Κάτω από τον Ίδιο Ουρανό .Οικογένεια Ισμαήλογλου της Νέας Δήμητρας
Την δεκαετία του ’70, στο χωριό, έμενε η οικογένεια Ισμαήλογλου που είχαν αναλάβει την φύλαξη των αγελάδων του χωριού και ήταν μεγάλη οικογένεια . Οι γονείς, ο Ισμαήλ και η Αϊσέ ήταν γεννημένοι στην Ελλάδα και είχαν καταγωγή από την Ξάνθη . Ήταν Έλληνες πολίτες και έχαιραν όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που πηγάζουν, από αυτήν την ιδιότητα .
Στο χωριό μας Νέα Δήμητρα ήρθαν ως βοσκοί των αγελάδων και εγκαταστάθηκαν για πολλά χρόνια στο σπίτι , που τους παραχώρησαν οι χωριανοί, δίπλα στο δικό μας. Το μικρό αυτό σπιτάκι ανήκε στον Γιώργο Ιωαννίδη που έφυγε στην Θεσσαλονίκη με την οικογένειά του .
Η αντικοινωνική συμπεριφορά μας θα μπορούσε να εκδηλωθεί και επειδή τους θεωρούσαμε Τούρκους και υπήρχε η αντίθεση από πάντα για τον λαό και την χώρα. Υπήρχαν διαφορές στην καταγωγή, στην γλώσσα και στην θρησκεία που δεν στάθηκαν εμπόδια και οι Νεοδημητριώτες τους υποδέχθηκαν με αγάπη και αλληλεγγύη.
Οι Ισμαήλογλου έφεραν μαζί τους τα πράγματά τους παπλώματα , κουβέρτες μαξιλάρια ,στρωσίδια ,στρώματα , τεντζερέδες ,καζάνια .Το κάρο με το γαϊδουράκι τους ήταν φορτωμένο όχι μόνο με τα χρειαζούμενα αλλά και με την κουλτούρα τους , την παράδοσή τους και την διαφορετική προοπτική για τη ζωή που αν και φαινόταν διαφορετική στην αρχή , γρήγορα έγινε αποδεκτή και αγαπητή από τους χωριανούς μας .
Το γαϊδουράκι το παίρνανε μαζί τους , όταν έβοσκαν τα ζώα στον κάμπο, που κουβαλούσε μαζί του τις προμήθειές τους .Μαζί τους είχαν έξι παιδιά .Τον Σόλμι που τον φώναζαν Σίμο , την Ντιλέκ που την φώναζαν Κατίνα , την Τζεμιλέ που την φώναζαν Τασούλα , τον Χασάν που τον φώναζαν Χάμπο, τον Καντίρ που τον φώναζαν Κοσμά και τον Σαντί που τον φώναζαν Σταύρο.Όπως καταλαβαίνουμε ήταν μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα , η γλώσσα τους ήταν τουρκική αλλά μιλούσαν καλά και την ελληνική γλώσσα.
Από την πρώτη στιγμή της εγκατάστασής τους εδώ, φάνηκε η αγαθή καρδιά του πατέρα Ισμαήλ και η σεμνή συμπεριφορά της μάνας Αϊσέ .
Τα ζώα τού χωριού τα πήγαιναν οι γονείς μας στην Σολτάρα και ο Ισμαήλ ήταν εκεί με τα αγόρια του και τα οδηγούσαν πέρα στον κάμπο. Οι αγελάδες βοσκούσαν στα χωράφια με τις καλαμιές και τα παιδιά πρόσεχαν τα ζώα , να μην χαθούν από το κοπάδι και να μην πάνε σε χωράφια με καλλιέργειες και τριφύλλια .
Οι Ισμαήλογλου ήταν όλοι τους μελαχρινοί και ο ήλιος τους έψηνε και τους μαύριζε ακόμη περισσότερο .Τα πόδια τους ήταν εκτεθειμένα στα αγκάθια και τις καλαμιές με τα ελαφρά παντοφλάκια τους, που έβγαιναν σε κάθε κίνησή τους , τα χέρια τους μαυρισμένα από τον ήλιο, αλλά τα μάτια τους έλαμπαν από την ίδια ζωντάνια , που είχαμε κι εμείς. Η ζωή τους στην Νέα Δήμητρα κυλούσε στον κάμπο και χάνονταν μέσα στο λιοπύρι .
Όταν γυρνούσαν αργά το βράδυ ήταν έτοιμο το χαμηλό τραπέζι τους με τα ιδιαίτερα φαγητά τους .Η Αϊσέ που την φώναζαν Ανά , μάνα , είχε πάντα έτοιμο το φαγητό τους και οι κόρες βοηθούσαν . Ο Ισμαήλ ήταν νέος αλλά έδειχνε γέρος και τα μάτια του ήταν κόκκινα από την ακτινοβολία του ήλιου. Το δέρμα του εκτός από το σκούρο χρώμα ήταν και βαθιά αυλακωμένο ,γερασμένο .
Δεν ήταν σύνηθες το φαινόμενο της συνύπαρξης άλλων φυλών στην μικρή μας κοινότητα. Με τον ερχομό αυτής της οικογένειας φάνηκε, αν είμασταν έτοιμοι, να δεχθούμε αυτήν την διαφορετικότητα . Επειδή υπάρχει έμφυτη η τάση να αντιμετωπίζουμε κάθε τι το ξένο με καχυποψία.
Αυτή η οικογένεια είχε άλλη καταγωγή , άλλη γλώσσα και άλλη θρησκεία. Από την πρώτη στιγμή όμως φάνηκε ότι ήμασταν έτοιμοι .Πρώτα η γειτονιά γύρω από το σπίτι τους που συμπεριελάμβανε και το δικό μου πατρικό .
Με μια επίσκεψη οι γειτόνισσες τους καλωσόρισαν και τους ρώτησαν τί χρειάζονται .Η μαμά μου Φωτούλα , η θεία Βαγγελιώ , η θεία Τασούλα, η θεία Βασίλω .
Οι Ισμαήλογλου δεν ζήτησαν τίποτε και έδειξαν την ευγένεια της ψυχής τους και την καλοσύνη τους . Μας κοίταζαν στα μάτια , σαν να ένοιωθαν αυτήν την προσφορά .
Όλη την μακρά περίοδο τής διαμονής τους σε αυτό το φτωχικό σπιτάκι , δεν δημιούργησαν προβλήματα συμπεριφοράς.
Έξω στην αυλή έβαζαν το καζάνι και έπλεναν τα ρούχα τους και άπλωναν μπουγάδες έξω στα σύρματα της αυλής . Τα φτωχικά τους ρούχα λίγα και οι γυναίκες φορούσαν ‘τα σαλβάρια’, που ήταν μακριές βράκες και πάντα είχαν μαντήλα στο κεφάλι με πέρλες. Η μαμά τους φορούσε μια μαύρη , ‘ κελεμπία’, σαν ρόμπα .
Σε ένα άλλο καζάνι έφτιαχναν το φαγητό, για να χορτάσει η πολυμελής οικογένεια και οι γυναίκες ήταν όλη μέρα απασχολημένες με τις δουλειές του σπιτιού.Θυμάμαι ακόμη το πλύσιμο αυτού του καζανιού με στάχτη. Πώς έτριβε με δύναμη η Τασούλα για να γυαλίσει η ‘ μπακίρα’ και το κατάφερνε .
Η αξιοπρέπεια και η σεμνότητα ήταν οι αρετές τους και γίναμε φίλοι με τα παιδιά από την πρώτη στιγμή .Ήταν οι φίλοι μας ,οι γείτονές μας, οι συγχωριανοί μας και μετά τους νοιώθαμε και αδέλφια μας . Πηγαίναμε συχνά με τα κορίτσια της γειτονιάς , σπίτι τους .
Παίζαμε στην αλάνα τής αποθήκης της
Ένωσης , κεραμιδάκια , μήλα και δεν τους ξεχωρίζαμε ποτέ και δεν τους υποτιμήσαμε ποτέ, ούτε με τις σκέψεις μας, ούτε με τις πράξεις μας .
Το ότι μιλούσαν μια άλλη γλώσσα και το ότι ήταν μουσουλμάνοι, δηλαδή ήταν άλλης θρησκείας , δεν στάθηκε εμπόδιο στις σχέσεις και στην φιλία μας .
Η μαμά μου τους πήγαινε πολλές φορές κάποιο ιδιαίτερο φαγητό ή γλύκισμα και
Τότε που είχαμε τα μποστάνια ο μπαμπάς μου πάντα τους έδινε καρπούζια και πεπόνια .Οι γειτόνισσες έδιναν μαρμελάδες , γάλα και ψωμί .Η γιαγιά μου η Τσάκαινα τους έπλεξε ‘τσουράπια ‘, κάλτσες χοντρές για τον χειμώνα και ένα ‘σάλι’, εσάρπα , για την όμορφη Τασούλα .Όχι ότι δεν είχαν .Ήταν πολύ εργατικοί και έβγαζαν το ψωμί τους με τον τίμιο ιδρώτα τους και ποτέ δεν μπλέχτηκαν σε φασαρίες και μπελάδες .
Οι ηλικίες των παιδιών ταίριαζαν με τις δικές μας και είχαν λαχτάρα για μάθηση αλλά ήταν κάτι απαγορευμένο γι’ αυτούς και περίεργο .Η αδελφή μου η Νούλα πήγαινε στην αυλή τους και τους μάθαινε γραφή και ανάγνωση .Και δεν το ξέχασαν ποτέ αυτό .
Όταν πέρασαν τα χρόνια τής το αναγνώρισαν , λέγοντας, σε ευχαριστούμε , Νούλα .
Θα ήταν ψέμα να πω , πως όλες οι φωνές ήταν αλληλοβοήθειας και ανθρωπιάς και υπήρξαν ελάχιστες φωνές αντίδρασης .Αυτές όμως σκεπάστηκαν από το κύμα ανθρωπιάς των χωριανών μας .Στο χωριό μας ήταν πολύ βαθιά η αίσθηση της ισότητας και του σεβασμού προς τον άνθρωπο , από όλους σχεδόν.
Στο καφενείο του χωριού ο Ισμαήλ έχαιρε της εκτίμησης των συγχωριανών του , γιατί έτσι τον αντιμετώπιζαν όλοι ,σαν χωριανό τους .
Οι αξίες της αλληλεγγύης και της προσφοράς καλλιεργήθηκαν από τους γονείς μας καθώς τους ενδιέφερε να εμφυσήσουν σε μας το αίσθημα τής απλότητας , της σεμνότητας και της δικαιοσύνης .Παιδιά προσφύγων οι γονείς μας είχαν στο αίμα τους την αρετή της προσφοράς και της αλληλεγγύης. Υπήρχαν οι αξίες από τους γονείς μας και η φλόγα της αγάπης προς τον συνάνθρωπό μας ήταν δυνατή . Αυτό το άνοιγμα προς τον συνάνθρωπό ήταν ο ανθρωπισμός μόνο και η προκατάληψη ήταν μια έννοια που δεν γνωρίσαμε ποτέ.
Πέρασαν τα χρόνια και μεγαλώναμε όλοι μαζί στην ίδια γειτονιά .
Και μετά από πολλά χρόνια οι δρόμοι όλων χώρισαν .
Στην διάρκεια της εργασίας μου , ως Μαία στο Νοσοκομείο της πόλης μας πολλές φορές συνάντησα τους φίλους μας και ήμουν η μαία που βοήθησε τα παιδάκια τους να έρθουν στον κόσμο .Ένα ζευγάρι πασουμάκια με πέρλες και στρας κεντημένο είναι το πιο ακριβό μου δώρο από τον Κοσμά , που βοήθησα την γυναίκα του .
Άνθρωποι είναι σαν και μας και αυτοί που , ζούνε , υπάρχουν , ερωτεύονται ,γεννάνε, μεγαλώνουν παιδιά . Παιδιά του ίδιου θεού, κάτω από τον ίδιο ουρανό .
Δεν χρειάζονταν ειδική παιδεία και γνώσεις κοινωνιολογίας οι γονείς μας για να μας διδάξουν την αξία της ελευθερίας , της ισότητας και της δικαιοσύνης .
Και είναι υποχρέωσή μας να βοηθήσουμε , ώστε κάθε άνθρωπος να ζει ελεύθερος , σε μια κοινωνία , που δεν θα έχει διακρίσεις .
Τότε με την λιγοστή μόρφωση ή ακόμη και την έλλειψή της οι γονείς μας έδιναν σε μας μαθήματα ανθρωπιάς .Και ακολουθούσαμε το παράδειγμά τους .
Έτσι οι Ισμαήλογλου παραδείγματα σεμνότητας και αξιοπρέπειας έδειξαν ότι η διαφορετικότητα ήταν πηγή πλούτου και όχι διχασμού. Ήταν άνθρωποι με πλούσια κληρονομιά που προσέφεραν προοπτική για συνύπαρξη με την μικρή κοινωνία ,του χωριού μας .
Σήμερα όσο έχει ανέβει το μορφωτικό και βιοτικό επίπεδο, τόσο προκαλούνται φαινόμενα περιθωριοποίησης .Αυτός είναι ο ρατσισμός που ούτε την λέξη δεν γνωρίζαμε τοτε . Γνωρίζαμε και συνεχίζουμε να γνωρίζουμε ,ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και έχουν τα ίδια δικαιώματα .
« Έχω ένα όνειρο ,μια μέρα όλοι ,
Θα ενώσουν τα χέρια , μαύροι , λευκοί …. Σαν αδέλφια ! « Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023