Η Λάικα της Νέας Δήμητρας
Ήταν μια εποχή που τα αστέρια έμοιαζαν τόσο μακρινά και τα όνειρα των ανθρώπων ήταν στη γη , δεμένα με τη βιοπάλη και την καθημερινότητα. Τότε, μια αδέσποτη σκυλίτσα από τη Μόσχα, η Λάικα, έγινε θυσία στην πρόοδο της επιστήμης, στέλνοντας το μήνυμα πως ο άνθρωπος είχε βαλθεί να κατακτήσει το σύμπαν . Ένα όνομα που έμεινε στην ιστορία και τυπώθηκε σε καρτ- ποστάλ, γραμματόσημα, σχολικά βιβλία .
Όμως, εκείνο το όνομα δεν έμεινε μόνο στα ύψη του διαστήματος. Έφτασε κι ως τη γη, ως το χωριό μας , τη Νέα Δήμητρα.
Πριν εξήντα χρόνια οι μηχανικοί που έκλειναν την Λάικα , στον στενό και χωρίς παράθυρα θαλαμίσκο του Σπούτνικ 2 ήξεραν , πως αυτή θα ήταν η τελευταία φορά, που θα έβλεπαν την αδέσποτη σκυλίτσα .Την είχαν εκπαιδεύσει για να ταξιδέψει στο διάστημα . Κανείς όμως δεν είχε στο πρόγραμμα , τρόπο να γυρίσει η Λάικα ζωντανή . Ήταν διάσημη , έγινε διάσημη από την κακιά της μοίρα.
Έτσι έδωσε και το όνομά της σε ένα αυτοσχέδιο μηχάνημα , με πετρελαιοκινητήρα , που το κυκλοφόρησε πρώτος ο Τάσος Τσιφτσόγλου το Τσακάκκ, στην Νέα Δήμητρα . Είχε μπροστά την μηχανή του , δύο καθίσματα για τον οδηγό και τον συνοδηγό και έβλεπες την μηχανή που δούλευε και τα ρουλεμάν της . Πίσω ήταν η καρότσα κολλημένη με το μπροστινό μέρος της . Πατ ,πατ πατ πατ και ντούγκου ντούγκου , και μπόλικος μαύρος καπνός έβγαινε από την εξάτμισή της .
Ήταν η «Λάικα « που ο Τάσος έδωσε το όνομα της κακόμοιρης σκυλίτσας στο αυτοσχέδιο τρακτέρ του .Ήταν η Λάικα που ταξίδεψε στα αστέρια και η μοίρα της ήταν να μην γυρίσει πίσω . Ήταν η Λάικα που άνοιξε τον δρόμο προς τα αστέρια για τον άνθρωπο . Ήταν η Λάικα η παγκόσμια ηρωίδα, το αδέσποτο σκυλάκι που θυσιάστηκε στο όνομα της επιτυχίας των μελλοντικών αποστολών στο Διάστημα.
Κι όπως εκείνη η άτυχη σκυλίτσα ,που ταξίδεψε στο διάστημα χωρίς επιστροφή , έτσι και αυτό το τρακτέρ έμελλε να γράψει τη δική του ιστορία ,να γίνει η «ηρωίδα» του χωριού ,να κουβαλήσει κόπους , χαρές , ανθρώπους και μνήμες . Η δική μας Λάικα αγαπήθηκε και αυτή πολύ από όλους και πέρασε και αυτή στην αιωνιότητα , όπως και η νουνά της .
Πόσες φορές μετέφερε χωριανούς στα διπλανά χωριά για κάποιες δουλειές τους και σε πόσες βοήθειες έχει συνδράμει , μεταφοράς ή μετακίνησης . Αυτήν φορτώναμε καρπούζια και πεπόνια από το μποστάνι μας , για να πάει ο μπαμπάς μου στην «πούληση» και να μας θρέψει . Πήγα πολλές φορές μαζί του στα χωριά, να πουλήσουμε καρπούζια .
Όταν ήταν φορτωμένη με καρπούζια δυσκολευόταν να τρέξει και έβγαζε μαύρο καπνό. Όταν ξεπουλούσαμε τα καρπούζια και ήταν άδεια η καρότσα έτρεχε πολύ και στην κατηφόρα επιτάχυνε . Τότε έλεγε ο μπαμπάς μου
_ Κοίτα, Λένγκα ! Αραβάνν ,(γρήγορα ,ανεμπόδιστα), πηγαίνν (ει).
Μέχρι και στο Κιλκίς ταξίδευε και μας πήγαινε στο παζάρι βόλτα με τους γονείς μας.
Πόσο μου άρεσε το ταξίδι στην πολιτεία . Η διαδρομή αυτή μου έδινε μεγάλη χαρά .
Περνούσαμε από άλλα χωριά , βλέπαμε τα σπίτια τους , τα δέντρα τους ,τα λουλούδια τους , τις πλατείες τους , τους ανθρώπους τους . Πόσα πράγματα βλέπαμε και θαυμάζαμε .
Αυτή μας πήγαινε στα καπνοχώραφα , στην Πρώτη κατηγορίας και στο Γκοντζάμαρλι και την φορτώναμε με τα κοφίνια .
Πόσο ωραία φυσούσε ο αέρας όταν ήμασταν πάνω στην καρότσα της και πόσο ωραία η αίσθηση σε μια ανοικτή καρότσα , που κινείται και έρχεται ο αέρας στο πρόσωπό σου .
Το πρωινό , που πηγαίναμε στο χωράφι για το καπνό ήταν κουραστικό γιατί ήταν σκοτάδι , έκανε ψύχρα και ας ήταν καλοκαίρι . Η πρωινή πάχνη έτσουζε τα μαγουλάκια μας και το πατ- πατ της Λάικας ακουγόταν με αντίλαλο , καθώς περνούσαμε όλο το χωριό μέχρι κάτω , για να στρίψουμε στην Πρώτη μας . Αυτή η διαδρομή ήταν μικρή και δεν προλαβαίναμε να χουζουρέψουμε πάνω στην καρότσα . Όταν όμως πηγαίναμε στο Γκοντζάμαρλι , ήταν πολύ ωραία . Η διαδρομή ήταν πιο μεγάλη και ξαπλώναμε πάνω στα τσουβάλια μέχρι να φτάσουμε. Το πατ, πατ της Λάικας δεν μας ενοχλούσε καθόλου .
Στον γυρισμό από το χωράφι , ήταν πιο ενδιαφέρουσα η διαδρομή γιατί καθόσουν και έβλεπες γύρω . Ένιωθες και το τέλος της κοπιαστικής δουλειάς του χωραφιού . Βέβαια η δουλειά συνεχιζόταν και στο σπίτι αλλά εδώ ήμασταν κάτω στην σκιά , μακριά από τον καυτό ήλιο .
Να κάθεσαι σε ένα ανοικτό μέρος όπως ήταν η καρότσα της Λάικας , που μετακινείται και να αναπνέεις τον καθαρό αέρα και τα μάτια σου να κρατάνε όλα τα τοπία .Πόσο μαγικό .
Αλλά το πιο συναρπαστικό ταξίδι με την Λάικα ήταν στα πανηγύρια . Έστρωνε η μαμά μου τα χραμάκια ,τα χαλάκια , κουρελούδες κάτω για να καθόμαστε .
Όλη η γειτονιά ήταν μαζί μας και έβλεπες περίπου είκοσι άτομα μικροί και μεγάλοι, με τα καλά μας ρούχα πάνω στην καρότσα της .
Με οδηγό τον μπαμπά μου μας πήγαινε , στο πανηγύρι στις Καστανιές και στο Χαϊνταρλί, το χωριό Βαπτιστής . Μετέφερε ανθρώπους , καπνά , καρπούζια και τόσες αναμνήσεις, δημιουργώντας μια γέφυρα ανάμεσα στις απλές χαρές της ζωής και τις καθημερινές δυσκολίες.
Ήταν, με έναν τρόπο , η δική μας « ηρωΐδα « όπως και η διάσημη Λάικα του διαστήματος .
Τα χρόνια πέρασαν. Η Λάικα γέρασε ,κουράστηκε . Η μηχανή της έχασε την ισχύ της και την απόδοσή της . Τα ξύλινα πλαϊνά της σάπισαν και η μηχανή της άρχισε να βήχει .
Κι ύστερα ήρθε το τρακτέρ . Ένα νέο , σύγχρονο μηχάνημα ,πιο γρήγορο ,πιο δυνατό .
Η Λάικα έδωσε την θέση της στο καινούργιο μηχάνημα και αποτραβήχτηκε στην άκρη σκουριασμένη . Ξεχάστηκε ,παραμερίστηκε , έμεινε στην άκρη και έχασε την αίγλη της .
Αυτήν που την θαύμαζαν όλοι και έτρεχαν κοντά της να την δουν και να την περιεργαστούν .
Οι μνήμες όμως παραμένουν όπως και της μικρής αδέσποτης σκυλίτσας , που θυσιάστηκε για να μελετήσουν τα φαινόμενα , προς χάριν της Επιστήμης και της Τεχνολογίας .
Η μικρή σκυλίτσα Λάικα θυσιάστηκε για την Επιστήμη . Ήταν μια θυσία για να ανοίξει ο δρόμος της ανθρωπότητας στο διάστημα .
Και η δική μας Λάικα έδωσε την θέση της στην Τεχνολογία . Με έναν ανάλογο τρόπο και η δική μας αυτοσχέδια Λάικα της Νέας Δήμητρας έγινε απαραίτητο εργαλείο για την οικογένεια, αλλά τελικά παραγκωνίστηκε και «πέθανε» με τον ερχομό της τεχνολογίας .
Κάποιες φορές είναι απογοητευτικό όμως το γεγονός ότι πρέπει να υποβάλλεις σε θάνατο , τους πιο αδύναμους. Μα ,για όσους ταξίδεψαν μαζί της ,όσους ανέβηκαν στην καρότσα της ,όσους ένιωσαν τον αέρα στο πρόσωπό τους καθώς άφηναν πίσω το χωριό, η Λάικα δεν έπαψε ποτέ να είναι μια ηρωίδα .
Όπως κι εκείνη η αδέσποτη σκυλίτσα ,που έγραψε την ιστορία της ανάμεσα στα αστέρια.
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023