Γενεαλογικά. Οικογένεια Γιαγλή .
Μια ψηλή αδύνατη γυναίκα , ντυμένη πάντα με τα μαύρα , περνούσε από το σπίτι μας και κατηφόριζε στην Πλατέα , για ψώνια στο μπακάλη . Αθόρυβη και σταθερή σαν να ήταν ένα με τον τόπο της . Ήταν η θεία Θεοδοσία η Γιαγλή ,που ανελιπώς μας καλημέριζε και είχε τον δικό της κόσμο από ιστορίες και συνήθειες.
Μετά την δολοφονία του άνδρα της τα πέτρινα μαύρα χρόνια του Εμφυλίου Διχασμού και Σπαραγμού , η Θεοδοσία έμεινε μόνη της να παλεύει για το καθημερινό ψωμί των παιδιών της. Η ζωή της ήταν γεμάτη δυσκολίες και πόνο.
Έφτασε στην Νέα Δήμητρα με τη χήρα μαμά της , την Ελένγκω, και τα λίγα υπάρχοντά τους κουβαλώντας και τις μνήμες μιας χαμένης πατρίδας με τα έθιμα και τις αξίες του παλιού καιρού .
Μετά τον χαμό του άνδρα της βρέθηκε μόνη με το βάρος της επιβίωσης να πέφτει πάνω της . Αλλά δεν τα παράτησε . Παρέμεινε σταθερή και αποφασισμένη να δώσει στα παιδιά της μια καλύτερη ζωή . Έτσι δούλευε ασταμάτητα . Το μικρό σπιτάκι της ήταν το μέρος που έδινε την μάχη της καθημερινότητας. Η χήρα Θεοδοσία έγινε ένα με τη γη και τα χωράφια . Πήγαινε στα τσιφλίκια και βοηθούσε τις Βλάχες και τις Σαρακατσάνες στις δουλειές και ζύμωνε και ψωμί . Όλες τις δουλειές τις έκανε . Ξενοδούλευε για να τα βγάλει πέρα . Ζύμωνε , καθάριζε , ύφαινε. Μάζευε τα στάχυα και έβγαζε σιτάρι για την οικογένειά της. Κουβαλούσε κληματσίδες με έναν μπόγο από τα αμπέλια . Ήταν επιδέξια σε διάφορες δουλειές του σπιτιού και στο χωριό βοηθούσε παντού .
Γνώριζε όλα τα έθιμα σχετικά με τα μνημόσυνα και την εκταφή και όλοι φώναζαν για βοήθεια την θεία Θεοδοσία , την λεγόμενη “άμια” Θεοδοσία .
Ήταν η προστάτιδα που όλοι φώναζαν για τα έθιμα και τις παραδόσεις. Ήξερε ακόμα και το δύσκολο και ιερό έθιμο της εκταφής, που τηρούσαν τότε στο χωριό μας . Η ίδια , χωρίς δισταγμό, ανέβαινε τον ανηφορικό δρόμο για τα μνήματα του χωριού σαν να ήξερε ότι ο ρόλος της ήταν να συντροφεύει τους ανθρώπους ακόμα και στην ύστατη στιγμή. Σε αυτό το έθιμο της εκταφής η άμια Θεοδοσία ήταν η απαραίτητη παρουσία και ένοιωθε το δέος και το μυστήριο. Έτσι βοηθώντας όλους στις κηδείες και στα μνημόσυνα ,οι χωριανοί την εκτιμούσαν και την θαύμαζαν .
Την θυμάμαι που βοήθησε στην εκταφή της γιαγιάς μου Τσάκαινας , γιατί ήξερε όλα τα “εθίματα”. Την θυμάμαι και στην εκκλησία ,που βοηθούσε .
Τα Ψυχοσάββατα, μικρά παιδάκια , περιμέναμε γύρω από την ξύλινη σκάφη με τα κόλλυβα , να μας μοιράσουν και να τα βάλουμε στο μαντηλάκι , που κρατούσαμε .
Φωνάζαμε την άμια– Θεοδοσία (την θεία Θεοδοσία ).
” ‘Αμια- Θεοδοσία , δος και μένα ”
Έτσι η γιαγιά Θεοδοσία ήταν πανταχού παρούσα αφού τιμούσε την μνήμη και την παράδοση .
Την θυμόμαστε όχι απλώς σαν μια γυναίκα του χωριού μας, αλλά σαν μια ιστορία γεμάτη δύναμη ,αγώνα και νίκες στην ζωή της .
Η Θεοδοσία κουβαλούσε ένα κομμάτι του παρελθόντος αφού έφερνε την γνώση μιας άλλης εποχής .
Η Θεοδοσία Κατσηκάρη (1910-1999) ήταν η κόρη της Ελένης (Ελέγκως) και του Βασίλη και ήρθε στην Νέα Δήμητρα με την μαμά της και την αδελφή της Φωτίκα ( σύζυγο του Φώτη Παναγιωτίδη, του Μπιντίκ) . Η Θεοδοσία όταν ήρθε στην Νέα Δήμητρα ήταν 14 χρόνων .
Στην Ελλάδα ήρθαν από το Όκλαλι της Τσατάλτζας της Ανατολικής Θράκης με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών σύμφωνα με την Συνθήκη της Λωζάνης.
Η καταγωγή των παππούδων της Θεοδοσίας , ήταν από το Τσοτύλι της Κοζάνης και επί Οθωμανικής αυτοκρατορίας μετακινήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Η μαμά της, η Ελέγκω (1860-1957 στην Νέα Δήμητρα), ήταν η κόρη του Αθανασίου και της Αναστασίας και ήταν αδελφή του Δημήτρη Νατσόπουλου της Νέας Δήμητρας. Η Ελέγκω έφυγε από την ζωή στα 97 της χρόνια .
Το σπίτι της Θεοδοσίας ήταν δίπλα στου Γιάγκου Στεργιάδη .
Η Θεοδοσία παντρεύτηκε με τον Γιαγλή Συμεών (1908-1944), του Ιωάννη και της Δάφνως , από το χωριό Λαγκαδίκια του Λαγκαδά Θεσσαλονίκης και έμεναν στην Νέα Δήμητρα.
Απέκτησαν δύο κόρες που ήταν η Δάφνω στον Λιμνότοπο Κιλκίς και η Σουλτάνα στο Βαφειοχώρι Κιλκίς. Τα κορίτσια της παντρεύτηκαν και έφυγαν από κοντά της .
Ο άνδρας της, ο Σίμος, δολοφονήθηκε τα χρόνια του Εμφυλίου Διχασμού και Σπαραγμού το 1944 ,στην ηλικία των 36 χρόνων . Η Θεοδοσία έφυγε από τη ζωή το 1999, στα 89 της χρόνια .
Ζωσμένη με την δύναμη της γενιάς της η “άμια Θεοδοσία” πάλεψε να δώσει ζωή στην οικογένειά της μέσα από τα χαλάσματα της δικής της ζωής .
Έτος 2023