Μέρος 4ο. Μνήμες Χαμένες στην Πατρίδα.
Οι Μορφές της Μνήμης.
*Ο Γεώργιος Ιωαννίδης, γιος του Ιωάννη και της Κοκκώνης, γεννημένος το 1875 στο Όκλαλι της Τσατάλτζας, ήρθε στη Νέα Δήμητρα με τη γενιά των πρώτων προσφύγων. Εδώ, μέσα στη γη της νέας του πατρίδας, ρίζωσε και έζησε ως τα εβδομήντα πέντε του χρόνια. Ήταν άνθρωπος πράος και εργατικός, από εκείνους που δε φώναζαν, αλλά έχτιζαν τη ζωή τους με υπομονή και τιμιότητα.
*Η Αθηνά Τσιφτσόγλου, κόρη του Σωτήρη Σωτηριάδη και της Αφεντούλας, γεννημένη το 1868 στο Όκλαλι, και ο άνδρας της, ο Γιώργος Τσιφτσόγλου, γιος του Εμμανουήλ και της Φωτεινής, γεννημένος το 1865, ήρθαν μαζί, με όλο το βάρος του ξεριζωμού, στη Νέα Δήμητρα. Εκεί, ανάμεσα στα νέα σπίτια και στους ξερούς κάμπους, γνώρισαν την πικρή απώλεια του γιου τους, του Βασίλη, που χάθηκε στον Ελληνικό Στρατό. Η σιωπή τους μετά έγινε προσευχή. Κάθε αυγή, ένα κερί για εκείνον που δεν γύρισε ποτέ.
*Η Μαργιόρα Καλφοπούλου, κόρη του Βασίλη και της Κρυσταλλένιας, γεννημένη το 1870 στο Όκλαλι, ήρθε χήρα στη Νέα Δήμητρα. Ο άντρας της, ο Βασίλης, είχε χαθεί στην Πατρίδα το 1916, κι εκείνη κουβάλησε μονάχη τα παιδιά τους ,την Κατίνα και τον Λεωνίδα και τη δύναμη της μνήμης. Ήταν γυναίκα θαρραλέα, που δεν έσκυψε το κεφάλι. Από τις πρώτες που έσπειραν στα προσφυγικά χώματα της ελπίδας.
*Ο Λεωνίδας Λεβενταράς, γιος του Αδαμάντιου και της Σταθούς, γεννημένος το 1885 στο Όκλαλι, ήρθε με τη γυναίκα του, τη Μαρία (Πιπίνα). Τα δύο από τα τέσσερα παιδιά τους γεννήθηκαν στην Πατρίδα. Τα άλλα δύο στη Νέα Δήμητρα, σαν να ήθελε η ζωή να δηλώσει πως η συνέχεια δεν σπάει, μόνο αλλάζει τόπο. Η οικογένεια Λεβενταρά έγινε στήριγμα του χωριού, με το όνομα να κουβαλά ακόμα εκείνη τη λεβεντιά που τους ξεχώριζε.
*Ο Στέργιος Λαζαριώτης, γιος του Δημήτρη και της Κονδυλένιας, γεννημένος το 1888 στο Λαζάρκιοϊ, έφτασε με τη γυναίκα του Χρυσαφένια (1895–1952) και την κόρη τους Κερανιώ. Η μοίρα, όμως, δεν τους χαρίστηκε. Ο Στέργιος εκτελέστηκε μαζί με τον γιο του Χριστόδουλο στα μαύρα χρόνια του Εμφυλίου, έχοντας ήδη θρηνήσει έναν άλλο γιο, τον Αναστάσιο. Ο πόνος τους έγινε θρύλος ,μια πληγή που πέρασε από γενιά σε γενιά, σημάδι πως η Ιστορία δεν ξεχνά.
*Ο Μιχάλης Νικολαΐδης, πατέρας του Παρασκευά, του Περικλή, της Αγγελικής και της Σουλτάνας, ήρθε στη Νέα Δήμητρα με τη γυναίκα του, τη Μαρία. Ήταν αγροφύλακας, άνθρωπος του καθήκοντος, γνωστός για την ακεραιότητά του. Μα κι εκείνον τον πήρε ο Εμφύλιος ,ένα ακόμη θύμα σε εποχές που ο αδελφός δεν ξεχώριζε τον αδελφό.
*Ο Νικόλαος Πραξιγάς, γιος του Στέργιου και της Ευπραξίας, γεννημένος το 1870 στο Όκλαλι, ήρθε με τη γυναίκα του, την Ερινιώ, κόρη του Γιώργου Αρχοντίδη και της Αικατερίνης, γεννημένη στις Καστανιές της Τσατάλτζας το 1877. Ζούσαν με αξιοπρέπεια και ευλάβεια, μα η μοίρα τούς δοκίμασε κι εκείνους: έχασαν τον θετό τους γιο, τον Κωνσταντίνο, στα ταραγμένα χρόνια του Εμφυλίου. Άλλη μια μητρική καρδιά ράγισε τότε, σιωπηλά.
*Ο Αδαμάντιος Παπαδόπουλος, γνωστός ως Διαμαντάκ, γιος του Αθανασίου και της Μπαλούς, γεννημένος το 1890, ήρθε με τη γυναίκα του Ευγενία Ζαφειροπούλου (1893–1933) και την κόρη τους, την Ντόμνα. Το Διαμαντάκ ήταν άνθρωπος χαμογελαστός, με το καπέλο πάντα στο κεφάλι και τη φωνή του γεμάτη ευγένεια. Μα η ζωή τον πόνεσε νωρίς, όταν έχασε την Ευγενία , την όμορφη γυναίκα με το γλυκό χαμόγελο ,στα σαράντα της χρόνια.
*Ο Αθανάσιος Πλαταράς, γιος του Αναστασίου και της Αναστασίας, γεννημένος το 1885 στο Όκλαλι, ήρθε με τη γυναίκα του, τη Σουλτάνα (1895–1976), κόρη του Δημητρίου Ιωάννου και της Παναγιώτας από το Ερμενίκιοϊ. Ήταν ζευγάρι δουλευτάρικο και αγαπημένο, που φρόντισε να στεριώσει σπίτι και τιμή στη νέα του γη.
*Ο Θανάσης Παρπαράς, γνωστός ως Θάνος, γιος του Κωνσταντίνου και της Μαρίας, γεννήθηκε το 1883 στο Όκλαλι. Με τη γυναίκα του, τη Σοφία, κόρη του Σωτήρη Εμμανουηλίδη και της Μαργαρώς από τις Καστανιές, ήρθαν στη Νέα Δήμητρα με τα παιδιά τους ,τον θετό τους γιο Σωτήρη και τον βιολογικό τους Πολυχρόνη. Ο Θάνος έφυγε νέος, το 1926, κι ύστερα ήρθε και ο χαμός του Σωτήρη στα χρόνια του Εμφυλίου. Έτσι, το όνομα Παρπαράς έγινε σύμβολο χαμένων παιδιών και γονιών που άντεξαν όσο μπορούσαν.
*Ο Απόστολος Παπαδόπουλος, ο γνωστός Παπαδάς, γιος του Παναγιώτη και της Βασιλικής, γεννήθηκε το 1888 στις Καστανιές της Τσατάλτζας. Ήρθε με όλη την οικογένεια και τον παππού, τον παπά-Απόστολο, κι έστησαν το σπιτικό τους στη Νέα Δήμητρα. Μα η ζωή του σημαδεύτηκε από θλίψη: έχασε την αδελφή του, την Καλλιόπη Γιάγκογλου, νέα γυναίκα, και αργότερα τη σύζυγο και την κόρη του στο ναυάγιο του Χειμάρα. Έζησε τον θάνατο κι όμως εκείνος στάθηκε με βλέμμα που κοιτούσε πάντα μακριά.
*Ο Αλέξανδρος Παπαδόπουλος, γιος του Αρσένη και της Μαρίας, γεννήθηκε το 1884 στο Όκλαλι και ήρθε με τη γυναίκα του, τη Ζηνοβία, κόρη του Μιχαήλ Σισμάνογλου και της Σμαράγδας. Μαζί τους ήταν και ο πατέρας του, ο Αρσένης. Ήταν οικογένεια ευγενική, με καλλιέργεια και σεβασμό για τα γράμματα. Κράτησαν ζωντανό το ήθος και τη γλώσσα των Θρακιωτών.
*Ο Φώτιος Στεργιάδης, γιος του Στέργιου και της Ευδοκίας, γεννήθηκε το 1880 στο Όκλαλι και ήρθε με τη γυναίκα του, την Αθηνά (1885–1962), κόρη του Στέργιου και της Ευπραξίας, και τα τρία τους παιδιά. Μα η μοίρα δεν του χάρισε χρόνο, καθώς έφυγε μόλις τρία χρόνια μετά την εγκατάσταση στη Νέα Δήμητρα. Η Αθηνά έζησε πολύ, αλλά γνώρισε κι εκείνη τη σκληρή απώλεια των δύο παιδιών της. Κι όμως, στάθηκε όρθια, όπως στέκουν οι ρίζες των δέντρων ακόμη κι όταν τα κλαδιά τους έχουν σπάσει.
Στο χώμα της Νέας Δήμητρας ανασαίνει ακόμη η Πατρίδα που χάθηκε.
Μέσα από τις ιστορίες τούτων των ανθρώπων, ο χρόνος αναπνέει και οι πέτρες των σπιτιών ψιθυρίζουν ονόματα: Γεώργιος, Αθηνά, Μαργιόρα, Στέργιος, Μάλαμα, Αλέξανδρος…
Ήρθαν κυνηγημένοι, μα δεν κουβάλησαν μονάχα τη θλίψη , έφεραν μαζί τους την ψυχή ενός κόσμου, τη γλώσσα, τις μυρωδιές, τις προσευχές τους. Έστησαν ξανά εκκλησιές, περιβόλια, σπίτια και πάνω απ’ όλα ελπίδα.
Κι εμείς, οι απόγονοι, ακούμε ακόμη τη φωνή τους τα βράδια του καλοκαιριού, όταν φυσά απ’ τα χωράφια ο αέρας της μνήμης.
Γιατί τίποτα δεν χάνεται στ’ αλήθεια , μονάχα μεταμορφώνεται σε ρίζα.
Και εκεί, στη ρίζα της Νέας Δήμητρας, ανθίζει η ιστορία όλων τους.
Συνεχίζεται…
Μέρος 4ο. Μνήμες Χαμένες στην Πατρίδα.
Οι Μορφές της Μνήμης.
*Ο Γεώργιος Ιωαννίδης, γιος του Ιωάννη και της Κοκκώνης, γεννημένος το 1875 στο Όκλαλι της Τσατάλτζας, ήρθε στη Νέα Δήμητρα με τη γενιά των πρώτων προσφύγων. Εδώ, μέσα στη γη της νέας του πατρίδας, ρίζωσε και έζησε ως τα εβδομήντα πέντε του χρόνια. Ήταν άνθρωπος πράος και εργατικός, από εκείνους που δε φώναζαν, αλλά έχτιζαν τη ζωή τους με υπομονή και τιμιότητα.
*Η Αθηνά Τσιφτσόγλου, κόρη του Σωτήρη Σωτηριάδη και της Αφεντούλας, γεννημένη το 1868 στο Όκλαλι, και ο άνδρας της, ο Γιώργος Τσιφτσόγλου, γιος του Εμμανουήλ και της Φωτεινής, γεννημένος το 1865, ήρθαν μαζί, με όλο το βάρος του ξεριζωμού, στη Νέα Δήμητρα. Εκεί, ανάμεσα στα νέα σπίτια και στους ξερούς κάμπους, γνώρισαν την πικρή απώλεια του γιου τους, του Βασίλη, που χάθηκε στον Ελληνικό Στρατό. Η σιωπή τους μετά έγινε προσευχή. Κάθε αυγή, ένα κερί για εκείνον που δεν γύρισε ποτέ.
*Η Μαργιόρα Καλφοπούλου, κόρη του Βασίλη και της Κρυσταλλένιας, γεννημένη το 1870 στο Όκλαλι, ήρθε χήρα στη Νέα Δήμητρα. Ο άντρας της, ο Βασίλης, είχε χαθεί στην Πατρίδα το 1916, κι εκείνη κουβάλησε μονάχη τα παιδιά τους ,την Κατίνα και τον Λεωνίδα και τη δύναμη της μνήμης. Ήταν γυναίκα θαρραλέα, που δεν έσκυψε το κεφάλι. Από τις πρώτες που έσπειραν στα προσφυγικά χώματα της ελπίδας.
*Ο Λεωνίδας Λεβενταράς, γιος του Αδαμάντιου και της Σταθούς, γεννημένος το 1885 στο Όκλαλι, ήρθε με τη γυναίκα του, τη Μαρία (Πιπίνα). Τα δύο από τα τέσσερα παιδιά τους γεννήθηκαν στην Πατρίδα. Τα άλλα δύο στη Νέα Δήμητρα, σαν να ήθελε η ζωή να δηλώσει πως η συνέχεια δεν σπάει, μόνο αλλάζει τόπο. Η οικογένεια Λεβενταρά έγινε στήριγμα του χωριού, με το όνομα να κουβαλά ακόμα εκείνη τη λεβεντιά που τους ξεχώριζε.
*Ο Στέργιος Λαζαριώτης, γιος του Δημήτρη και της Κονδυλένιας, γεννημένος το 1888 στο Λαζάρκιοϊ, έφτασε με τη γυναίκα του Χρυσαφένια (1895–1952) και την κόρη τους Κερανιώ. Η μοίρα, όμως, δεν τους χαρίστηκε. Ο Στέργιος εκτελέστηκε μαζί με τον γιο του Χριστόδουλο στα μαύρα χρόνια του Εμφυλίου, έχοντας ήδη θρηνήσει έναν άλλο γιο, τον Αναστάσιο. Ο πόνος τους έγινε θρύλος ,μια πληγή που πέρασε από γενιά σε γενιά, σημάδι πως η Ιστορία δεν ξεχνά.
*Ο Μιχάλης Νικολαΐδης, πατέρας του Παρασκευά, του Περικλή, της Αγγελικής και της Σουλτάνας, ήρθε στη Νέα Δήμητρα με τη γυναίκα του, τη Μαρία. Ήταν αγροφύλακας, άνθρωπος του καθήκοντος, γνωστός για την ακεραιότητά του. Μα κι εκείνον τον πήρε ο Εμφύλιος ,ένα ακόμη θύμα σε εποχές που ο αδελφός δεν ξεχώριζε τον αδελφό.
*Ο Νικόλαος Πραξιγάς, γιος του Στέργιου και της Ευπραξίας, γεννημένος το 1870 στο Όκλαλι, ήρθε με τη γυναίκα του, την Ερινιώ, κόρη του Γιώργου Αρχοντίδη και της Αικατερίνης, γεννημένη στις Καστανιές της Τσατάλτζας το 1877. Ζούσαν με αξιοπρέπεια και ευλάβεια, μα η μοίρα τούς δοκίμασε κι εκείνους: έχασαν τον θετό τους γιο, τον Κωνσταντίνο, στα ταραγμένα χρόνια του Εμφυλίου. Άλλη μια μητρική καρδιά ράγισε τότε,σιωπηλά.
*Ο Αδαμάντιος Παπαδόπουλος, γνωστός ως Διαμαντάκ, γιος του Αθανασίου και της Μπαλούς, γεννημένος το 1890, ήρθε με τη γυναίκα του Ευγενία Ζαφειροπούλου (1893–1933) και την κόρη τους, την Ντόμνα. Το Διαμαντάκ ήταν άνθρωπος χαμογελαστός, με το καπέλο πάντα στο κεφάλι και τη φωνή του γεμάτη ευγένεια. Μα η ζωή τον πόνεσε νωρίς, όταν έχασε την Ευγενία , την όμορφη γυναίκα με το γλυκό χαμόγελο ,στα σαράντα της χρόνια.
*Ο Αθανάσιος Πλαταράς, γιος του Αναστασίου και της Αναστασίας, γεννημένος το 1885 στο Όκλαλι, ήρθε με τη γυναίκα του, τη Σουλτάνα (1895–1976), κόρη του Δημητρίου Ιωάννου και της Παναγιώτας από το Ερμενίκιοϊ. Ήταν ζευγάρι δουλευτάρικο και αγαπημένο, που φρόντισε να στεριώσει σπίτι και τιμή στη νέα του γη.
*Ο Θανάσης Παρπαράς, γνωστός ως Θάνος, γιος του Κωνσταντίνου και της Μαρίας, γεννήθηκε το 1883 στο Όκλαλι. Με τη γυναίκα του, τη Σοφία, κόρη του Σωτήρη Εμμανουηλίδη και της Μαργαρώς από τις Καστανιές, ήρθαν στη Νέα Δήμητρα με τα παιδιά τους, τον θετό τους γιο, τον Σωτήρη και τον βιολογικό τους γιο τον Πολυχρόνη. Ο Θάνος έφυγε νέος, το 1926, κι ύστερα ήρθε και ο χαμός του Σωτήρη στα χρόνια του Εμφυλίου. Έτσι, το όνομα Παρπαράς έγινε σύμβολο χαμένων παιδιών και γονιών που άντεξαν όσο μπορούσαν.
*Ο Απόστολος Παπαδόπουλος, ο γνωστός Παπαδάς, γιος του Παναγιώτη και της Βασιλικής, γεννήθηκε το 1888 στις Καστανιές της Τσατάλτζας. Ήρθε με όλη την οικογένεια και τον παππού, τον παπά-Απόστολο, κι έστησαν το σπιτικό τους στη Νέα Δήμητρα. Μα η ζωή του σημαδεύτηκε από θλίψη: έχασε την αδελφή του, την Καλλιόπη Γιάγκογλου, νέα γυναίκα, και αργότερα τη σύζυγο και την κόρη του στο ναυάγιο του Χειμάρα. Έζησε τον θάνατο κι όμως εκείνος στάθηκε με βλέμμα που κοιτούσε πάντα μακριά.
*Ο Αλέξανδρος Παπαδόπουλος, γιος του Αρσένη και της Μαρίας, γεννήθηκε το 1884 στο Όκλαλι και ήρθε με τη γυναίκα του, τη Ζηνοβία, κόρη του Μιχαήλ Σισμάνογλου και της Σμαράγδας. Μαζί τους ήταν και ο πατέρας του, ο Αρσένης. Ήταν οικογένεια ευγενική, με καλλιέργεια και σεβασμό για τα γράμματα. Κράτησαν ζωντανό το ήθος και τη γλώσσα των Θρακιωτών.
*Ο Φώτιος Στεργιάδης, γιος του Στέργιου και της Ευδοκίας, γεννήθηκε το 1880 στο Όκλαλι και ήρθε με τη γυναίκα του, την Αθηνά (1885–1962), κόρη του Στέργιου και της Ευπραξίας, και τα τρία τους παιδιά. Μα η μοίρα δεν του χάρισε χρόνο, καθώς έφυγε μόλις τρία χρόνια μετά την εγκατάσταση στη Νέα Δήμητρα. Η Αθηνά έζησε πολύ, αλλά γνώρισε κι εκείνη τη σκληρή απώλεια των δύο παιδιών της. Κι όμως, στάθηκε όρθια, όπως στέκουν οι ρίζες των δέντρων ακόμη κι όταν τα κλαδιά τους έχουν σπάσει.
Στο χώμα της Νέας Δήμητρας ανασαίνει ακόμη η Πατρίδα που χάθηκε.
Μέσα από τις ιστορίες τούτων των ανθρώπων, ο χρόνος αναπνέει και οι πέτρες των σπιτιών ψιθυρίζουν ονόματα: Γεώργιος, Αθηνά, Μαργιόρα, Στέργιος, Μάλαμα, Αλέξανδρος…
Ήρθαν κυνηγημένοι, μα δεν κουβάλησαν μονάχα τη θλίψη, έφεραν μαζί τους την ψυχή ενός κόσμου, τη γλώσσα, τις μυρωδιές, τις προσευχές τους. Έστησαν ξανά εκκλησιές, περιβόλια, σπίτια και πάνω απ’ όλα ελπίδα.
Κι εμείς, οι απόγονοι, ακούμε ακόμη τη φωνή τους τα βράδια του καλοκαιριού, όταν φυσά απ’ τα χωράφια ο αέρας της μνήμης.
Γιατί τίποτα δεν χάνεται στ’ αλήθεια , μονάχα μεταμορφώνεται σε ρίζα.
Και εκεί, στη ρίζα της Νέας Δήμητρας, ανθίζει η ιστορία όλων τους.
Συνεχίζεται…