Αντικείμενα χρηστικά στην Νέα Δήμητρα : Φανάρι θυέλλης.
Όταν ο ήλιος έγερνε πίσω από τους λόφους της Νέας Δήμητρας και το χωριό τυλιγόταν στη σιγαλιά της νύχτας, ένα μικρό φως συνέχιζε να τρεμοπαίζει στις αυλές και στα σοκάκια . Ήταν το φανάρι θυέλλης υπήρχε σε κάθε σπίτι γιατί ήταν φορητό και έδινε φως . Ήταν απαραίτητο αντικείμενο τότε που δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα ή ήταν περιορισμένο.
Η νοικοκυρά το έπαιρνε παντού μαζί της. Η πρακτικότητά του το έκανε αναντικατάστατο στην καθημερινή ζωή του χωριού μας αφού δεν επηρεαζόταν η λειτουργία του ούτε από την βροχή και τον άνεμο . Μπορούσε να είναι αναμμένο για πολλές ώρες γι’ αυτό το είχαν και μέσα στον στάβλο. Λειτουργούσε με πετρέλαιο ή λάδι παραφίνης ,είχε φυτίλι και έδινε σταθερό και μακροχρόνιο φως. Θυμάμαι τους γονείς μου που το έπαιρναν μαζί τους στον στάβλο για να ξεγεννήσουν κάποια αγελάδα μας . Και μετά να πηγαίνουν συχνά για να βοηθήσουν το μικρό μοσχαράκι να βυζάξει από την μάνα του . Το φως του φαναριού έπεφτε πάνω τους σαν ευλογία .
Τα σκοτεινά βράδια του χειμώνα στο χωριό μας έβλεπες παρέες – παρέες κρατώντας αυτό το φανάρι να τους οδηγεί και να πηγαίνουν στα σπίτια για τα καθιερωμένα νυχτέρια . Το φανάρι μαζί με την γκαζόλαμπα μάκρυνε την ημέρα και βοηθούσε στις νύχτες τους Νεοδημητριώτες σε διάφορες δουλειές και τις Νεοδημητριώτισσες στο κέντημα και πλέξιμο της προίκας των κοριτσιών τους .
Το φανάρι θυέλλης δεν ήταν μόνο εργαλείο αλλά και κομμάτι της λαϊκής παράδοσης . Χρησιμοποιούνταν σε καθημερινές η ακόμα και σε ρομαντικές στιγμές όπως μαρτυρά και η φράση :
« Άναψε το φανάρι για να δω
Στην πόρτα σου να ‘ρθω να σε βρω», που εκφράζει την επιθυμία για συνάντηση , υπό το φως του ταπεινού αυτού αντικειμένου !
Ήταν ένα απλό αντικείμενο , μα τόσο πολύτιμο . Ένα κομμάτι ζωής ,ένα κομμάτι της παράδοσης ,που ένωσε γενιές και κράτησε το φως ζωντανό στις καρδιές των ανθρώπων .
Ελένη Τσιφτσόγλου
Έτος 2023