Μέρος 3ο. Μνήμες χαμένες στην Πατρίδα.
Οι Μορφές της Μνήμης.
*Στο Άκαλαν της Τσατάλτζας, το 1880, γεννήθηκε ο Σταύρος Αξονίδης, γιος του Κωνσταντίνου και της Γαρυφαλλιάς. Στο ίδιο χώμα, κάτω από τον ίδιο ουρανό, γεννήθηκε και η γυναίκα του, η Χαρίκλεια. Μαζί πέρασαν το κατώφλι της προσφυγιάς, για να φτάσουν στη Νέα Δήμητρα. Μα η μοίρα τούς σημάδεψε σκληρά. Έχασαν και τους δυο γιους τους. Τον Βασίλη, που τον θέρισε η σκωληκοειδίτιδα, και τον Κωνσταντίνο, που τον κατάπιε η θάλασσα στο ναυάγιο του Χειμάρα. Έμειναν να πορεύονται με τη σιωπή και τις φωτογραφίες τους.
*Η Παναγιώτα Αλμπάνη, κόρη του Δημητρού και της Μαγδαληνής Ειρήνογλου, γεννημένη το 1866 στο Ερμενίκιοϊ της Τσατάλτζας, ήρθε χήρα στη Νέα Δήμητρα. Έφερε μαζί της τις κόρες της, τη Ζαχαρένια, τη Σουλτάνα, την Ευφροσύνη και την Κυριακίτσα και στάθηκε βράχος ανάμεσά τους, ώσπου έσβησε ήσυχα, 88 χρονών. Η ζωή της ήταν ένας μικρός άθλος σιωπηλής μητρότητας.
*Από το Λαζάρκιοϊ της ίδιας περιοχής ήρθε η Ανθούλα Αλεξιάδου, που γεννήθηκε το 1870 κόρη του Γιώργου Γανακίδη και της Κατίνας . Χήρα του Αθανασίου, πήρε τον γιο της, τον Χαράλαμπο, και έστησαν καινούργιο νοικοκυριό στη Νέα Δήμητρα. Έζησε ώς τα 82 της χρόνια, βλέποντας τις γενιές να αλλάζουν και τα παιδιά να ριζώνουν στο νέο τόπο.
*Η Μαργιόρα Αναστασιάδου, γεννημένη το 1854 στο Όκλαλι, ήρθε κι εκείνη χήρα του Αναστάσιου Στεργιάδη. Ήταν η προγιαγιά της γράφουσας , η μάνα της Τσιφτσόγλου Κερανιώς, της Τσάκαινας, και της Καλφοπούλου Σμαραγδής. Έζησε ως τα 95 της χρόνια, σοφή και γαλήνια, η στερνή φωνή μιας γενιάς που ξεριζώθηκε αλλά δεν λύγισε.
Είθε να της μοιάσω, γράφω εγώ ,η απόγονή της, και σε τούτο βρίσκεται όλο το βάθος της μνήμης.
*Η Δέσποινα Βεργουλάκη, η παπαδιά του παπά-Μιχαήλου, κόρη του Μαργαρίτη Φάντη και της Λουλούδας, γεννήθηκε το 1872 στο Αχμέτ Βέη της Βιζύης. Ήρθε στη Νέα Δήμητρα και έζησε 72 χρόνια, αφήνοντας πίσω της τη γλυκιά θύμηση μιας γυναίκας με πραότητα και αρχοντιά.
*Η Σταυρινή Γιαννακοπούλου, κόρη του Ιωάννη Τριανταφυλλίδη και της Ευθυμίας, γεννημένη το 1880 στο Όκλαλι, ήρθε με τον άντρα της, τον Συμεών. Υιοθέτησαν την Κατίνα Χατζοπούλου του Παναγιώτη και τη μεγάλωσαν σαν δική τους κόρη. Έζησε ως τα 84 της χρόνια, σπέρνοντας γύρω της καλοσύνη και απλότητα.
*Ο Ιωάννης Γεωργιάδης, γιος του Κωνσταντίνου και της Αλεξάνδρας, γεννημένος το 1885 στο Όκλαλι, ήρθε με τη γυναίκα του, την Κυριακιώ, και τα παιδιά τους. Έζησε 77 χρόνια, με ρίζες που κράτησαν δυνατές μέσα στο νέο χώμα της Νέας Δήμητρας.
*Ο Ευδόξιος( Δοξάκης ) Ντοτσόγλου ή Ιωαννίδης, ήρθε με τη γυναίκα του τη Μαρία (γεννημένη το 1867). Δεν σώθηκαν πολλά για εκείνον, μήτε οι ημερομηνίες του, μα η Μαρία έζησε ως τα 85 της. Ήταν οι γονείς της Μαργιορής Σαρβανιτίδου, της Παρθένας Τακίδου, της Χάιδως Κυριακίδου και της Άννας , της άτυχης Άννας, που έφυγε νέα, γυναίκα του Ευθύμη Τσακιρίδη.
Οι ζωές τους, σαν ψηφίδες μιας εικόνας που συμπληρώνεται μέσα από τη μνήμη.
*Η Ζωή Ζαφειροπούλου, κόρη του Αναστάσιου Καρδίτση και της Κατίνας, γεννημένη το 1873 στη Σηλυβρία, ήρθε χήρα του Δημήτρη από το Όκλαλι της Τσατάλτζας. Είχε τέσσερα παιδιά και στην κοιλιά της τον πέμπτο, τον Γιώργο, όταν ξεκίνησε το ταξίδι του ξεριζωμού. Έχασε δύο γιους στα σκοτεινά χρόνια του Εμφυλίου και έφυγε κι εκείνη τότε, το 1948, αφήνοντας πίσω μια ιστορία που ακόμη πονά.
*Ο Αντώνης Ιωακειμίδης, γιος του Ιωακείμ και της Ζωής, γεννήθηκε το 1884 στο Όκλαλι. Μαζί του ήρθε η γυναίκα του, η Ελένη, κόρη του Ανδρέα και της Γαρυφαλλιάς, από το ίδιο χωριό. Ο αδελφός του, ο Αλέξανδρος (Κεχαγιάς)(1885-1943) ακολούθησε με τη γυναίκα του τη Μάλαμα Γιάγκογλου και τα τέσσερα παιδιά τους.
Ο Αντώνης έστησε μπακάλικο και κρεοπωλείο, ενώ ο Αλέξανδρος κράτησε μεγάλο κοπάδι προβάτων. Με τον ιδρώτα τους έγραψαν τη νέα αρχή μιας γενιάς.
*Η Γαρυφαλλιά Αδαμαντίδου, γνωστή ως Τσομπάνη ή Καλφοπούλου, ήταν η μάνα του Διαμαντή Καλφόπουλου και της Ελένης Ιωακειμίδου. Ήρθε στη Νέα Δήμητρα και εδώ άφησε την τελευταία της πνοή, ανάμεσα στα παιδιά και στα εγγόνια της.
*Ο Κωνσταντίνος Ιωαννίδης, γιος του Θεόδωρου και της Αναστασίας, γεννημένος το 1881 στο Όκλαλι, και η Ευρωζία Αλμπανίδου, κόρη του Αντώνη και της Λαμπρινής, από το ίδιο χωριό, ήρθαν κι αυτοί στη Νέα Δήμητρα και πέθαναν σε βαθιά γεράματα, βλέποντας τον τόπο να γίνεται πατρίδα.
*Η Μάλαμα Ιωακειμίδου, κόρη του Πασχάλη Κουτερά και της Φερσαγής, γεννημένη το 1864 στο Τσακήλ της Τσατάλτζας, παντρεύτηκε στο Όκλαλι της Τσατάλτζας τον χήρο Ιωακείμ Ιωακειμίδη. Μαζί απέκτησαν τον Στέργιο της Νέας Δήμητρας και την Πολύμνια, που βρέθηκε στη Γαλλία. Η Μάλαμα έζησε ως τα 85 της, ώσπου το 1949 την πήρε κοντά του ο Θεός, ήσυχα και γλυκά, όπως είχε ζήσει.
*Η Αναστασία Ιωαννίδου, κόρη του Γιώργου Γκόγκου και της Ζωγραφίας, γεννήθηκε το 1875 στο Όκλαλι. Ήταν αδελφή του Γιάννη του Στογιανάκκ και χήρα του Κωνσταντίνου Ιωαννίδη της Νέας Δήμητρας. Κι εκείνος είχε έρθει με τους πρόσφυγες, μα τα ίχνη του χάθηκαν στο χρόνο.
*Ο Νικόλαος Καλφόπουλος (Νικολακάκης), γιος του Βασίλη και της Κρυσταλλένιας, γεννημένος το 1877 στο Όκλαλι, έφτασε στη Νέα Δήμητρα με τη γυναίκα του την Κωνσταντινιά (1895–1981), κόρη του Απόστολου Βουλκίδη και της Λαμπρινής, και την κόρη τους την Κρυσταλλένια . Στη νέα γη συνέχισαν το έργο των προγόνων τους, με τιμή και αξιοπρέπεια .
Όλοι αυτοί οι άνθρωποι, με τα ονόματα, τα χωριά και τις χρονολογίες τους, κουβαλούσαν στην καρδιά τους μια χαμένη πατρίδα. Σήκωσαν στους ώμους τους τον ξεριζωμό, μα ρίζωσαν ξανά. Έσπειραν στον κάμπο της Νέας Δήμητρας τα στάχυα και τα όνειρά τους, κι από αυτούς γεννηθήκαμε εμείς ,οι συνεχιστές της μνήμης.
Στο χώμα του χωριού κοιμούνται οι πρώτοι, κι εμείς στεκόμαστε από πάνω τους, σαν μαρτυρία ότι τίποτα δεν χάθηκε στ’ αλήθεια. Μόνο μεταμορφώθηκε σε ιστορία και ευγνωμοσύνη.
Συνεχίζεται…