Ιστορίες από την Πατρίδα : Στο Σκοτάδι της Συγχώρεσης . Τυφλός Θανάσης .
Η ιστορία που ακολουθεί είναι μια αληθινή μαρτυρία ,γεμάτη πόνο , τύψεις και αγώνα για επιβίωση μέσα από τα μάτια του Θανάση Μπαχαρίδη ,αδελφού της γιαγιάς μου , που έζησε και στην Νέα Δήμητρα.
Ο αδερφός της γιαγιάς μου, της Δαφνιώς Γκάιτατζη, ο Θανάσης Μπαχαρίδης από το Κερμέν της Τυρολόης ( Τσόρλου ) της Ανατολικής Θράκης ,πήρε μέρος στην Μικρασιατική Εκστρατεία στην Τουρκία, με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Γνωρίζουμε όλοι την κατάληξη αυτής της εκστρατείας και ότι αυτή η καταστροφή , θεωρείται η μεγαλύτερη συμφορά τού νεότερου Ελληνισμού . Μετά από αυτόν τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1922, έγινε η φυγή από την Τουρκία της Ελληνικής Διοίκησης .
Ο ελληνικός στρατός υποχωρούσε άτακτα , μετά την κατάρρευση του μετώπου, από τη γενικευμένη εκδίωξη και εξόντωση μέρους των Ελλήνων και χριστιανικού πληθυσμού της Μικράς Ασίας .Εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί και ξεριζωμένοι σε αυτόν τον πόλεμο που πήρε μέρος και ο Θανάσης και η ζωή του συνδέθηκε βαθιά με αυτήν την μεγάλη συμφορά. Οι στρατιώτες που συμμετείχαν στην Μικρασιατική Εκστρατεία υπήρξαν οι τραγικοί πρωταγωνιστές μιας από τις πιο επώδυνες στιγμές της Ελληνικής Ιστορίας. Με υψηλό φρόνημα οδηγήθηκαν στο μέτωπο με την πίστη στην» Μεγάλη Ιδέα» και την απελευθέρωση των ελληνικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας και μετά την κατάρρευση του μετώπου γυρνούσαν πίσω ρακένδυτοι , χωρίς παπούτσια , αποστεωμένοι. Κυριολεκτικά σέρνονταν από τις κακουχίες .
Η εικόνα των επιζώντων ήταν τραγική και σοκαριστική. Σύμφωνα με το τύπο της εποχής εκείνης ήταν κινούμενοι σκελετοί και ανθρώπινα φαντάσματα .Οι στρατιώτες που γυρνούσαν πίσω αποδεκατισμένοι και πεινασμένοι περνούσαν από χωριά τουρκικά και ζητούσαν ψωμιά .
Οι Τούρκοι αρνήθηκαν να τους δώσουν και αναγκάστηκαν να τα κλέψουν και να βάλουν φωτιά στην αποθήκη των Τούρκων. Η πείνα και η ταλαιπωρία κάνει τους ανθρώπους , αγρίμια .Τους κάνει άπονους. Εκεί στα βάθη της Ανατολίας ένιωσαν παιδιά απροστάτευτα και βγήκε το ένστικτο της αυτοσυντήρησης . Τους ανάγκασε να πάρουν ακραία μέτρα όπως λεηλασίες και πυρπολήσεις.
Δεν γεννήθηκε έτσι ο παππούς Θανάσης ο Μπαχαρίδης. Αλλά η πορεία αυτή της επιστροφής με το ηθικό πεσμένο και μάρτυρες μιας μεγάλης καταστροφής , τους άλλαξε Αυτές είναι οι μαύρες σελίδες που γράφτηκαν και από τη μια και από την άλλη πλευρά του πολέμου εκείνου.
Μια Τουρκάλα όταν είδε την φωτιά στην αποθήκη , άνοιξε το παράθυρο , είδε το κακό που γινόταν και φώναξε : «Να κιοραθείτε , να μείνετε τυφλοί, για να μην κάνετε άλλο κακό.» Ο Θανάσης δεν ξέχασε ποτέ αυτήν την φωνή .
Μετά από πολλά βάσανα οι άτακτοι στρατιώτες , ταλαιπωρημένοι και πρόσφυγες , έφτασαν στην Ελλάδα. Δεν γύρισαν στις πατρογονικές τους εστίες πίσω στην Ανατολική Θράκη και έψαχναν να βρούν τους συγγενείς τους, που ήταν πρόσφυγες στην Ελλάδα .Τράβηξαν πολλά βάσανα όλοι τους. Μετά από περιπέτειες ο Θανάσης Μπαχαρίδης , πήγε στην Λακιά της Φλώρινας που όπως έμαθε πήγαν οι δικοί του Κερμενιώτες μαζί με Αγαλανιώτες και τους βρήκε εκεί .
Στην Λακιά έκανε τη δουλειά που ήξερε από την Πατρίδα, ήταν καρβουνιάρης. Κι έτσι δούλευε στα φουρνέλα που βγάζουν κάρβουνο . Δυστυχώς κάποια στιγμή ένα φουρνέλο άργησε να σκάσει και όπως πήγε να δει, εκείνη την στιγμή , έσκασε στα μάτια του και τα κάρβουνα , μικρά κομμάτια , μπήκαν στα μάτια του και στο σώμα του. Ο ίδιος θυμήθηκε τη σκηνή με το καμένο σπίτι και την κατάρα της Τουρκάλας και είπε ότι ο Θεός τον τιμώρησε. Έπιασε η κατάρα της γυναίκας , που είδε την φωτιά. Αγόγγυστα πέρασε την υπόλοιπη ζωή του χωρίς το φώς του, χωρίς να βλέπει τον κόσμο . Θεωρούσε ότι ο Θεός τον τιμώρησε για το κακό που έκαναν .
Ο Θανάσης Μπαχαρίδης , έζησε και στο χωριό μας Νέα Δήμητρα, το 1940 και είχε μαζί του τη μαμά του Καλλιόπη, μαμά της γιαγιάς μου Δαφνιώς Γκάιτατζη. Ζούσανε με την βοήθεια των συγγενών και η γιαγιά Καλλιόπη έγνεθε μαλλί με την ρόκα , στην γιαγιά Καραμαλάκαινα ,την μάνα της Γιαννούλας Αργυροπούλου .
Έμενε σε ένα μικρό σπιτάκι εκεί που ήταν το γραφείο του Συνεταιρισμού , δίπλα στου Σωτηριάδη του Θανάση .
Ο Θανάσης Μπαχαρίδης , μέσα στο σκοτάδι που τύλιξε τη ζωή του, ζητούσε απεγνωσμένα συγχώρεση στην προσευχή του από τον Θεό. Κάθε μέρα τα γονατά του ακουμπούσαν το ξύλινο πάτωμα του φτωχικού του στην Νέα Δήμητρα και με τα χέρια σταυρωμένα ζητούσε από τον Θεό να αναπαύσει την ψυχή του από τις τύψεις .
Την πραγματική αυτή ιστορία την αφηγήθηκε ο ίδιος, ο παππούς Θανάσης Μπαχαρίδης, στον θείο μου παπά – Χρήστο Γκάιτατζη , γιο της αδελφής του Δαφνιώς .
Την διηγούνταν πάντα και παντού ο Θανάσης , λες και ήθελε να συγχωρεθεί και από τους ανθρώπους , αφού ζητούσε και την συγχώρεση , με ταπεινότητα από τον Θεό .
Και έτσι έφτασε και σε μένα, από αφήγηση του θείου μου παπά -Χρήστου , η ιστορία του προγόνου μας , που δεν ήταν καθόλου παραμυθένια . Στα μάτια των ανθρώπων ο Θανάσης ήταν ένας τυφλός απόμαχος καρβουνιάρης , στα μάτια του Θεού όμως ήταν ένας άνθρωπος που ζητούσε συγγνώμη με όλη του την ψυχή .
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023