιας ιστορίας που δεν έσβησε ποτέ . Από τον 6ο αιώνα ,όταν οι καμπάνες αντηχούσαν στις όχθες της λίμνης των Δέρκων ,έως τις μέρες του Ανδρόνικου Παλαιολόγου ,που την ανύψωσε σε μητρόπολη , η Δέρκων έστεκε ως φάρος. Ένας φάρος που καθοδηγούσε τους Ρωμιούς . Όταν οι Ρωμιοί ξεριζώθηκαν ,η Μητρόπολη δεν έμεινε η σκιά του παρελθόντος αλλά έμεινε όρθια . Έτσι υπάρχει συνέχεια στην Κωνσταντινούπολη από τις Πατρίδες μας .
Σήμερα στις αυλές των ναών της ,λίγοι είναι εκείνοι που ανάβουν τα καντήλια . Μα η φλόγα τους δεν έσβησε ποτέ .
Οι Πατρίδες δεν είναι χαμένες εφ’ όσον υπάρχουν άνθρωποι που τις θυμούνται και τις τιμούν . Και στα Θεραπειά της Κωνσταντινούπολης, εκεί που ο άνεμος της ιστορίας φυσά αδιάκοπα , η Μητρόπολη στέκει ακόμη , μια μαρτυρία πως τίποτα δεν τελειώνει πραγματικά , όταν η πίστη παραμένει ζωντανή .
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2024