Γενεαλογικά. Τσαλικίδηδες του Σπύρου και του Ανδρέα
Στη μακρινή και πολυτάραχη γη της Ανατολικής Θράκης ,σε ένα χωριό με το όνομα Λαζάρκιοΐ κοντά στην πόλη της Τσατάλτζας και μέσα στον νομό Κωνσταντινούπολης , ξεκίνησε η ιστορία των Τσαλικίδηδων . Εκεί γεννήθηκε ο Σπύρος Τσαλικίδης το 1875, γιος του Παναγιώτη και της Σμαραγδής και εγγονός του Ανδρέα και εκεί ανδρώθηκε , μέχρι που το 1924 ο ξεριζωμός , με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών, που επέβαλε η Συνθήκη της Λωζάνης τους έφερε στα χώματα της Νέας Δήμητρας. Στα νεανικά του χρόνια, ο Σπύρος , παντρεύτηκε με την Φωτεινή (1884-1946) από το Άκαλαν της Τσατάλτζας της Ανατολικής Θράκης. Ήταν η κόρη του Παναγιώτη Κελεμένη και της Μαρίας Ανδρεάδου . Μαζί με την Φωτεινή και τα δύο παιδιά τους, τον πεντάχρονο Χρήστο και τον δίχρονο Ανδρέα ,έφτασαν στην Νέα Δήμητρα ,κουβαλώντας λίγες αποσκευές και άπειρες αναμνήσεις .Έχτισαν ένα σπιτικό με τα υλικά που προσέφερε ο Εποικισμός ,αλλά και με την δύναμη της θέλησής τους .
Στην νέα πατρίδα , η οικογένεια μεγάλωσε . Το 1926 γεννήθηκε ο Δημήτρης και δύο χρόνια αργότερα η μικρή Σμαραγδή ,που πήρε το όνομα της γιαγιάς της ,ως φόρο τιμής για τα χώματα που άφησαν πίσω . Το σπίτι τους έγινε κέντρο ζωής ,γεμάτο γέλια παιδιών ,αλλά και το βάρος των δυσκολιών . Ο Σπύρος εργαζόταν σκληρά για να στηρίξει την οικογένειά του , ενώ η Φωτεινή φρόντιζε τα πάντα ,κρατώντας ζωντανές τις παραδόσεις που έφεραν από την Ανατολική Θράκη.
Όμως, η μοίρα ήταν σκληρή . Το 1944 , στις 14 του Νοεμβρίου ,στα σκοτεινά χρόνια του Εμφυλίου Διχασμού και Σπαραγμού, η οικογένεια υπέστη ένα αβάσταχτο πλήγμα . Ο Σπύρος ,στα 69 του ,μαζί με τον γιό του Ανδρέα , μόλις 22 χρόνων, δολοφονήθηκαν βάναυσα . Η Φωτεινή (1882-1946) έμεινε πίσω ,μια γυναίκα με πληγές βαθιές . Δύο χρόνια αργότερα κι εκείνη το 1946 στα 61 χρόνια της , ακολούθησε την μοίρα της ,αφήνοντας τα παιδιά της ορφανά αλλά γεμάτα με το παράδειγμα της δύναμης και της αξιοπρέπειάς της .
Πρώτη ξαδέλφη της Φωτεινής Τσαλικίδου ήταν η Φωτεινή η Τσομπανού- Μάνου που ήταν η μαμά του Μανώλη Μάνου της Νέας Δήμητρας και είχαν το ίδιο όνομα της πρόγονής τους , της γιαγιάς τους . Το ονοματεπώνυμο του μπαμπά της Φωτεινής Τσαλικίδου ήταν Παναγιώτης Κελεμένης και του μπαμπά της Φωτεινής Μάνου ήταν Αναστάσιος Μπουχουρίδης. Άρα δεν ήταν οι δύο Φωτεινές πρώτες ξαδέλφες από τους μπαμπάδες τους .
Η Φωτεινή Μάνου είχε αδέλφια την Μαγδαληνή Τσιφουτάκη της Νέας Δήμητρας , την Βεργίνα στο χωριό Σιδηροχώρι (Τσιφλικάκι) Σερρών , την Θεοκτή στο Μοναστηράκι Σερρών, τον Γιώργη, τον Θανάση και τον Δημήτρη στις Σέρρες . ‘Ολοι ήταν πρώτα ξαδέλφια της Φωτεινής Κελεμένη – Τσαλικίδου .
Τα παιδιά του Σπύρου Τσαλικίδη και της Φωτεινής Κελεμένη ήταν : *ο Χρήστος ,* ο Ανδρέας , *ο Δημήτρης και * η Σμαρώ (Σμαραγδή).
*Ο Χρήστος Τσαλικίδης ( 1919- 1984) ο γιος του Σπύρου Τσαλικίδη και της Φωτεινής Κελεμένη ,παντρεύτηκε με την Αννίτσα (1921- 2012) ) Γκάιτατζη , κόρη του Αλέξανδρου και της Χρυσής Γκοτζίδου και απέκτησαν τρία παιδιά την Φωτεινή , τον Ανδρέα και τον Σπύρο . Ο Χρήστος Τσαλικίδης ήταν πρόεδρος της Κοινότητας της Νέας Δήμητρας και πρόσφερε από την θέση του στο χωριό μας .
*Ο Δημήτριος Τσαλικίδης ( 1926-2004) ο γιιός του Σπύρου και της Φωτεινής Κελεμένη , παντρεύτηκε με την Τασούλα (Αναστασία ) Καραμανλή (1930-2011) του Στέφανου και της Αννίτσας Ιωαννίδου και απέκτησαν τρία παιδιά.
*Η Σμαρώ Τσαλικίδου(1928 – ; ) η κόρη του Σπύρου Τσαλικίδη και της Φωτεινής Κελεμένη , παντρεύτηκε με τον Κυριαζή Στράντζαλη του Μανώλη και της Φρόσως Ιωάννου και απέκτησαν τρία παιδιά .
Το σπίτι του Τσαλικίδη Σπύρου ήταν του Εποικισμού και παραμένει ως έχει σε πείσμα του χρόνου . Στέκει ακόμα στην Νέα Δήμητρα σιωπηλός μάρτυρας μιας εποχής γεμάτης δάκρυα . Εκεί όπου οι πέτρες ψιθυρίζουν τις ιστορίες της οικογένειας και τα δέντρα της αυλής κουβαλούν το άρωμα των προγόνων . Αυτό το σπίτι έχει πληγές ανεπούλωτες μετά τους σκληρούς χειμώνες που έζησε . Στην ίδια αυλή χτίστηκε ένα διώροφο από τον γιο του Σπύρου ,τον Δημητρό Τσαλικίδη , αλλά παραμένει κλειστό .
*Ας ερευνήσουμε και την συγγένεια της Τσαλικίδου Πετρίνας και του άνδρα της Νικόλα ή Νίκου με τον Τσαλικίδη Σπύρο .
Ο άνδρας της Πετρίνας ήταν ο Τσαλικίδης Νίκος ,γιος του Παναγιώτη και της Σμαραγδής . Άρα ο Νίκος (γιος του Παναγιώτη και της Σμαραγδής )ήταν αδελφός του Σπύρου Τσαλικίδη . Στο Λαζάρκιοΐ ,στη γη της Ανατολικής Θράκης γεννήθηκε και ο αδελφός του Σπύρου ,ο Νίκος Τσαλικίδης .
Ο Νικόλαος γεννήθηκε το 1890 στο Λαζάρκιοϊ της Ανατολικής Θράκης, ήρθε στην Νέα Δήμητρα με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών σύμφωνα με την Συνθήκη της Λωζάνης, σε ηλικία 34 χρόνων.
Η σύζυγός του η Πετρίνα Τσαλικίδου ήταν από τις Καστανιές της Τσατάλτζας, της Ανατολικής Θράκης. Ήταν η κόρη του Μόσχου Δεληγιάννη και της Παγώνας . Η Πετρίνα γεννήθηκε το 1900 στις Καστανιές της Πατρίδας και ήρθε στην Νέα Δήμητρα , σε ηλικία 24 χρόνων . Το πατρικό της επίθετο ήταν Δεληγιάννη ή Καραμόσχου. Ήταν αδελφή της μαμάς του παπά -Σταύρου Βινυάδη , που ιερουργούσε στο χωριό μας Νέα Δήμητρα, για χρόνια κατά την δεκαετία του ’70 – ’80. Η Πετρίνα με τον Νίκο έστησαν το σπιτικό τους στην Νέα Δήμητρα και δημιούργησαν μια οικογένεια γεμάτη ελπίδα . Ωστόσο οι χαρές ήταν λιγοστές καθώς οι απώλειες άρχισαν να σκιάζουν τη ζωή τους .
Η Πετρίνα έζησε ολομόναχη αφού έχασε πρώτα τους γιους της Παναγιώτη , Μόσχο και Χρύσανθο και μετά τον άνδρα της Νικόλαο και έμεινε χήρα σε ηλικία 57 χρόνων .Η Πετρίνα πέθανε στην Νέα Δήμητρα το 1988 σε ηλικία 88 χρόνων και ο άνδρας της ο Νίκος πέθανε σε ηλικία 67 χρόνων το 1957 στην Νέα Δήμητρα.
Η Πετρίνα Τσαλικίδου και ο Νικόλας Τσαλικίδης απέκτησαν τρία παιδιά . Τα παιδιά τους ήταν : Ο Παναγιώτης , ο Μόσχος και ο Χρύσανθος . Ο Παναγιώτης πέθανε μηνών το 1924 μόλις ήρθαν στην Νέα Δήμητρα . Ο Χρυσανθάκης πέθανε επίσης μηνών το 1931.Ο Μόσχος , σκοτώθηκε νέος 20 χρονών από νάρκη στους αλωνότοπους της Νέας Δήμητρας. Αυτό ήταν και το μεγαλύτερο χτύπημα .
Ο Μόσχος , ο γιος του Νικόλα και της Πετρίνας Τσαλικίδη, γεννήθηκε το 1928 και σκοτώθηκε από νάρκη, ενώ βρισκόταν πάνω στο κάρο , μαζί με άλλους συγχωριανούς μας στα σκοτεινά χρόνια του Εμφυλίου Διχασμού και Σπαραγμού .
Η έκρηξη της νάρκης στους αλωνότοπους της Νέας Δήμητρας έγινε στις 15/11/1948 ημέρα Δευτέρα και ώρα 7 το πρωί.
‘Ηταν η μοιραία εκείνη μέρα που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στην καρδιά της Πετρίνας , του Νίκου και όλου του χωριού μας . Ο Μόσχος ήταν ένα παλληκάρι γεμάτο ζωντάνια και όνειρα, που χάθηκε άδικα στα σκοτεινά χρόνια του Εμφυλίου Διχασμού και Σπαραγμού .Η Πετρίνα έμεινε μόνη αφού είχε χάσει όλους τους γιούς της και αργότερα και τον αγαπημένο της σύντροφο ,το 1957. Έμεινε μόνη να παλεύει με τις μνήμες της και τον πόνο της . Ήταν μια γυναίκα που έζησε ακόμα τρεις δεκαετίες , μέχρι που έφυγε από την ζωή το 1988, σε ηλικία 88 ετών . Γνώρισε τη χαρά και τον πόνο στα άκρα ,έζησε τον ξεριζωμό , την φτώχεια, τον θάνατο και την απώλεια ,αλλά δεν λύγισε . Αφοσιώθηκε στον Αϊ Γιώργη της Νέας Δήμητρας και βρήκε παρηγοριά και νόημα στην εκκλησία του χωριού μας . Έγινε καντηλανάφτισσα, αφιερώνοντας τις μέρες της στην φροντίδα του ναού μας .
*Συγγενικοί δεσμοί της οικογένειας Τσαλικίδη της Πετρίνας:
Με το επίθετο και την οικογένεια των αδελφών Τσαλικίδη Σπύρου και Νικόλα , βρίσκω έναν κρίκο συγγένειας με τους Τσαλικίδηδες του Λεωνίδα . Άρα οι Τσαλικίδηδες του Γιώργου (μπαμπά του Λεωνίδα ) ήταν και συγγενείς με τους Τσαλικίδηδες του Ανδρέα (της Ζήλας ).
Αφού ο Σπύρος και ο Νίκος ήταν αδέλφια και είχαν συγγένεια με τον Τσαλικίδη Γεώργιο (μπαμπά του Λεωνίδα) τότε είχαν συγγένεια και ο Τσαλικίδης Γεώργιος (Λεωνίδα) με τους Τσαλικίδηδες του Ανδρέα (της Ζήλας).
Κάτι άλλο που ενισχύει την συγγένεια του άνδρα της Πετρίνας, του Νίκου , με τον Τσαλικίδη Λεωνίδα , είναι, αλλά όχι απόλυτο και η χωροταξία των σπιτιών . Το σπίτι του Λεωνίδα Τσαλικίδη είναι κοντά στο σπίτι του Νίκου Τσαλικίδη .
Στο πατρικό του Τσαλικίδη της Πετρίνας έχουν χτιστεί δύο καταστήματα .
Ας ερευνήσουμε και την συγγένεια των Τσαλικίδη Σπύρου με τον Τσαλικίδη Πασχάλη της Νέας Δήμητρας:
Στην Πατρίδα στο Λαζάρκιοΐ της Τσατάλτζας της Ανατολικής Θράκης ήταν ο Ανδρέας που είχε γιους τον Παναγιώτη με γυναίκα την Σμαραγδή και τον Αναστάση με γυναίκα την Ευθυμία .
1ον Ο Παναγιώτης είχε παιδιά τον Σπύρο(Σπυράκι ) (γυναίκα του η Φωτεινή και τον Νίκο ( γυναίκα του η Πετρίνα). Παιδιά του Σπύρου Τσαλικίδη ήταν ο άτυχος Ανδρέας, ο Χρήστος , ο Δημητρός και η Σμαράγδα Στράντζαλη.
Παιδιά του Νικόλα Τσαλικίδη ήταν ο άτυχος Μόσχος ,που σκοτώθηκε από έκρηξη νάρκης με το κάρο του, στα χρόνια του Εμφυλίου Διχασμού και Σπαραγμού.
2ον Ο Αναστάσης( γυναίκα του η Ευθυμία ) είχε παιδιά τον Ανδρέα Τσαλικίδη γνωστό ως Ρεΐζ Αντρέα, ο οποίος με γυναίκα την Μαρία απέκτησε παιδιά: τον Πασχάλη , την Χαριτωμένη , τον Αναστάση , τον Σπύρο ,τον Σαράντη και την Κατερίνα .
Ο παππούς( Ρεΐζ Αντρέας ) του σύγχρονού μας Ανδρέα Τσαλικίδη (της Ζήλας) της Νέας Δήμητρας ήταν πρώτος ξάδελφος του παππού (Σπύρου) του σύγχρονού μας Ανδρέα του γιατρού , της Νέας Δήμητρας .
Τα αδέλφια Σπύρος+ Νίκος Τσαλικίδης = πρώτα ξαδέλφια με τον Ρεΐζ Ανδρέα Τσαλικίδη του Πασχάλη .Άρα ο Παναγιώτης ( μπαμπάς του Σπύρου + Νίκου Τσαλικίδη) ήταν αδελφός του Αναστάση ( μπαμπά του Ρεΐζ Ανδρέα Τσαλικίδη ).
Στον Ονομαστικό Κατάλογο Προσφύγων Αγροτών οι Τσαλικίδη του Παναγιώτη είναι εγγεγραμμένοι ως Τσολακίδης ή Τσολικίδης ή Τσαληκίδης .
*Τσολακίδης ή Τσολικίδης ή Τσαληκίδης Νικόλαος του Παναγιώτου από το Λαζάρκιοΐ της Ανατολικής Θράκης με αριθμό δήλωσης 141663 και τόπο εγκατάστασης τη Νέα Δήμητρα .
* Τσολακίδης ή Τσολικίδης Σπύρος του Παναγιώτου , από το Λαζάρκιοΐ της Ανατολικής Θράκης με αριθμό δήλωσης 141665 και τόπο εγκατάστασης τη Νέα Δήμητρα.
Η οικογένεια Τσαλικίδη παρά τις τραγωδίες κράτησαν δυνατή την κληρονομιά τους με τις επόμενες γενιές να διατηρούν τις μνήμες και την παράδοση .
Η ιστορία αυτής της οικογένειας είναι γεμάτη από θλίψη αλλά και δύναμη. Μετά τον τραγικό χαμό δύο αγαπημένων μελών της στον Εμφύλιο, η οικογένεια βρήκε τη δύναμη να προχωρήσει μπροστά, να αγωνιστεί και να δημιουργήσει. Οι απόγονοί τους, με σκληρή δουλειά και επιμονή, πρόκοψαν και τίμησαν τη μνήμη των προγόνων τους. Ο ένας εγγονός, ο Ανδρέας που έφερε το όνομα του αδικοχαμένου θείου του, έγινε διακεκριμένος ιατρός, προσφέροντας βοήθεια και θεραπεία σε όσους την είχαν ανάγκη, ενώ ο άλλος εγγονός που φέρει το όνομα του επίσης αδικοχαμένου παππού του, ακολούθησε τον δρόμο του τεχνίτη, διαπρέποντας ως ηλεκτρολόγος. Η παράδοση της προόδου συνεχίστηκε και με τα άλλα εγγόνια και τη νέα γενιά, καθώς και τα δισέγγονα της οικογένειας διακρίθηκαν σε διάφορους τομείς, γράφοντας τη δική τους ιστορία επιτυχίας.
Η πορεία αυτής της οικογένειας είναι ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η ελπίδα και η θέληση μπορούν να ξεπεράσουν ακόμα και τις πιο δύσκολες στιγμές της ιστορίας μας, αφήνοντας ένα φωτεινό αποτύπωμα για τις επόμενες γενεές.
Έτος 2024