Μέρος 6ο . Η Πλατέα της Νέας Δήμητρας
Δίπλα στο καφενείο του Παπάζουγλου ,εκεί όπου οι χωριανοί έπιναν τον καφέ τους και αντάλλασσαν τα νέα της ημέρας, βρισκόταν το μπακάλικο του Χρήστου του Καραμανλή. Ένα μαγαζί που μύριζε παλιά εποχή , εμποτισμένο με μυρωδιές από μπαχαρικά, σαπούνια ,τυριά .
Όμως πριν περάσει στα χέρια του Χρήστου ,το μπακάλικο ανήκε στον Δημήτρη Κεμπαπτσόγλου , τον πεθερό του ,έναν άνθρωπο με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη . Στην ταμπέλα του μαγαζιού του ,περήφανα αναγραφόταν :
ΜΠΑΚΑΛΙΚΟ Δ. ΚΕΜΠΑΠΤΣΟΓΛΟΥ
Σιδηρικά – Χαρτόσημα
Ο Κεμπαπτσόγλου ήταν άνθρωπος μερακλής ,με μια ευγένεια που ξεχώριζε . Στο κατάστημά του είχε του κόσμου τα καλά . Μέσα κι έξω από το μπακάλικο κρέμονταν αλυσίδες , εξαρτήματα για τα άλογα , πέταλα , χαϊμαλιά, καρφιά , κουβάδες , εργαλεία γεωργικά , κασμάδες , λισγκάρια , σφυριά , κοντάρια .Ήταν πολύ έξυπνος άνθρωπος και του ταίριαζε το εμπόριο . Με την πληθώρα των αντικειμένων στο μαγαζί του υπήρχε ένας κοσμοπολίτικος αέρας που έφερε ο Κεμπαπτσόγλου από την Κωνσταντινούπολη .
Ήταν και ζωγράφος εικόνων, ένας μικρός καλλιτέχνης μέσα στο μπακάλικό του , που ήταν ένας μικρός , τακτοποιημένος χώρος πραγματικός θησαυρός για τους Νεοδημητριώτες με τα χρειαζούμενα της εποχής εκείνης . Ο Κεμπαπτσόγλου είχε βοηθό τον Βάγιο τον Καλφόπουλο , τον γιό του Αριστείδη και της Δοξής . Νεαρό παιδί ,γεμάτο ζωντάνια , έτρεχε μέσα έξω , κουβαλώντας τενεκέδες με λάδι και σάκους με ζάχαρη
Ο γαμπρός του Κεμπαπτσόγλου , ο Χρήστος Καραμανλής κράτησε την παράδοση του μαγαζιού για πολλές δεκαετίες με την συνέπειά του και την νοικοκυροσύνη του .
Ο θείος Χρήστος φορούσε την καφέ ποδιά του και δεν είχε μπακαλόγατο , όπως ο Χατζηχρήστος στον «Ζήκο». Είχε όμως τα χρυσά παιδιά του χωριού μας , τον Γιώργο και τον Κώστα Ζαρζουλά να τον βοηθάνε στις δουλειές , όταν σταματούσαν από τις σπουδές τους , τα καλοκαίρια . Είχε και μπακαλοτέφτερο, γιατί οι καιροί ήταν δύσκολοι . Αυτό μαρτυρούσε τις οικονομικές δυσκολίες της εποχής εκείνης. Πόσες φορές σβήστηκε και ξαναγέμισε το τεφτέρι αυτό .
Στην αριστερή μεριά του μαγαζιού ήταν το γραφειάκι του , με την ζυγαριά και τα δύο μπρούντζινα τάσια , με την οκά και τα δράμια και στην δεξιά μεριά ήταν το ψυγείο με όλα τα καλά . Τυριά , κασέρια , σαλάμια , ελιές μαύρες γυαλιστερές .Μπροστά από το ψυγείο ήταν τα τσουβάλια με τα φασόλια , τις φακές , την φάβα και τα ρύζια . Στα ράφια ήταν τα κορν – μπιφ , το ζαχαρούχο γάλα Βλάχας , ο ανθός ορύζης Γιώτης ,το οινόπνευμα που το έλεγαν σπίρτο ,τα βερνίκια για τα παπούτσια τα Κάμελ , τα καλαμαράκια Καλιφόρνιας σε κονσέρβα , η μορταδέλα σε κονσέρβα , οι σαρδελομάνες , οι σάλτσες «Κύκνος» , τα μπαχαρικά σε σακουλάκια .Δίπλα ήταν τα τετράγωνα μπισκότα Παπαδοπούλου μέσα σε μεγάλο μεταλλικό κουτί ,που αγοράζαμε μαζί με τα νόστιμα λουκούμια χύμα και κάναμε το τέλειο γνωστό «τιπ- τοπ» . Μπισκότο πάνω – κάτω και στην μέση λουκούμι …θεϊκό .Το ούζο και το λάδι το αγοράζαμε χύμα , πηγαίνοντας το γυάλινο μπουκάλι και το σαλάμι ήταν κομμένο σε φετούλες .
Σε ξύλινα κιβώτια ήταν οι ρέγγες και οι παλαμίδες και σε μεταλλικά με μπόλικο αλάτι , οι παστές σαρδέλες και η λακέρδα .Είχε και σοκολατάκια μάρκας ΙΟΝ και δεύτερο κέρασμα . Το θυμάστε το δεύτερο κέρασμα ; Σοκογκοφρετένιο γλύκισμα σε ασημί ή κίτρινο χαρτί σε σχήμα μισοφέγγαρου .
‘Αα ξέχασα … είχε και μαντζούνια μέσα σε μια μεγάλη διάφανη σακούλα . Δέκα μαντζούνια μια δραχμή. Και αν δεν υπήρχε δραχμή ,υπήρχε η κότα !
Δέκα μαντζούνια =ένα αυγό .
Πόσες φορές περιμέναμε να γεννήσει η κότα στο κουμάσς(ι) , να πάρουμε το αυγό , κρυφά από τους γονείς μας. Να πάρουμε το αυγό στην χούφτα μας για να πάμε στου Καραμανλή, στου νουνού Πολυχρόνη ή στου Σταύρου . Το μπακάλικο του Σταύρου ήταν εκτός Πλατέας .
Τα αυγά τοτε ήταν χρήματα . Κι εμείς ,μικρά παιδιά ,δεν βλέπαμε την ώρα να τα εξαργυρώσουμε για λίγα μαντζούνια .
Ας γευτούμε ξανά τη γλύκα εκείνων των χρόνων . Με ένα νοσταλγικό μαντζούνι στο στόμα ,ας ταξιδέψουμε πίσω στο χρόνο . Σε έναν κόσμο που χάθηκε ,μα που ζει μέσα μας, νιώθοντας αγάπη και νοσταλγία για τις λεπτομέρειες ενός κόσμου που δεν υπάρχει πια ,αλλά παραμένει ζωντανός μέσα από τις αναμνήσεις .
(Συνεχίζεται…)
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023